شماره: 1607
تاريخ: 05/03/76
مصاحبه راديو بيبيسي با آقاي دكتر ابراهيم يزدي (21/02/76)
باقر معين: آقاي دكتر يزدي حذف شما از فهرست كانديداها تا چه حد قابل توجيه است؟
دكتر يزدي: اگر ما به اصل 115 مراجعه كنيم به هيچوجه قابل توجيه نيست. براي اين كه در آن پرسشنامه ما به صراحت نوشته بوديم: «اينجانب كه خود را واجد كليه شرايط مصرح در اصل 115 قانون اساسي ميدانم داوطلبي خود را اعلام ميكنم». شرايطي كه در اين اصل ذكر شدهاند عبارتند از ايرانيالاصل، تابع ايران، مدير و مدبر، داراي حسن سابقه و امانت و تقوا و مؤمن و معتقد به مباني جمهوري اسلامي ايران و مذهب رسمي كشور. بنابراين لزومي نداشته است چيزي را به طور مشخص بيرون بكشند و بگويند كه اين را هم امضاء كنيد. اگر اصولي كه مورد نظر آقايان است جزو مباني جمهوري اسلامي ايران است ديگر لزومي نداشته كه مجدداً تفكيك و عنوان گردد. اگر هم نيست به نظر آقايان، كه ضرورت داشته كه تفكيك شود، شرطي است مافوق و جداي از قانون و حق اين كار را نداشتهاند. بنابراين رد صلاحيت نه تنها بنده، بلكه افراد متعددي كه ثبتنام كردهاند غيرقانوني بود. ما [برخي از ثبتنامكنندهها] عضو دولت بوهايم، وزير بودهايم، معاون نخستوزير بودهايم. عضو شوراي انقلاب بودهايم. در مجلس اول با اكثريت مطلق پيروز شدهايم و نماينده بودهايم. برخي از ماها بعد از استعفاي دولت موقت همكاري خود را با دولت شوراي انقلاب ادامه دادند. در ميان كساني كه رد صلاحيت كردهاند، علاوه بر كانديداي گروههاي اپوزيسيون و دگرانديشان كساني هم بودهاند كه نماينده مجلس در همين دوره بودند يا نماينده جمهوري اسلامي ايران در سازمان ملل متحد بودهاند. رد صلاحيت اينها وهن خود حاكميت ميباشد. شوراي نگهبان وقتي ميگويد اينها حداقل شرايطي را كه در نظر گرفته بوديم فاقد بودند، قابل توجيه نيست و غيرقانوني است.
به نظر شما تأثير آن چه بود؟
تأثير منفي گذارده است. به اين جهت كه مردم ما بعد از پيروزي انقلاب و تأثيري كه انقلاب بر جامعة ما گذاشته است، شديداً علاقمند به مسائل سياسي هستند و با تصميم سياسي حركت ميكنند. به خصوص در اين وضعيت كنوني، كه ايران مورد حملات تبليغاتي و تهديدات خارجي قرار گرفته و جنجال و مسائل مختلف، مردم عموماً مايل هستند كه در انتخابات شركت كنند و توقع و انتظار مردم اين بود كه در شرايط بحراني كنوني تنشهاي سياسي كاهش پيدا كند.
به نظر شما اين كه عدهاي حذف شدهاند اين است كه شوراي نگهبان به مردم اعتماد ندارد يا به كساني كه حذف شدهاند؟
به نظر من مسئلهاي كه الان پيش آمده در واقع آرام آرام يك تناقض ميان دو ركن اصلي نظام بوجود ميآورد. چون دو ركن اصلي نظام جمهوريت و اسلاميت آن ميباشد. جمهوريت هم بدون دخالت مؤثر و گسترده مردم در سرنوشت خود معنا پيدا نميكند. جمهوريت بدون دمكراسي معنا پيدا نميكند. بنابراين هر نوع تلاش براي جلوگيري از مشاركت آزاد مردم در سرنوشت خودشان موجب مخدوش شدن ركن اصلي نظام كه همان جمهوريت ميباشد، خواهد شد.
معين: رئيس جمهور آينده چه مشكلاتي رودرروي خود دارد و چه مشكلاتي را ميتواند حل كند؟
دكتر يزدي: صرف نظر از موقعيت، سابقه، كفايت، درايت، آگاهي و درك سياسي كه الان راجع به اين اشخاص مطرح ميباشد، در مقايسه با گذشته خود اين تغييرات و نورمهاي جديدي كه بوجود آمده، مناسبات را وارد يك دوران تازهاي ميكند كه به نظر من معلوم نيست در مجموع به نفع مملكت باشد. بسيار شكننده خواهد بود.
روابط عمومي نهضت آزادي ايران
05/03/76
