آزادی نفتکش؛ پیروزی دیپلماتیک ایران
دکتر مهدی نوربخش
سرانجام پس از تلاشهای بیوقفه وزارت امورخارجه ایران، کشتی نفتی گریس۱ که حولوحوش جبلالطارق توقیف شده بود، آزاد شد. بدینترتیب، دیپلماسی فعال با منطقی استوار توانست کاری را که باید در جهت منافع کشور انجام دهد، به بهترین شکل انجام دهد.
دولت ترامپ چهار شکست بزرگ را در این رابطه متحمل شده است:
اول، ۱۱ساعت تلاش سیاسی آمریکا برای ادامه توقیف گریس۱ بینتیجه ماند و نهایتا قاضی دادگاه در جبلالطارق حکم به آزادی این کشتی داد. آمریکا نتوانست با فشار بر این دادگاه تاثیری بر استقلال قضایی آن گذارد.
دوم، توقیف گریس۱ در ۴جولای با توطئه آمریکا و بولتون شکل گرفته بود. آمریکا بهدنبال ایجاد تفرقه در بین اروپاییان برای ایجاد یک ائتلاف ضدایرانی و بیثبات کردن پایههای برجام بود. اگرچه امریکا توانست دولت بریتانیا را در دام چنین توطئهای گرفتار کند، اما نتوانست اتحاد اروپا را در حمایت از برجام خدشهدار کند.
سوم، با ایجاد یک ائتلاف ضدایرانی، دولت ترامپ بهدنبال آن بود تا بر میزان فشار تحریمهای بینالمللی خود بر ایران افزوده و حجم محدودیتها و فشارهای امنیتی خود را بر کشور ما در خلیجفارس افزایش دهد.
اگرچه با توقیف کشتی بریتانیایی استنا امپرو توسط سپاه در خلیجفارس در ۱۹ماه جولای، ائتلافی به رهبری آمریکا و حمایت انگلیس و اسرائیل شکل گرفت که میتواند تردد آزاد کشتیهای تجاری و نفتی را در این آبراه حیاتی تامین کند؛ اما این ائتلاف نتوانست کشورهای اروپایی را برای حمایت از خود قانع کند.
دولتهای آلمان و ژاپن اعلام کردند که به این ائتلاف نمیپیوندند و مرکل اعلام کرد که پیوستن به این ائتلاف بستگی کامل به تصمیم آینده اتحادیه اروپا دارد.
چهارم، ایجاد یک ائتلاف در خلیجفارس میتوانست به انسجام اتحاد سیاسی دشمنان کشور ما نظیر عربستانسعودی و اماراتمتحدهعربی کمک کند؛ اما شکست این ائتلاف برعکس به انسجام اتحاد سیاسی کشورهای دشمن در منطقه ضربه میزند.
تغییر اندک در سیاستهای خارجی اماراتمتحده.عربی در این روزها به میزان زیادی بهعلت ناکامی سیاستهای خارجی آمریکا در منطقه خاورمیانه است.
دولت ترامپ با خروج از برجام و شکستهای این کشور در جنگهای تجاری و یا مقابله تخریبی با سازمانها و نهادهای بینالمللی همه بر اعتبار واشنگتن اثر گذاشته و بسیاری از کشورهای دنیا را به تجدیدنظر در روابط خود با دولت ترامپ ترغیب کرده است.
روزنامه “کیهان” که اصولا سر آشتی با روشهای دیپلماتیک ندارد و دائما بر طبل تنش، مناقشه و جنگ میکوبد؛ تیتر اصلی روزنامه خود را به “شوخی تلخ!: واعظی، مذاکره با اروپا جدیتر شده است”؛ اختصاص داده است.
کیهان برای انحراف افکارعمومی، به توان دیپلماتیک کشور در آزادی گریس۱ نپرداخته تا هیچ کردیتی نه به وزارتخارجه و دستگاه دیپلماتیک کشور و نه اصولا به تلاشهای دیپلماتیک داده شود.
از ابتدا روشن بود که مشکل توقیف کشتی نفتی گریس۱ از طریق دیپلماتیک قابلحل است و توصیههای محافظهکاران راستگرای کشور برای عملبهمثل و گروگانگیری کشتی دیگری از انگلیس فقط میتوانست بر حجم تنشها اضافه کند.
اگرچه محافظهکاران افراطی ایران کرارا نشان دادهاند که حامی تنش و مخالف تلاشهای دیپلماتیک هستند، آزادی گریس۱ برای بار دیگر نشان داد که چقدر این گروهها در فهم اینگونه تلاشها و اصولا فعالیت در چهارچوب سازمانهای بینالمللی همراه با فهم نرمهای بینالمللی جاهل و عقب ماندهاند.
آنها همیشه بهدنبال آن بودهاند که گرهی را که بهراحتی با دست باز میشود، با چنگ و دندان باز کنند.
زمان آن رسیده که نیروهای اصلاحطلب و صلحطلب از مماشات با افراد و گروههایی که دائما بر بیاعتباری این روشها اصرار میورزند و بهدنبال اعتمادزدایی در صحنه روابط بینالمللی و سیاست خارجی هستند؛ دست بردارند و آنها را در هر مقامی که هستند، به چالش بکشند.
بیش از ۴۰سال از انقلاب گذشته است و سیاستهایی که دائما بهدنبال ایجاد تنش بودهاند، چیزی عاید کشور ما نکرده و پاسدار منافع و امنیت ملی کشور ما نبودهاند. زمان آن رسیده که بهفکر بنیانی نو در روابط خارجی کشورمان باشیم.
