گزارش مراسم بزرگداشت دهمين سالگرد درگذشت
مهندس مهدی بازرگان در شهر قزوين
مراسم دهمين سالگرد شادروان مهندس بازرگان در شهر قزوين، در تاريخ جمعه ٩/١١/٨٣ بعدازظهر در شب عيد غدير، در منزل آقای مهندس مرتضی سلطانی و با حضور جمعی از علاقمندان و اهالی شهر برگزار شد.
جلسه با قرائت آياتی از قرآن و سپس خير مقدم و سخنان آقای مهندس سلطانی و ذكر خاطراتی از مرحوم مهندس بازرگان آغاز شد.
سپس بخشی از نوار صوتی سخنان مهندس بازرگان در روز عيد فطر انجمن اسلامی مهندسين، در بيان اميد و توكل و توجه بر نعمات خدا به جای يأس و ناخرسندی و انفعال و لزوم تلاش و همكاری مؤثر جمعی در محدوده امكانات، پخش شد.
سخنران بعدی آقای رضا فرخی از علاقمندان و دبيران با سابقه قزوين بود كه به بيان ويژگيهای فكری و خلاقيت ذهنی مهندس بازرگان و توليدات فكری و كتابهای محوری ايشان در دهه ٢٠ و ٣٠ ازجمله كتابهای راه طی شده، ذره بیانتها، سازگاری ايرانی و غيره اشاره كردند كه پس از گذشت چند ده سال، همچنان از طراوت و تازگی برخوردار هستند و پاسخی برای مشكلات فكری و اجتماعی امروز به شمار میروند. همچنين صلابت و استواری انديشه مهندس بازرگان و پيوستگی آراء ايشان در طول چند دهه فعاليت اجتماعی تا آخرين اثر فكری ايشان در “سمينار آخرت و خدا هدف بعثت انبياء”، مورد بحث قرار گرفت.
بخش بعدی سخنان آقای مهندس محمد طاهری بود كه به تبريك عيد غدير خم و شرح كوتاهی درباره يازده آيه ابتدای سوره عنكبوت پرداخت كه در آن شيوه تحقق ايمان و رشد و استحكام جوهر وجودی انسانها در صحنه تلاش و مجاهدتهای اجتماعی و پذيرش مسئوليت و آمادگی برای مقابله با حوادث و دشواريهای احتمالی و استقامت در اين راه و در مقابل، عدم كفايت و تأثير ادعای ايمان بدون عمل و فارغ از مسئوليتهای اجتماعی تبيين میشود و كسانی كه پس از ادعای ايمان، به لوازم آن پايبند نباشند در زمره تكذيبكنندگان حقيقت برشمرده میشوند.
وی در سخنان خود تأكيد كرد كه مهندس بازرگان در طول حدود شش دهه حضور فعال و مؤثر در صحنه اجتماعی و سياسی، همواره با برخورداری از سرمايه تسلط و اشراف بر فرهنگ قرآنی و توكل و استقامت رأی، در شرايط دشوار و تشتت آراء عمومی ، تصميمات صريح و روشنی اتخاذ مینمود كه بعضاً مورد نقد و عدم پذيرش ديگران قرار میگرفت و در اين راه هزينه و دشواريهای فراوان برخود هموار مینمود اما با گذشت زمان، درستی مواضع وی رخ نشان میداد.
نمونه اين نوع رفتارهای وی در ترويج و تبليغ فرهنگ دينی در دهه ٢٠ در دانشگاه در دوران تسلط فرهنگ ماركسيستی و ترويج نمادهای ضددينی، همراهی و همكاری با جنبش ملی شدن صنعت نفت و دكتر محمد مصدق، مشاركت در نهضت مقاومت ملی بعد از كودتا، اعتراض به قرارداد كنسرسيوم شركتهای نفتی و متعاقب آن اخراج از دانشگاه به همراه ده تن از اساتيد دانشگاه، تأسيس نهضت آزادی ايران به همراه جمعی از بنيانگذاران در سال 1340 و به فاصله كوتاهی، محاكمه جمعی در دادگاه نظامی و محكوميت به زندان و تبعيد و همچنين اتخاذ مواضع كمنظير شخصی يا ابراز نظرات جمعی در نهضت آزادی ايران در دوران پس از انقلاب، نظير مخالفت صريح با اشغال سفارت آمريكا، يا ادامه جنگ تحميلی پس از فتح خرمشهر در سال 61 ، يا بيانيه تحليلی نقد تئوری ولايت مطلقه فقيه در سال 68 هستند كه به واسطه اين اعلام نظرات و مواضع علنی، فشارها و محكوميتها، زندان، توقيف و ضرب و شتمهای بسياری بر وی و ياران وی تحميل شد.
سخنران بعدی آقای مهندس محمد توسلی بودند كه طی سخنان كوتاهی اشاره نمودند كه محورهای اصلی شخصيت و انديشه مهندس بازرگان شامل اشراف به قرآن و تعلق خاطر به فرهنگ دينی، استبدادستيزی و مقابله با خودكامگی حكومتها و آشنايی با فرهنگ مردم و آداب جامعه ايرانی و راز و رمز پيشرفت كشورهای اروپايی، توجه به نقاط ضعف و قوت نسبی آنها بود. بر پايه اين سه محور و استقامت رأی و تلاش بر ترويج همكاری جمعی و تأسيس و ترويج نهادهای مردمی جهت تمرين و ممارست بر اين مهم، منشأ اثرات مهم و ماندگار در جامعه ايران شدند، به گونهای كه نهادهای گوناگونی كه به همت ايشان پايهگذاری شد، همچنان با گذشت ده سال از حيات ايشان، به حيات و فعاليت خود ادامه دادهاند.
وی همچنين با استناد به مقالات ارائه شده در همايش علمی و فرهنگی دهمين سالگرد شادروان مهندس بازرگان گفت، آراء و انديشهها و مواضع اجتماعی و سياسی در طول 60 سال خدمات آن زندهياد، از انسجام كمنظيری برخوردار است و بسياری از آثار آن مرحوم امروز میتواند پاسخگوی سئوالات نسل جوان امروز در قبال مسائل جاری جامعه باشد.
در انتهای اين مراسم، سئوالاتی در موضوع مسائل سياسی و اجتماعی روز، انتخابات رياست جمهوری، مواضع و برنامه نهضت آزادی در انتخابات پيشرو، راهحل برون رفت از بحران نااميدی و سرخوردگی اجتماعی و خطرات احتمالی درگيری نظامی كشورهای خارجی با ايران از جانب شركتكنندگان مطرح شد كه آقای مهندس توسلی در چارچوب مواضع نهضت آزادی ايران به پاسخ پرداختند.
