گزارش كامل مراسم بيست و پنجمين سالگرد رحلت
آيت الله طالقانی
تهران-خبرگزاری كار ايران
مراسم “حقوق زنان ، جوانان و دموكراسی بيست و پنج سال بعد از طالقانی” ، پنج شنبه ١٩ شهريور ماه در حسينيه ارشاد برگزار شد .
به گزارش خبرنگار سياسی “ايلنا” ، در اين مراسم كه عدهای از فعالان سياسی ، فرهنگی حضور داشتند ، احمدصدر حاج سيدجوادی ، اعظم طالقانی ، عليرضا رجايی ، حسين شاه حسينی و حبيبالله پيمان سخنرانی كردند .
صدر حاج سيد جوادی ، گفت : طالقانی استبداد را در تعارض با خلقت انسان میدانست .
احمد حاج سيد جوادی ؛ عضو شورای مركزی نهضت آزادی ايران و وزير كشور دولت بازرگان آيت الله طالقانی را مجاهدی خستگیناپذير و نستوه در ظلم ستيزی دانست و تصريح كرد : طالقانی به شدت از استبداد و مظاهر و نتايج آن متنفر بود . او استبداد در تعارض با خلقت انسان می دانست و نفی استبداد را برای آزادی انسان میخواست .
وی با بيان اين كه طالقانی آزادی انسان را به معنای رهايی از تمامی ابعاد ظلم و عرصه های اجتماعی اقتصادی و سياسی تاكيد كرد : او با همين نگاه به استبداد و آزادی بود كه به جمع دوستان و ياران آزادی خواه پيوست و در تشكيل نهضت آزادی ايران شركت كرد .
اين فعال ملی مذهبی ، تساهل ، تسامح و مدارا با مخالفان را از ويژگیهای انديشه طالقانی دانست.
حاج سيد جوادی در ادامه ، درك طالقانی از خواستهها و تفكرات جوانان و اطلاع او از مكاتب فلسفی و اقتصادی جديدی را به عنوان ويژگیهای منحصر به فرد او در لباس يك روحانی دانست.
حاجسيد جوادی در پايان سخنانش اعلاميه آيتالله طالقانی در مورد تشكيل نهضت آزادی ايران را قرائت كرد كه طالقانی در آن دلايل حضور خود را در تاسيس اين حزب بيان كرده بود.
اعظم طالقانی : نمیتوان با روش های سنتی به مطالبات زنان پاسخ داد .
اعظم طالقانی ؛ فرزند آيتالله طالقانی سخنرانی خود را به جنبش زنان اختصاص داد . او مساله زنان در ايران را ناشی از تعارض نقشهای سنتی و نقشهای دانست و تاكيد كرد : مطالبات جنبش زنان مطالباتی نيست كه با روشها و نقشهای سنتی پاسخ داده شود .
وی افزود : برای حل مسايل زنان رفع شخصيتهای موجود عليه زنان بايد اجماع حاصل شود ، در صورتی كه اجماع حاصل شود مسوولين برای رفع مشكلات زنان برنامهريزی نكنند ، دچار انسداد میشويم.
اعظم طالقانی در ادامه با اشاره به ديدگاههای آيت الله طالقانی در مورد زنان و حجاب تصريح كرد : آيا اين مسأله كه زنی حجابش را كامل رعايت نكند ، مهمتر است يا افرادی به ناحق كشته شوند ، يا اينكه اموال مردمی را به غارت ببرند .
وی خو استار ايجاد محيطی عادلانه شد كه در آن تبعيض وجود نداشته باشد .
عليرضا رجايی : طالقانی نگران ايجاد ا ستبداد دينی بود .
عليرضا رجايی سخنران بعدی مراسم به جای غلامعباس توسلی در مورد “جوانان و ارتباط آنها با طالقاني” سخنرانی كرد .
توسلی به دليل آن كه در بيمارستان بستری است نتوانست در اين مراسم حضور يابد.
رجايی با تفكيك قايل شدن بين كسانی كه راوی علم هستند و كسانی كه عامل علم هستند ، طالقانی را از گروه دوم دانست.
وی طالقانی را از جمله روشنفكران عصر بعد از مشروطه دانست كه خواهان ايجاد پديده دولت غيرمطلقه بودند.
وی ويژگی ديگر طالقانی را مواجه او با امر تجدد دانست و او را يك روشنفكر دينی قلمداد كرد .
رجايی افزود : طالقانی خواستار تغيير در ساختار روحانيت بود و او نگران ايجاد استبداد دينی بود.
وی طالقانی را از آن دسته از نيروهای ملی و مذهبی دانست كه به ناگزير به دليل بحرانهای بعد از انقلاب مشروطه وارد عرصه سياست شدند كه دغدغه آنها اين بود كه دين چگونه میتواند به حل بحرانهای داخلی ايران كمك كند .
رجايی افزود : آنها خواستار اين نبودند كه دين بايد دستگاه حكو مت را بدست آورد تا مردم را وادار به اجرای احكام شرعی كند.
حسين شاه حسينی : طالقانی درد دين داشت .
حسين شاه حسينی از نيروهای ملی ، مذهبی و از ياران آيتالله طالقانی در حسينيه ارشاد از ديگر سخنرانان مراسم بزرگداشت طالقانی بود.
شاه حسينی با اشاره به كودتای 28 مرداد 32 ، اظهار داشت : پس از پيروزی كودتا ، طالقانی به همراه چند روحانی به شكلگيری نهضت مقاومت ملی كمك كردند كه اين امر سبب كسب آبروی مجدد روحانيون شد ، چراكه قبل از كودتا عدهای از آنان به دليل ناآگاهی ، از شاه حمايت میكردند.
وی طالقانی و نزديكان روحانی او را عناصر دلسوزی دانست كه درد دين داشتند ، دينی كه برای آنها وسيله حكومت نبود .
شاهحسينی با بيان اين كه عقايد دينی طالقانی مورد تأييد مردم قرار گرفت ، تصريح كرد : او راه دانشگاه را برای روحانيت باز كرد تا بيش از او روحانيت جايگاهی در دانشگاه نداشتند .
او طالقانی را بنيانگذار اولين حركت مذهبی در ايران دانست و اظهار داشت : او به اسلام اعتقاد داشت ، ولی با دين حكومتی مخالف بود.
شاه حسينی در ادامه با اشاره به ديدگاه آيت الله طالقانی در مورد زنان ، اظهار داشت : او از حقوق زنان دفاع میكرد و معتقد بود كه زنان بايد در جبهه ملی ايران حضور داشته باشند.
شاه حسينی افزود : طالقانی در جبهه ملی در كنار شادروان “پروانه فروهر” و “هما دارابي” از افزايش حضور زنان حمايت كرد.
وی در پايان تاكيد كرد: طالقانی اگر امروز بود ، جنبش مردم را با رهنمودهای مذهبی و در كنار انديشههای مصدق رهبری می كرد.
حبيبالله پيمان ، گفت: طالقانی براساس ارزشهای توحيدی زندگی میكرد .
حبيبالله پيمان ؛ دبيركل جنبش مسلمانان مبارز آخرين سخنران اين مراسم بود .
او كه سخنانش را با گرامیداشت ياد صمد بهرنگی ، آعاز كرد ،تا نشان دهد مانند طالقانی برای مخالفان عقيدتی احترام قائل است .
وی تحت عنوان “راهبرد به سوی دموكراسي” سخن گفت . پيمان با بيان اين كه در صده اخير كه جنبشهای مختلف برای تحقق دموكراسی تلاش كردهاند ، همواره سعی در كسب قدرت برای پياده كردن دموكراسی داشتهاند ، تصريح كرد : اين روش تاكنون درايران ثمری نداشته است و راهبرد مناسبی برای اين كه بتواند بنبستهای توسعه سياسی را باز كند ، نبوده است.
وی افزود : در جامعه ايران كه جامعه استبداد زدهای است كه هزاران سال مناسبات استبدادی نه تنها در روابط دولت و ملت كه در تمامی كنشهای جامعه نفوذ كرده است ، راهبرد كسب قدرت برای پيشبرد دموكراسی ، پاسخ مثبت دريافت نمیكند.
پيمان ، طالقانی را بيش از آنكه متشرع باشد ، يك ديندار و موحد دانست كه روحاش از ارزشهای توحيدی سيراب بود و با اين روشها می زيست .
پيمان ادامه داد : طالقانی و نظاير او كه درگيريشان با جهان بينی و معنويت وجودی است ،لازم نيست نقش روشنفكر يا سياستمدار بازی كند ، آنها همانگونه كه هستند ؛ يعنی براساس ارزشهای توحيدی زندگی میكند .
پيمان با بيان اين كه براساس قرآن انبياء برای ايحاد عدالت و آزادی بنياد كارشان را از درون جامعه شروع كردند ، رسالت انبيا را آزاد كردن خرد و شعور انسانها دانست ؛ زيرا دريافتشان اين بود كه رابطه سلطه ، رابطه يك بعدی نيست ، كسی كه زور میشوند در جای ديگر زور میگويد و كسی كه استبداد میپذيرد ، در جای ديگر استبدادی عمل میكند ، بنابراين بايد با اين فرهنگ مبارزه كرد .
پيمان ادامه داد : در شرايطی كه انسانها در معرض تهديد هستند و زور مشخص میكند كه چه كسی بازنده است و چه كسی برنده گرايش به مطلق كردن قدرت و گسترش دامنه سلطه افزايش میيابد ، همچنانكه همه فرعونها ، جباران و مستبدين اينگونه بودند و هستند.
دبيركل جنبش مسلمانان مبارز در ادامه رفتار و عمل آيتالله طالقانی را نشانه آن دانست كه وی برای پيشبرد دموكراسی راه انبياء را پيش گرفته بود و افزود : او دموكراسی را يك فرآيند تدريجی در درون جامعه میدانست و در انديشه دموكراتيزاسيون جامعه بود.
وی افزود : تا زمانی كه مناسبات استبدادی در جامعه حاكم باشد ، استبداد در جامعه باز توليد میشود و اجازه نمیدهد پروژه دموكراسی از بالا اجرا شود ، همچنانكه طالقانی میخواست انسانها بپذيرند كه نبايد زير بار زور بروند . دبيركل جنبش مسلمانان مبارز با اشاره به تأكيد طالقانی بر شوراها ، اظهار داشت : تأكيد او بر شورا به اين دليل بود كه از ديدگاه او تنها با حاكميت نخبگان و عدهای خاص در پارلمان و حكومت حاكميت مردم تحقق نمیيابد و فاصله عميق ميان مردم و حاكميت بر طرف نمی شود.
وی افزود: در اين صورت حق مهم انسانی يعنی ؛ حق حكومت مردم تنها به نخبگان ويژه اختصاص می يافت و اكثريت مردم از آن محروم میشدند .
