در زمينه اعلاميههاي اخير علماي اعلام و مراجع عظام دامت بركاتهم
نهضت آزدي ايران پيرو اعلاميه سابق خود تحت عنوان دولت ار هياهوي انتخابات انجمن ايالتي چه خيالي دارد كه از ۶ آبانماه شروع به توزيع شد مانند بسياري از طبقات و افراد مسلمان كشور ناظر قيام عمومي و منطقي و ديني طبقه عاليه روحانيت بوده از هم آهنگي و روشن بيني و شهامت آقايان خوشوقت و سپاسگزار است دستگاه تبليغاتي هيئت حاكمه و روزنامههاي مزدور و سانسوري كه وقتي يك جواب تلگراف تشريفاتي به مقتضاي ادب از ناحيه فردي از علماي اعلام ميرسيد و يا مجلس دعاي فرمايشي با حضور چندتن روحاني گمنام ساختگي تشكيل ميشد براي منت گذاري به مردم و اثبات علاقمندي متقابله با اسلام و مسلمين ولي به قصد ريا و فريب درج وپخش ميكردند حالا قريب يكماه است سرپوش سكوت و خفقان محكم روي صدها تلگراف و اعلاميههاي اعتراض مكرر و مستدل مراجع بزرگ تشيع و علماي طراز اول كه از نقاط كشور و خارج كشور بعنوان شخص اول مملكت و نخست وزير و مقامات روحاني مخابره شده است وميشود گذارده اند؛ صدها مجلس عظيم انبوه را كه در تهران و قم وساير شهرها تشكيل شده است نديده و نشنيده گرفته ميخواهند صداي مردم ايران به مردم ايران و خارج از ايران نرسد و چنين تصور شود كه با ثباتترين نقطه جهان ايران است و راضيترين مردم دنيا از حكومتهاي غير قانوني و سياستهاي غيرملي خود ايرانيان هستند اين نداي دسته جمعي علماي اعلام كه پس از سالها مصلحت انديشي در كناره گيري به گوش ميرسد وملت ايران روحانيون را همدرد و همصدا و همگام با خود ميبينند بسي اميد بخش و مواجه با استقبال شده است. در اين اعلاميهها و قطعنامهها عبارات و اعتراضات و اظهارهائي از اين قبيل ميبينيم: «آقاي نخست وزير به جنابعالي تذكر ميدهم در دنياي امروز اين وضع كه چند نفر خود را صاحب اختيار و حاكم بر مقررات بيست ميليون مردم بشمارند و براي آنها قوانين و تصويب نامه خلع الساعه جعل نمايند مطابق هر مبني و قائده و منطق از نظر تمام ملل متمدن جهان غير صحيح و تحميل و بياحترامي به عقايد و حقوق افراد است.»
«اگر گمان كنيم با تصويب نامه غلط و مخالف قانون اساسي ميشود پايههاي قانون اساسي را كه ضامن مليت و استقلال مملكت است سست كرد و راه را براي دشمنان خائن اسلام و ايران باز كرد بسيار در خطا هستيد دولت موظف است در تمام مصوبات خود اصول مسلمه اسلام و قانون اساسي را رعايت كند…» «… به اولياي امور ابلاغ دهيد كه از تصويب اينگونه قوانين كافره كه خلاف قوانين مقدسه اسلام و مذهب حقه جعفري است جلوگيري نمايند و اين مركز اسلامي كه مطمح افكار مؤمنين جهان است به رايگان ازدست نداده و به طوفان بلاهاي گوناگون نيندازند و از جريانات اخير ممالك اسلامي عبرت و پند بگيرند» «مداخله زنان در امور اجتماعيه چون مستلزم امور محرمه و توالي فاسده كثيره است ممنوع و بايد جلوگيري گردد» «برخلاف قانون اساسي مطبوعات كشور را مختنق كرده و بوسيله مأمورين… ملت مسلمان را…. ارعاب و تهديد ميكنند» «در مملكتي كه مذهب رسمي آن طريقه حقه جعفري است و با وجود قوانين محكمه و تغير ناپذير اسلام و يا عنوان حكومت مشروطه، جعل قانون كردن و مقدرات جامعه را به دست معدودي سپردن توهين به ملت و بازگشت باعصار پيش از اسلام و روشهاي قرون وسطي است».
«اعليحضرت همايوني به قرآن مجيد سوگند ياد نمودهاند كه حامي دين ومذهب جعفري باشند…» «دولت بجاي اصرار در اين گونه امور اقدامات وسيعي براي مبارزه با بيكاري و ساير گرفتاريهاي عمومي بنمايد»
«مگر با نبودن نمايندگان واقعي مردم ميتوان سرنوشت يك ملت قانون گذرانيد. اين عمل در دنيا عمل ظالمانهاي است كه افراد در پناه قدرت شخصي بخواهند سرنوشت ملتي را تغيير دهند» «اينجانب… اعليحضرت را متوجه ميكنم به اينكه اطمينان نفرمائيد به عناصري كه به چاپلوسي و اظهار چاكري و خانه زادي ميخواهند تمام كارهاي خلاف دين وقانون را كرده» «در پرتو دين مقدس اسلام و با شرايط زمان ومكان هرگونه اصلاحي را ميتوان انجام داد.» «اگر دولت قانون اساسي را حفظ نكند.. به چه دليل تخلف از قانون براي افراد جرم شناخته شود. اصول مشروطيت جزعاً و كلاً تعطيل بردار نيست… در تعطيل مجلسين قانوني و مورد اعتماد، هيچ مقامي حق قانونگزاري ندارد…»
* * *
پس از گذشت ۵۶ سال كه روحانيون ايران علمدار انقلاب مشروطيت و رهبر ملت و واضع قانون شدند مردم مسلمان آزاديخواه با اعجاب و اميد به چنين بازگشت دسته جمعي و توام شدن دين و قانون كه لازم و ملزوم يكديگراند مينگرند.
بسيار ارزنده و زيبنده است كه آقايان اعتراض خود را نه به موضوع و واحد انتخابات انجمنهاي ايالتي و ولايتي كرده و نه آلوده به مسئله اصلاحات ارضي كه دست آويز ظاهر فريبي براي دولت شده است، نمودهاند بلكه نظر را بالا گرفته انگشت روي منشأ خرابيها و ريشه مفاسد يعني خودكامگي و حكومت مطلق العنائي فردي گذارده مدافع اجراي كلي احكام اسلام ورعايت قانون اساسي شده حق حاكميت مردم از طريق انتخابات صحيح را مطالبه مينمايند.
در اين قسمت تمام طيقات مردم با علماي اعلام هم صدا هستند كه وقتي در جامعه قانون وقراري وجود نداشته و فاعل مايشائي ما را به سير قهقرائي و ارتجاع كشانده باشد نه دين ميماند نه دنيا. نه مردم حق و حيثيتي خواهد داشت نه زن.. .
ما اميدواريم و يقين داريم آقايان علما با عقب نشيني كه دولت كرده ضمن وعده بسيار نسيه استجاره اعلان انتخابات مجلس اجراي تصويبنامه انجمنهاي ايالتي و ولايتي را به بعد از آن موكول كرده است راضي و ساكت نخواهد نشست و تا موجبات چنين خلافكاريها را از بين ببرند دست بر نخواهد داشت.
آقايان بطوريكه در محضرشان مكرر شنيده شده است خوب توجه فرمودهاند كه تا نظارت مردم از طريق انتخابات آزاد بر زمامداران وجود نداشته باشد و تا فاضل و وجوه ملت در شئون و مصالح جامعه دخالت و دفاع ننمايند اميد هيچگونه بازگشت و جبران فاسد و راه اصلاح در اين مملكت باقي نخواهد ماند.
در روشن بيني و شجاعت علماي شيعه همين بس كه در پنجاه سال قبل مفخر روحانيت ايران مرحوم آيه الله العظمي حاج شيخ محمد حسين نائيني كتابي تحت عنوان «تنبيه الامه و تنزيه المله» راجع به مشروطيت منتشر فرموده در آنجا براساس آيات قرآن موازين فقهي حكومت اسلامي را يكنوع ولايت بر سياست و امور امت بوجه محدود و مبتني بر مشاركت تمام ملت در نوعيات مملكت و مشورت باعقلا كه «عبارت از همين شوراي عمومي ملي است» ميداند و با صراحت تمام ميفرمايد:
«تمكين از تحكمات خودسرانه طواغيت است و راهزنان ملت نه تنها ظلم بنفس و محروم داشتن خود از اعظم مواهب الهيه غزاسمه است بلكه به نص كلام مجيد الهي… و فرمايشات مقدسه معصومين صلوات الله عليهم عبوديت آنان از مراتب شرك… است در مالكيت و حاكميت ما يريد و فاعليت يشاء و عدم مسووليت عما يفعل….. و غاصب اين مقام نه تنها ظالم بعباد و غاصب مقام ولايت است بلكه به موجب نصوص مقدسه مذكوره غاصب رداء كبريائي… خواهد بود و بالعكس آزادي از اين رقيت (بردگي9 جبيته…. از مراتب و شئون توحيد و از لوازم ايمان به وحدانيت…. است از اين جهت است كه استنقاء حريت معصومه امم و تخليص ركابشان از اين رقيت منحوسه و متمتع كردن آنها به آزادي خدادادي از اهم مقاصد انبياء (ع) بوده».
نهضت آزادي ايران براي رفع سوء تفاهم از جوانان و بانوان ايران و جلوگيري از سوء تعبيرهائي كه بلندگوهاي دولت و مخالفين شريعت و استقلال مملكت بخواهند در ميان مردم ايران در انظار خارجيها بنمايند ناچار است دو نكته ذيل را توضيح دهد:
۱ـ آنچه علماي اعلام و اكثريت ملت مسلمان ميخواهند به هيچ وجه ارتجاع و سير قهقرا يعني جلوگيري از آزادي و دفاع حقوق ملت اعم از زن و مرد نبوده همگي خواهان رژيم پارلماني و حكومت قانوني و تأمين حقوق و آزاديهاي مشروع و منطقي ميباشيم:
۲ـ دين اسلام و روحانيون اسلام مخالف حق و ارزش زن نيستند اسلام براي اولين بار به زنها اعطاي مقام و حق تملك و تصرف در اموال و منافع خاصه خود را داد ومرد و زن را با بيان «هن لباس لكم و انتم لباس لهن» قرين و ملازم يكديگر قرار داد و پيغمبر اكرم حديث «الجنته تحت اقدام الامهات» را فرمود.
بديهي است كه علماي اعلام نخواستند زنها را مادون و بنده مردها بشناسند بلكه بانوان شرعا حق مباشرت مستقيم در اموال و منافع و اتخاذ وكيل در كارهاي خود را دارند ولي چون روحانيون با شرايط موجود و علم باينكه دولت به هيچ دستهاي از ملت خدمت نكرده كه حالا بخواهد به خانمها خدمت كند اصرارشان بيشتر از جهت اغراضي است كه در چنين نقشهها نهفته است و شكستن سدهاي اسلام و قانون اساسي كه منظور دولت ميباشد آقايان ترس دارند كه با بيرون انداختن زنها در جنجالهاي سياسي و كشاندن به پرده دري و بيعفتي هم آنها را از وظايف طبيعي باز دارند و هم اختلافات و مناقشات را در حريم كانونهاي پاك و گرم خانوادگي وارد نمايند والا اگر اطمينان به حسن نيت متصديان و دفع مفاسد و مخطورهاي شرعي و اخلاقي و اجتماعي باشد چه كسي خواهران مسلمان را از حق بيان و حق دفاع و از انجام وظائفي كه شرع و عقل بر سبيل فطرت بعهده مرد و زن گذارده است منع نميكند.
نهضت آزادي ايران ـ تهران
آبان/ آذر۱۳۴۱
