نگاه مثبت اپوزيسيون قانوني به نامزدي محمد خاتمي
گفت و گوي محمد توسلي با خبرنگار راديو زمانه
13/6/87
گرچه چالشها بر سر رياست جمهوري دورهي دهم آغاز شده است، اما دو جبههي سياسي اصلي کشور – اصلاحطلبان و اصولگرايان – پيش از آنکه نامزدهاي خود را در مقابل يکديگر طرح کنند، به مبارزات دروني مشغول هستند.
در اين ميان، در اردوي اصلاحطلبان تحرک بيشتري به چشم ميخورد و نامزدهاي جديتري مطرح شدهاند.
در حالي که نامزدي آقاي حسن روحاني، رييس سابق گروه مذاکرات هستهاي، با استقبال زيادي مواجه نشده است، احزاب شاخص اصلاحطلب مانند «حزب مشارکت»، «کارگزاران سازندگي» و «مجاهدين انقلاب اسلامي» تأکيد خود را بر نامزدي آقاي خاتمي، رييسجمهور پيشين اعلام ميکنند.
بخشهايي از نيروهاي منفرد اصلاحطلب بر نامزدي آقاي نوري، با سابقهي زندان سياسي تأکيد ميکنند. اما در عمل، تنها «حزب اعتماد ملي» است که به سرعت و قطعيت، نامزدي دبير کل خود، آقاي مهدي کروبي را براي اين سمت اعلام و فعاليتهاي خود را آغاز کرده است.
در صحنهي سياست ايران نيروهاي ديگري نيز وجود دارند که عليرغم تفاوتها و تمايزها از يکديگر، از اين نقطهي اشتراک برخوردارند که با وجود حضور دايمي در فعاليتهاي سياسي، از جانب حاکميت به رسميت شناخته نشدهاند و اجازهي حضور در صحنهي انتخابات را به معناي حق انتخاب شدن، ندارند. اما اين، آنها را از تلاش براي حضور در صحنهي سياسي باز نداشته است.
براي اين بررسي، با آقاي دکتر هرميداس باوند از شوراي مرکزي «جبههي ملي»، آقاي حبيبالله پيمان، از «شوراي ملي – مذهبي» و آقاي مهندس محمد توسلي از شوراي مرکزي «نهضت آزادي ايران» گفت و گو کردهام.
آقاي محمد توسلي، عضو شوراي مرکزي نهضت آزادي ايران معتقد است:
احتمالاً در انتخابات رياست جمهوري آينده، تکليف بسياري از مسايل سياسي کشور روشن خواهد شد.
با توجه به تجربهاي که در انتخابات گذشته داريم، اگر جريان اين انتخابات با همان روند ادامه پيدا کند، طبيعي است که اينها عرصه را فقط براي نامزدهاي خوديشان باز ميگذارند و از بين آنها هم آنچه مورد نظر است، از صندوقها بيرون خواهد آمد.
اما به اين بستگي دارد که احزاب و گروههاي اصلاحطلب و اپوزيسيون در داخل کشور، با چه آرايشي وارد عرصهي انتخابات شوند. شايد نگذارند اين سناريو محقق بشود.
در مورد وجوه مختلف اين سه کانديدا چه فکر ميکنيد؟
دو نگاه به انتخابات رياست جمهوري آينده وجود دارد. کساني که تا حدودي نسبت به رفتار حاکميت بدگمان هستند، معتقدند آقاي عبدالله نوري ميتواند نامزد مطلوبي باشد؛ براي اينکه به احتمال زياد ايشان رد صلاحيت خواهند شد. بنابراين انتخابات را تحريم ميکنند يا در انتخابات شرکت نميکنند.
اين يک راهبردي است که جمعي از فعالان سياسي در ايران – به عنوان يک سياست راهبردي – دنبال ميکنند.
نظر شما در مورد اين راهبرد چيست؟
ما فکر ميکنيم گزينهي مطلوب براي تقويت ساختار دموکراسي در ايران و تداوم مبارزهي قانوني در کشور، اين است که از ظرفيتهاي مثبت آقاي خاتمي استفاده کنيم.
بخشي از اصلاحطلبان توصيههاي به حقي به آقاي خاتمي دارند که ايشان بايستي از ديدگاههاي گذشتهي خودشان مقداري کوتاه بيايند و آنها را اصلاح کنند. آقاي خاتمي بايستي روشن کنند که حکم حکومتي مورد قبولشان است يا نه؟
اگر قرار باشد تابع حکم حکومتي باشند، بهتر است در اين انتخابات شرکت نکند. اما اگر بخواهد يک نامزد مستقلي باشد و در راستاي منافع ملي و در چهارچوب قانون اساسي عمل بکند، بايستي استقلال فکري بيشتري از خودش نشان دهد تا اصلاحطلبان بتوانند در تقابل با انتخاباتي که حاکميت مديريت ميکند، قرار بگيرند.
در مورد کانديداي حزب اعتماد ملي، آقاي کروبي چه طور فکر ميکنيد؟
به عنوان يک سازمان سياسي، فکر ميکنيم حق همهي احزاب سياسي است که نامزد خودشان را داشته باشند.
اما به نظر ما، شخص آقاي کروبي و حزب اعتماد ملي بايد توجه کنند با توجه به شرايط جامعهي ما، اگر تعدد نامزدها در جبههي اصلاحات باشد، نتيجهاي جز شکست نخواهد داشت. همان تجاربي که ما در انتخابات گذشته شاهدش بوديم.
توصيهي ما به شخص آقاي کروبي و حزب اعتماد ملي اين است که خودشان را با اصلاحطلبان هماهنگ کنند.
گرچه ممکن است ايشان در وهلهي اول نامزد بشوند و در انتخابات شرکت کنند، اما نهايتاً بايستي تز نامزد واحد اصلاحطلبان را با يک ضوابطي که مشخص خواهد شد، بپذيرند تا اصلاحطلبان بتوانند در اين مرحله نقش مؤثري در جهت تقويت فرايند دموکراسي ايفا کنند.
مريم محمدي
