سحابي عمر خود را در تلاش براي نشان دادن كارآمدي دين سپري كرد
الهه كولايي
تهران- خبرگزاري كار ايران
25/1/1385
عضو شوراي مركزي جبهه مشاركت ايران اسلامي گفت: دكتر يدالله سحابي عمر خود را در تلاش براي نشان دادن كارآمدي دين در عصري كه برخي دين را نافي پيشرفت و بهبودي مادي و معنوي انسان معرفي ميكردند، سپري كرد.
به گزارش خبرنگار “ايلنا”، الهه كولايي كه در مراسم بزرگداشت چهارمين سالگرد درگذشت دكتر يدالله سحابي سخن ميگفت، اظهار داشت: در دنياي عجيبي زندگي ميكنيم. دنيايي كه اسلام، دين رحمت و شفقت و رهاييبخش انسانها در همه زمانها و مكانها با اتهام ترويج و تبليغ تروريسم مواجه است و اسلامستيزان كه قرنها اسلام را دين شمشير و نه منادي آزادي، برابري، تكريم انسان و احياي كرامت او خواندهاند، فضاي مناسبي براي تشديد تبليغات خود يافتهاند.
وي با بيان اينكه دكتر يدالله سحابي در چنين دنيايي براي نشان دادن چهره واقعي اسلام تلاش ميكرد، افزود: او با تكريم تلاش و كوشش براي بهرهگيري از دستاوردهاي بشري با دانشآموختن و آموزش آن و نيككرداري، با سلوك در صراط مستقيم، حفظ ارزشهاي ديني را از حيات پر ثمر مادي جدا ندانست.
وي تصريح كرد: كار و توليد را، اعتدال و انصاف را، عدالت و مبارزه با ظلم و ستم را، نظم و انضباط در زندگي را و برنامهريزي را در كنار توليد فراوان و مصرف اندك وجهه همت خود قرار داده بود.
به گفته كولايي، دكتر سحابي همواره مصالح عمومي را بر مصالح خودي و گروهي مقدم ميدانست و در شمار اصلاحگرايان تاريخ ايران از اميركبير تا مصدق و امام خميني (ره) و بازرگان نام خود را ثبت كرد. پاسداشت اين استاد گرانقدر دانشگاه و تلاشگر عرصههاي اجتماعي، سياسي، اقتصادي، فرهنگي و قدرداني از همه كساني كه در مواجهه با امواجي نوسازي، مدرنيته، نوسازي دين را هدف قرار دادهاند، است.
وي اظهار داشت: مقوله دينداري روشنفكرانه در ايران اينك تجربه متفاوت و ويژه براي يافتن سازوكار مناسب در مواجهه با مدرنيته را در تاريخ كشورهاي اسلامي به نمايش گذاشته است.
اين عضو شوراي مركزي جبهه مشاركت ايران اسلامي با اشاره به نقش تخريبي برخي از روشنفكران ايراني كه بينش و سياست خود را با قدرتهاي خارجي آغاز قرن 20 پيوند زده بودند، گفت: ضربه سخت روشنفكري ايراني به شدت جبران ناپذير نموده بود، روشنفكري ديني تلاش براي پايان دادن به اين حركات بود.
كولايي با بيان اينكه احياي فكر ديني ريشه در تاريخ مسلمانان دارد و آنها همواره در پي دستيابي به كارآمدي باورهاي ديني براي رفع دشواريهاي گوناگون جوامع اسلامي در تكاپو بودهاند، افزود: جريان دينداري روشنفكرانه در ايران در تداوم جبنش بيداري مسلمانان از دو قرن گذشته گسترش يافت. اين بيداري برخاستن مسلمانان از خواب چندين قرنه و بازنمايي آموزهها و انديشههاي ديني را جستجو كرد. اين بيداري مبارزه با جمود، عقبماندگيهاي فني و تكنولوژيك، خرافهگرايي و موهومپرستي را هدف قرار داده بود.
به گفته وي، احياي ارزشهاي ديني و به نمايش گذاردن عدم تعارض دين و دنيا، دين و آزادي، دين و تمدن، دين و پيشرفت، دين و دستاوردهاي بشري در مسير رفع نيازهاي گوناگون انسان در مسير سلطه بر دشواريهاي محيطي، بر جبرهايي كه انسان را احاطه كرده تا حد امكان، نوگرايان ديني، با باور به آموزههاي اصيل اسلامي ودينداري را درك و دينداري را ترويج كردند.
كولايي اظهار داشت: اين جريان از سيد جمال تا اقبال تا بازرگان و سحابي، تا شريعتي و طالقاني و تا امام خميني (ره) و مطهري پيوسته ظرفيتهاي مناسب براي بهرهگيري از نعمتها و امكانات مادي را در خدمت مسلمانان و ارتقاي همهجانبه جوامع اسلامي دنبال كرده است.
وي با بيان اينكه نوگرايان مسلمانان برخلاف تبليغات وسيع معاندان و كجانديشان اسلام را مانع رشد و توسعه جوامع اسلامي برآورد نكردند، افزود: البته نوگرايي ديني خاص ايران و روشنفكران دينگراي ايراني نبوده است. در سراسر جهان اسلام اين انديشههاي گسترش يافت و در تحول بخشيدن به حيات سياسي، اجتماعي اين جوامع نقش ايفا كرد. پس از انقلاب اسلامي در ايران خود پاسخي به امواج نوسازي بيهويت و منكر ارزشهاي ديني در ايران بود.
وي اظهار داشت: نوگرايي ديني در ايران به مقابله كارآمد و جدي با مدل نوسازي وارداتي شاه پرداخت و توانست به عاملي موثر در برابر اجراي آن تبديل شود. همزمان در طول دهههاي پيشين و در ايران حيات اتحاد شوروي و فشار انديشههاي كمونيستي توانست از هويت ديني و ارزشهاي بومي پاسداري كند.
كولايي معتقد است: آيندگان نقش دينداران روشنفكر و روشنفكران ديندار را در دوران معاصر نه تنها در ايران بلكه در سراسر كشورهاي اسلامي گرامي خواهند داشت.
وي با بيان اينكه افرادي مانند دكتر سحابي، مرحوم مهندس بازرگان، مرحوم طالقاني، شهيد شريعتي، شهيد بهشتي و شهيد مطهري نقشي ماندگار در تعادل بخشيدن به حركت رو به پيشرفت جامعه ايراني ايفا كرد، افزود: اينك اين تعادل بخشي نياز امروز ماست. تعادل ميان مولفه هويت بومي، ديني و ايراني و اسلامي ما در برابر امواج جهاني شدن عامگرايي و يكسانسازي را در سراسر جهان معني ميكند.
وي افزود: دينداران روشنفكر در تداوم نقدهاي خود در دوران پس از انقلاب اسلامي نيز تجربيات ارزشمندي اندوختهاند. تجربياتي كه جز در عرصه عمل اجتماعي قابل تحقق نبوده است. اين تجارب ضرورت تمركز بر رويكردي مثبت و فعال براي رفع آثار و عوارض عقبماندگي با بهرهگيري از ذخاير عظيم فرهنگ ايراني ـ اسلامي است.
كولايي گفت: اين هدف جز با گسترش ارتباط مستمر و سازنده با تودههاي مردم و تلاش براي دگرگوني همهجانبه آحاد مردم در مسير روزآمد كردن باورهاي ديني حاصل نخواهد گشت. بهرهگيري از تجارب سالهاي اخير ضرورتي است كه نقد و ارزيابي تلاشهاي انجام شده را به عنوان تكليفي اجتنابناپذير فرا روي ما قرار داده است. به ويژه در شرايط حساس و پيچيدهاي كه در آن قرار گرفته ايم و عقلگرايي براي يافتن پاسخ به نيازهاي ما روشنتر ساخته است.
