نامه مهندس بازرگان به روزنامه كيهان در مورد سخنان آيت‌الله خزعلي تاريخ: ٢٣/٥/٦٤

title

شماره: 891/4/21

تاريخ: 21/5/1364

پاسخ به سؤالات روزنامه آلماني ردولف شيلي خبرنگار روزنامه آلماني

س1ـ عكس‌العمل شما نسبت به رد آقاي مهندس بازرگان به عنوان كانديدا درانتخابات رياست جمهوري كه در پيش است چيست؟

ج1ـ رد صلاحيت آقاي مهندس بازرگان، كه با ملاحظات سياسي و تخلف از قانون صورت گرفته است نشان مي‌دهد كه حاكميت هنوز آماده براي تحمل مخالفين خود، حتي آنها كه معتقد به نظام جمهوري اسلامي هستند نمي‌باشد. اعلام صلاحيت براي تنها سه نفر، كه از مؤسسين و يا اعضاي برجسته حزب جمهوري هستند انتخابات در نظامهاي به اصطلاح دموكراتيك اما واقعاً توتاليتر اروپاي شرقي را تداعي مي‌كند. در آن كشورها نيز حزب كمونيست چند نفري را كانديدا معرفي مي‌كند و مردم ميبايستي بيكي از آنها رأي بدهند. انتخابات ايران وقتي معناي واقعي پيدا مي‌كرد كه علاوه بر كانديداي عضو حزب حاكم، نامزدهاي مخالف نيز شركت مي‌كردند برخورد آراء و عقايد به وجود ميآمد و مردم مي‌توانستند ميان دارندگان عقايد متفاوت، فرد مورد قبولشان را انتخاب كنند.

س2ـ كداميك از كانديداهاي باقي‌مانده مي‌توانند حمايت مشروط شما را داشته باشد. اگر بلي چرا؟ اگر هيچيك از آنان چرا؟

ج2ـ هيچيك. زيرا هر سه نفري كه تصويب شده‌اند اعضاي برجسته حزب جمهوري هستند. علاوه بر مسئله سوابق و صلاحيت‌هاي آنان ما با سياستها و عملكردهاي حزب حاكم نيز مخالفيم و آن را مطابق با مصالح و منافع ملت ايران و جمهوري اسلامي نمي‌دانيم.

س3ـ نهضت شما، پس از آنكه ابتدا از مجلس حذف گرديد و اينك از انتخابات رياست جمهوري، چگونه مي‌تواند در آينده بر زندگي (سرنوشت) كشور اثر بگذارد؟

ج3ـ انتخابات فرصت و وسيله‌اي بود براي انجام وظيفه ملي و اسلامي. ممنوعيت و ممانعت از شركت ما در انتخابات مانع از ادامه رسالت و وظيفه‌اي كه در قبال مردم و مملكت داريم، نخواهد بود.

س4ـ چه نسبتي از جمعيت ايران، اگر چنانچه انتخابات آزادي بود و بحث آزاد وجود مي‌داشت، از شما حمايت مينمود؟

ج4ـ بدون آمارگيري صحيح و گسترده پاسخ به چنين سؤالي مشكل است. برخي از آمارهاي تهيه شده حاكي از آنست كه بيش از نيمي از مردم تهران به مهندس بازرگان رأي مي‌داده‌اند. قدر مسلم اين است كه حاكميت به دليل ترس از پيروزي مهندس بازرگان و يا حداقل رأي نسبتاً سنگيني كه احتمالاً مي‌آوردند، صلاحيت ايشان را تأييد ننمود.

س5ـ نظرات شما راجع به جنگ كاملاً واضح و مشهود است، حداقل شرايطي كه تحت آن ايران مي‌تواند و بايد قرارداد صلح امضاء نمايد چيست؟

ج5ـ طبيعي است هر زمان كه مسئولين تصميم به صلح بگيرند بايد در امضاي قرارداد صلح حداكثر امتيازات ممكن به نفع ملت ايران، تأمين گردد. اما تأمين شرايط مطلوب به موقعيت و وضعيت سياسي ـ نظامي ايران در زمان مذاكرات و صلح بستگي مستقيم دارد.

س6ـ شما چه تغييراتي را در سياست اصلي براي ايران طلب مي‌نمائيد؟

ج6ـ از جهت داخلي باز كردن جو بسته و مختنق كنوني با تمكين به حقوق ملت كه در قانون اساسي تصريح شده است. تحمل حضور و فعاليت مخالفين معتقد به نظام جمهوري اسلامي. اعمال سياست عفو و رحمت به جاي خشونت و قهر، تأمين امنيت سياسي، اقتصادي و قضائي و اجتماعي براي عموم مردم. از جهت خارجي احترام به تعهدات و مقررات بين‌المللي و بيرون آمدن از انزوا دوستي با كشورهائي كه به مصالح و منافع ملي ما احترام بگذارند و قصد دخالت در امور داخلي را نداشته باشند و حداكثر استفاده از روابط و مناسبات بين‌المللي در جهت مصالح و منافع ملت و كشور.