انتخابات شوراها
يادداشت آقاي دكتر ابراهيم يزدي
20/9/85
1- انتخابات ادواري يكي از راههاي اعمال حق حاكميت ملت است. اما ملت هنگامي مي تواند حق حاكميت خود را از طريق انتخابات اعمال نمايد كه پيش نيازها و پيش شرطهاي آن، يعني حقوق و آزادي هاي اساسي ملت تحقق يافته باشد. در قانون اساسي جمهوري اسلامي، ابتدا در فصل سوم حقوق و آزادي هاي اساسي ملت تصريح شده است و سپس در فصل پنجم حاكميت ملت و راه هاي اعمال آن برشمرده شده است.
2- اگر بپذيريم كه مقدمه هر كار واجبي، واجب و هر كار حلالي، حلال و هر كار حرامي، حرام است، مقدمه واجب انتخابات آزاد، عادلانه و منصفانه، آزادي مطبوعات، اجتماعات، بيان عقيده و آزادي فعاليت احزاب دگر انديش، آزادي نقد عملكرد حاكمان و آزادي تغيير ادواري حاكمان مي باشد.
3- در شرايطي كه فشارها و محدوديتهاي سياسي و فرهنگي عليه روزنامه هاي مستقل و غير وابسته، عليه دانشجويان، كارگران، احزاب سياسي معترض و مخالف روزبروز بيشتر ميگردد، دخالت صاحبان قدرت در حاكميت در امر انتخابات و رد صلاحيت نامزدهاي انتخابات بدون رعايت موازين قانوني و صرفاً براساس گرايشات و اولويتهاي سياسي قدرت مدار اعمال حاكميت ملت به شدت محدود شده و درستي انتخابات به شدت مورد ترديد قرار مي گيرد.
4- اگر اصل نسبي بودن امور و موضوعات را بپذيريم و مطلق خواه و مطلق نگر نباشيم و بپذيريم كه دموكراسي يك فرآيند است و شرايط مطلوب و ايده آل طي تغييرات تدريجي، آرام و طولاني، زمان گير و نفس گير حاصل مي شود در آن صورت از هر امكاني، براي حركت به جلو و به سوي هدف مطلوب، ولو به اندازه يك گام، بايد استفاده كرد و فرصت را از دست نداد.
5- دموكراسي و حاكميت ملت در ايران، بخصوص در ميان آنان كه خود را اصول گرا مي نامند، دشمنان سوگند خورده اي دارد، كساني كه براي تمركز هر چه بيشتر قدرت، از هر فرصتي، حتي از انتخابات ادواري استفاده مي كنند تا با كسب قدرت و سپس استفاده از امكانات بدست آمده، اساس حاكميت ملت را بر هم بريزند.
اين دشمنان آزادي و حاكميت ملت، پايگاهي در ميان مردم ندارند اما با شعارهاي مردم فريبانه، از يك طرف و ايجاد موانع بر سر راه شركت گسترده مردم در انتخابات از طرف ديگر، بر آنند كه با آراي محدود ولي يك پارچه اي كه به بركت امكانات نهادهاي ويژه اي در اختيار دارند، از گذرگاه انتخابات به اهداف خود، كه تصاحب امكانات، براي برداشتن گامهاي بعدي در تعطيل كامل انتخابات است، برسند.
در چنين شرايطي بي تفاوتي و عدم شركت در انتخابات شوراها، تنها به سود دشمنان دموكراسي و موجب نهايت خوشحالي آنان خواهد شد.
6- برگزاري انتخابات شوراها، در سطح شهر و روستا، برغم همه كاستي ها و انحرافات، حركتي است در راستاي نهادينه كردن تدريجي دموكراسي در عام ترين و مردمي ترين لايه هاي جامعه در حال دگرديسي ايران. برگزاري ادواري انتخابات شوراها و شركت مردم، آن را به رغم دشمنان مردم سالاري، به يك فرآيند غيرقابل برگشت تبديل مي نمايد.
7- بررسي تجربه سه دوره فعاليت شورها نشان مي دهد كه عملكرد شوراها به تدريج رو به بهبودي است. در دوره دوم حتي در آن شوراهايي كه اكثريت اعضاي آن وابسته به جريانهاي افراطي و محافظه كار بودند در برخي موارد عملكردي بهتر از دوره قبل داشته اند.
8- شكست نيروهاي سياسي هوادار دموكراسي و اصلاح طلبان در انتخابات دوره گذشته شهرهاي بزرگ از جمله تهران، دو علت اساسي داشت. اول اينكه مردم از عملكرد اصلاح طلبان در نهادهاي مختلف ناراضي بودند و نوعي انفعال بر جامعه حاكم شده بود. در نتيجه در تهران به عنوان نمونه تنها 7/10 درصد از واجدين شرايط در انتخابات شركت كردند و يك گروه پادگاني با آراي بسيار كم، اما منسجم توانست اختيار شوراي شهر را بدست گيرد.
عامل دوم اين شكست، ارائه چندين ليست از جانب اصلاح طلبان بود. مردم ما، بهمان اندازه كه از همكاري و همدلي احزاب و نيروها و شخصيت هاي سياسي با يكديگر خوشحال، دلگرم و اميدوار مي شوند، از تفرقه و پراكندگي به شدت متاثر و نااميد، منفعل و بي تفاوت مي شوند.
در اين انتخابات شوراها، خوشبختانه گروههاي اصلاح طلب توانستند با توافق ميان خود، ليست واحدي را به مردم معرفي نمايند. اگرچه اين اصلاح طلبان همچنان با رعايت مرزبنديهاي كاذب و غير اصولي ميان «خوديها» و «غير خوديها»، از حقوق پايمال شده نيروهاي به اصطلاح غيرخودي حمايت نكردند، با وجود اين به نظر مي رسد همدلي اين گروهها با يكديگر و توافق بر سر يك ليست مردم را خوشحال كرده است و آمادگي براي حضور بيشتر در انتخابات شوراها را پيدا كرده اند. خصوصاً كه نتيجه عدم شركت در دوره گذشته و پيامدهاي آن را، چه در سطح شوراي شهر و چه در سطح ملي و انتخابات رياست جمهوري، به روشني مشاهده مي نمايند.
بنابراين مردم بايد در انتخابات شوراها شركت كنند و از ميان اصلاح طلبان معرفي شده به كساني كه واجد شرايط مي دانند راي بدهند. و اين به مصالح ملي نزديك تر است.
