بيانيه نهضت آزادي ايران بمناسبت سالروز كودتاي ننگين ۲۸ مرداد ۱۳۳۲
خوب بخاطر داريد كه هشت سال پيش در چنين روزهائي در حاليكه ملت ايران به آخرين آرزوهاي ديرينه خود نزديك ميشد و ميرفت كه بقاياي حكومتهاي استعماري و استبدادي را منكوب نمايد چند كاميون از مردم شريف!! با حمايت عدهاي پليس و سرباز شريفتر از خود!!! و بخرج دولت آيزنهاور كاري كردند كه براي اولين بار پس از مدت طولاني آقاي ايدن نخست وزير آن روز انگلستان كه با خانواده خود در آبهاي درياي مديترانه مسافرت ميكرد، خواب آسودهاي نمود.
اما محصول اين كار چه بود:
از نظر اقتصادي بقول رئيس دولت فعلي يك افلا س وحشت آور (صرف نظر از بديهيهاي خارجي9 كه گفته است «ما دچار وضع بسيار اسفناكي هستيم كه اگر همه حقايق را بگويم توليد وحشت و اضطراب ميكنيد». «يكماه است كه قسط بانك واردات و صادرات آمريكا سررسيده و قسط مزبور پرداخت نشده اگر ملاحظه ما را نكنند بايد اعلام ورشكستگي نماييم». و از نظر آزادي به استناد مشاهدات روزانه محدوديت و ممنوعيت زيارت مزار شهداء.
از نظر احترام به قانون اساسي تعطيل كامل و عطف مشروطيت و بستن پارلمان.
از نظر رونق بازار اتهامات، كمونيست شدن اشخاصي نظير آيتالله طالقاني و مهندس بازرگان. باآنكه بدون ترديد مبارزات هشت ساله مردم ستمديده و فداكار و مؤمن به نهضت مقدس ملي ايران و جانبازيها و زندان كشيدنهاي آنها در تخفيف بدبختي افلاس و اختناق و در افشاي نقشههاي شوم و رياكارانه هيئت حاكمه نقش بسيار اساسي داشته والا شايد امروز ديگر از استقلال ايران اثري ديده نميشد و رعب دستگاه از نيروهاي ملي به اين پايه نميرسيد كه ناگزير از جمع آوري امضاهاي جعلي و صحنه سازيهاي مصنوعي گردند.
ما از تجديد خاطرات شوم و تلخ اين مدت و اقارير صريح و مدارك مسلمي كه مؤيد تيره روزي مردم اين مرز و بوم گرديد خودداري ميكنيم و فقط به برخي تحليل مختصر آثار آن در زمان حاضر و آينده خيلي كوتاه ميپردازيم. اكنون پس از هشت سال گذشت زمان در حاليكه همبستگي بين عوامل سه گانه دلار و سرنيزه وجهالت بسيار سست شده است، خاطره اين ايام جبراً براي مردم تكرار ميشود.
شايد بعلت همين سستي و همبستگي عوامل سه گانه است كه هيئت حاكمه به اين اندازه به تلاش مذبوحانه و صحنه سازيهاي مسخره دست زده است والا دكتر اقبال فراري از چنگال عدالت (به دلائلي) و سفير كبير ايران در اسپانيا (به دلائل ديگر) در آسمان پر جبروت!!! حزب مليون جاي داشت و اگر اتومبيلهاي شركت واحد و كاميونهاي ارتشي به اين روز پر عظمت!! كاملاً وفادار باقي بودند و اگر بريز و بپاشهاي ينگه دنيا كما في السابق بطور عادي ادامه مييافت ديگر به اين همه تلاشهاي بيش از پيش و برنامههاي دلربا و اعلاميههاي جعلي و تحميلي انجمنهاي محلي تا اين اندازه احتياج نبود. اما نتيجه اين صحنه سازيها يكجا خنثي خواهد شد.
جشني با شكوه و جلال (حتي بيش از نيم ميليون نفر پيشبيني شده) ولي فقط در روزنامهها و راديو برگزار ميشود به مردم شريف و ميهن دوست واقعي كما في السابق حق اظهار نظر و حتي راحت نفس كشيدن داده نخواهد شد. و بالاخره عملاً هم بار ديگر كوس رسوائي هيئت حاكمه بصدا در ميآيد و چون در اين بار از همه منابع ذخيره قدرت خود هم استفاده كرده است زيان و رسوائي شديدتري خواهد ديد. اما اين حاصل را فقط در نشريات غير تجارتي خارج و در صفحات شبكيه چشم مردم تهران خصوصاً كسانيكه از نزديك ناظر آن بوده و از عواطف انساني هم بهرهاي دارند ميتوان جستجو كرد.
اما وظيفه ما:
اين نيست كه فقط بنشينيم و منتظر بمانيم و تماشاگر اين حالت احتضار هيئت حاكمه باشيم ـ ما نسبت به سرنوشت خود نسبت به آينده و حال يك وظيفه كلي و هميشگي داريم و در مقابل اجتماع و حتي گذشتگان خود ديني بعهده ماست ما اين وظيفه و دين خود را كم وبيش شناختهايم و اكنون جاي تعليمات اضافي در اين مورد نيست اما در مقابل اين مراسم خصوصاً مراسم امسال آن وظيفه و برنامه ديگري بايد داشته باشيم كه به مقتضاي امكانات و احتياجات مطلع خواهيد شد.
ولي در هر حال بايستي مراقب بزرگداشت!!! هر چه بيشتر اين روز تاريخي بود!!!
نهضت آزادي ايران
(حدود مرداد ـ ۱۳۴۰)
