بيانيه در
مورد ضرورت مذاكرات مستقيم براي صلح
دور جديد مذاكرات صلح ميان نمايندگان كشورهاي ايران و عراق، تحت نظر
دبير كل سازمان ملل متحد در مقر اين سازمان در ژنو، آغاز گرديده است.
طرفين مذاكره كننده قطعنامه 598 شوراي امنيت را چهارچوب قابل قبولي
براي مذاكره خود دانسته و اظهار اميدواري كردهاند كه از اين طريق
بتوانند به حالت نه جنگ و نه صلح كنوني خاتمه دهند.
بررسي اثرات دراز مدت سياسي، اجتماعي، نظامي جنگ تحميلي نياز به
گذشت زمان دارد. اما يكي از پيامدهاي نامطلوب آن، خصوصاً براي كشورمان
وضعيت نه جنگ و نه صلح ميباشد. با توجه به ضرورت نوسازي و بازسازي
هرگونه تلاشي براي حل اين مسئله و خاتمه دادن به اين حالت و وضعيت، از
طرق مختلف، از جمله فعاليت ديپلماسي هم ضروري است و هم ميتواند مثبت
ومفيد باشد. بدون شك هر تماس و مذاكرات مستقيم ميان طرفين از ابزار و
لوازم اوليه حل سياسي اين بحران ميباشد. اگر چه در شرايط خاص رواني ـ
سياسي حاصل جنگ، مذاكرات مستقيم در مرحله اول امكان پذير نبود، اما بنا
به دلايل و تجارب تاريخي در مناسبات بينالمللي، مذاكرات مستقيم اكثراً
مفيدتر و موثرتر است. در مذاكرات غيرمستقيم، منافع و انگيزههاي واسطه
يا واسطهها كه الزاما در جهت منافع و مصالح طرفين مذاكره نيست، در
روند مذاكرات اثر ميگذارد.
با توجه به اين ملاحظات آغاز مذاكرات مستقيم بين دولتهاي ايران و
عراق در چهارچوب قطعنامه قبول شده از طرف ايران تحت پوشش و نظارت دبير
كل سازمان ملل متحد، و نه با وساطت دولتهاي منطقه كه باعث آن بوده و
در صورت رعايت اصول لازم در اين نوع فعاليتها، فقط شروع مفيدي براي حل
بحران ميباشد.
اگر چه طرفين قطعنامه 598 را چهارچوب قابل قبولي براي مذاكرات اعلام
داشتهاند اما نبايد فراموش كرد كه در بند اول اين قطعنامه، كه مهمترين
و اساسيترين آن نيز ميباشد، تعريف دقيق، روشن و قابل قبولي از
«مرزهاي شناخته شده بينالمللي» ارائه نشده است. در حالي كه توافق بر
سر چنين تعريفي حائز اهميت است. از آنجا كه اين مسئله با تماميت اراضي
كشور و احترام و اعتبار انقلاب اسلامي سروكار دارد، و هيچ فرد يا گروه
علاقمند به ايران نميتواند نسبت به آن بيتفاوت باشد لذا نهضت آزادي
ايران توجه همگان را به اين نكته جلب مينمايد كه قرارداد 1975 بين
ايران و عراق، امضا شده در الجزاير، سند محكم و بينالمللي قابل قبول و
استنادي هست كه مرزهاي بينالمللي بين دو كشور را خصوصاً در مورد
رودخانه مرزي اروند رود (شطالعرب) به نحو شايسته و عادلانهاي براي هر
دو كشور، تعريف و تعيين نموده است و دبيركل سازمان ملل نيز در برنامه
اجراي قطعنامه 598 به آن استناد نموده است.
به نظر نهضت آزادي ايران، تنها زماني ملت ايران ميتواند عليرغم جنگ
تحميلي، به نتيجه اين مذاكرات و حسن ظن دولت عراق اطمينان حاصل كند كه
آن دولت خود را به قرارداد 1975 همچنان متعهد بداند، از مفاد قرارداد
تمكين نموده و بپذيرد كه بر اساس آن مسائل و مشكلات بين دو كشور يكباره
و براي هميشه حل شود. و تنها در اين صورت است كه صلح و آرامش بين دو
كشور همسايه برقرار خواهد شد.
نهضت آزادي ايران
18/4/69
