گزارش مراسم عزاداري تاسوعا و عاشوراي نهضت آزادي ايران
17 و 18 ديماه، منزل آقاي مهندس هاشم صباغيان
گزارش مراسم عزاداري تاسوعا و عاشوراي نهضت آزادي ايران که امسال نيز همچون سال هاي گذشته در روزهاي 17 و 18 ديماه در منزل آقاي مهندس هاشم صباغيان برگزار شد
مراسم تاسوعا
ابراهيم يزدي: هيچ امر معروفي بالاتر از قانون گرايي نيست
در اين مراسم که با حضور بيش از هزار تن از مردم تهران در صبح روز تاسوعا برگزار شد استاد مهدي چهل تني و دکتر ابراهيم يزدي به ايراد سخنراني در ارتباط با حماسه عاشورا پرداختند.
به گزارش ميزان نيوز، استاد مهدي چهل تني در سخنراني خود با عنوان «نهضت عاشورا و اخلاق» به بررسي موضوع امر به معروف و نهي از منکر به عنوان قوام دهنده اخلاقيات در جامعه پرداخت و اظهار داشت: يک طريق امر به معروف و نهي از منکر آن است که همواره از آن سخن گفته شده و شامل تذکر به ديگران با رعايت شرايط تذکر است. اما امربه معروف و نهي از منکر عملي آن است که فرد با انجام عمل خير عملا نشان دهد که معروف چيست.
وي با تاکيد بر اينکه انجام عمل خير بيش از کلام بر ديگران اثر مي گذارد خاطر نشان کرد: ما قبل از هر کار ديگري مسئول اصلاح خودمان هستيم. محال است فردي که خود را اصلاح نکرده باشد بتواند جامعه را اصلاح کند.
چهل تني اظهار داشت: پيامبر خود تاکيد مي کند که براي تبليغ مکارم اخلاق مبعوث شده است. ما اگر خود را اصلاح کنيم مي توانيم با نمايش درست رفتار به ديگران تعليم اخلاق بدهيم. مهمتر از اينکه بخواهيم به ديگران درس بدهيم آن است که بدانيم هر عمل و رفتار ما توشه اي براي آخرت است و در نهايت اين ما و اعمالمان هستيم که تنها در برابر خداوند قرار مي گيريم.
اين محقق ديني با طرح اين سوال که چه کسي تعيين مي کند چه چيز خوب يا بد است، گفت: اولين معيار تعيين کننده وجدان آدميان است که تعيين کننده خوبي و بدي اعمال است. اما چون گاهي اوقات انسانها با خطاکاري صداي وجدان خود را خفه مي کنند، خداوند دو معيار ديگر را که کتاب الهي و سنت رسول است به عنوان ميزان و معيار براي انسان ها مشخص کرده است. ما با چنين معيارهايي بايد در عمل به ديگران نشان دهيم که مسلماني يعني چه.
در ادامه اين مراسم، علي شاملو مقاله اي با عنوان «عاشورا، حماسه يا تراژدي» قرائت کرد و سپس دکتر ابراهيم يزدي به ايراد سخنراني خود درباره ماهيت نهضت حسيني پرداخت.
دبير کل نهضت آزادي ايران در ابتداي سخنان خود با اشاره به حوادث غزه گفت: لازم مي دانم که از همين جا و در اين روز به تمام شهيدان غزه سلام بگويم و براي همه جنايتکاران اين حادثه لعنت خداوند را طلب کنم.
وي تاکيد کرد: حوادث فلسطين تنها مسئله اسلامي و عربي نيست بلکه يک فاجعه انساني است.
يزدي در ادامه سخنان خود با طرح اين موضوع که حرکت هاي انساني يک طرفه نبوده برگشت پذيرند، گفت: تمام انقلاب ها برگشت پذيرند. حرکت پيامبر نيز که يک انقلاب جهاني به حساب مي آمد برگشت پذير بود. در حرکت پيامبر هدف خود انسان بود و نه رسيدن به قدرت. تغييرات سياسي و اجتماعي هم اهدافي بودند که پس از تغيير انسان ها حاصل شدند.
وي افزود: در برخي از برگشت ها و رجعت ها فرم برنمي گردد اما محتوا تغيير کرده و برمي گردد. اين بلايي بود که پس از پيامبر بر سر اسلام نيز آمد. رفتار علي (ع) معطوف به ايمان بود اما رفتار معاويه معطوف به قدرت بود. بازگشت آن هنگام رخ مي دهد که کساني که انقلاب کرده اند خود را معادل و مساوي با قدرت بدانند.
اين روشنفکر ديني با طرح اين سوال که چگونه مي توان از برگشت و رجعت به گذشته جلوگيري کرد، اظهار داشت: دودسته راهکار برون ديني و درون ديني براي اينگونه رجعت هاي اجتماعي وجود دارد. راهکارهاي برون ديني مربوط به تجربه بشري در اداره نظام هاي سياسي است. قدرت وقتي مقدس مي شود ديگر نمي توان از آن انتقاد کرد. بشر به تدريج آموخت که قدرت، الهي نيست و مي توان از آن سوال کرد و ايراد گرفت. از انجا که قدرت مطلق فساد مطلق مي آورد، تفکيک قوا براي تقسيم قدرت و ايجاد مکانيسم هاي کنترلي به وجود آمد. پس از آن به اين نتيجه رسيدند که مقامات و مسئولين بايد ادواري و موقت باشند و نه مادام العمر و مردم نيز بايد بر مسئولان نظارت دائم و مستمر داشته باشند. اينگونه بود که آزادي هاي اساسي مردم مانند آزادي بيان و قلم مورد تاکيد قرار گرفت.
يزدي افزود: اين راهکارهاي بيروني باعث جلوگيري از انحطاط تمدن ها و بازگشت جوامع به استبداد و انحراف شده است.
دبير کل نهضت آزادي ايران گفت: دو راهکار درون ديني براي جلوگيري از رجعت به گذشته وجود دارد. اولين راهکار اقامه صلات است. حفظ اتصال دائم با خداوند اراده انسان را معطوف به ايمان قرار مي دهد از هرگونه قدرت محوري جلوگيري مي کند.
يزدي افزود: راهکار ديني ديگر که در نهضت حسيني مورد تاکيد قرار گرفته امر به معروف و نهي از منکر است و اين به معني آن است که همه شما مسئوليد. امر به معروف و نهي از منکر در بيم مردم احساس تعلق اجتماعي ايجاد مي کند و در آن صورت است که همه مردم در صحنه اجتماعي حضور خواهند داشت و نسبت به وقايع جامعه بي تفاوت نخواهند بود. به بيان علي (ع) امر به معروف و نهي از منکر از سلطه بدان و ددان جلوگيري کرده و جلوي سقوط و انحطاط اجتماعي را خواهد گرفت و اين يعني جلوگيري از رجعت به گذشته.
وي خاطر نشان ساخت: نهضت امام حسين (ع) همانطور که خود ايشان مي گويند براي اصلاح امت جدشان و امر به معروف و نهي از منکر بوده است و نه براي دست يابي به قدرت. در حال حاضر در جامعه ما هيچ معروفي بالاتر از قانون گرايي نيست و همه افراد و مقامات بايد در چارچوب اين قانون جمعي عمل کنند. ويژگي مومنين آن است که به عقدها و عهدها وفادار و پايبند باشند.
يزدي با تاکيد بر اين که مهم ترين نهي از منکر در جامعه ما نهي از دروغ و رياکاري است، گفت: من از مقامات کشور مي پرسم که آيا اتفاقاتي که در کشور مشاهده مي کنيد همان چيزهايي است که مردم براي آن انقلاب کرده اند؟ اگر قبول نداريد که فساد و انحراف وجود دارد، رسما اين را اعلام کنيد و بگوييد که در حال حاضر حکومت ايران يک مدل برتر مطابق با حکومت علي (ع) است. اگر آقايان تصور مي کنند که هيچ مشکلي وجود ندارد بايد بگويم که من براي آينده شما در دنيا و آخرت نگرانم. با اين رفتار هم خود را نابود مي کنيد و هم ملت و کشور را.
پس از سخنراني ابراهيم يزدي نماز جماعت تاسوعا به امامت مهندس محمد توسلي اقامه شد وسپس از حاضرين پذيرايي شد.
مراسم عاشورا
مقصود فراستخواه: شرکت در مصيبت، آمادگي پرداخت هزينه براي ارتقاء زيست جمعي را افزايش مي دهد.
در اين مراسم که با حضور بيش از هزارتن از مردم تهران در صبح روز عاشورا برگزار شد دکتر مقصود فراستخواه و حجت الاسلام دکترمسعود اديب به ايراد سخنراني در ارتباط با حماسه عاشورا پرداختند.
به گزارش ميزان نيوز، دکتر مقصود فراستخواه به طرح موضوع عاشورا از ديدگاه فضاهاي ديني پرداخت و اظهار داشت: در حال حاضر به رغم تمايل دولت در مداخله در فرهنگ عمومي، همچنان هيات هاي ثبت نشده بسياري داريم و شاهد حضور پرشور مردم در مراسم هاي عزاداري و ذکرذاکرين هستيم.
اين استاد دانشگاه افزود: فضاي ديني ريشه در فرهنگ سنتي جامعه دارد و خصيصه مهم سنت هاي فرهنگي اين است که بازتوليد مي شوند. وقتي عملي تبديل به سنت فرهنگي مي شود به معناي آن است که به حافظه تاريخي مردم وارد مي شود.
وي با طرح اين سوال که چه چيزهايي وارد حافظه تاريخي مردم مي شود، گفت: رويدادهايي به حافظه تاريخي مردم وارد مي شوند که اثرگذار و پرنفوذ و همراه با مشارکت هاي عاطفي و معرفتي مردم بوده است. از درون اين رويدادهاي عاطفي و معرفتي نخستين، تجربه هايي براي زيست جمعي به وجود مي آيد و به تدريج تجربه مشارکت هاي جمعي جنبه اجتماعي، اقتصادي، سياسي و زيباشناسانه پيدا مي کند و مرتب بازتوليد مي شود.
فراستخواه تاکيد کرد: مردم وقتي در اين موقعيت ها و مراسم ها قرار مي گيرند بار عاطفي پيدا کرده و سرشار از احساسات مي شوند.
اين محقق ديني با اشاره بر اينکه هنگام سخن گفتن از فضاهاي ديني، بحث از دين خصوصي و دين عمومي به ميان مي آيد، گفت: نظريه دين خصوصي با ويژگي هاي دين شناختي اسلام قابل توضيح نيست و اتفاقا با ويژگي هاي جامعه شناختي ايران نيز قابل توضيح نمي باشد.
فراستخواه افزود: در مقابل نظريه دين خصوصي دو نظريه وجود دارد که يکي دين دولتي است و ديگري دين عمومي غيردولتي. در ايران دين عمومي غيردولتي يک نظريه موجه به نظر مي رسد. در ايران گروه هاي ديني خودجوش با پويش هاي دروني جامعه همراه با تنوع ها و کثرت هايش همواره وجود داشته است. اين فرهنگ عمومي مردم جامعه را سرشار از ايمان مي کند، آن ها را از پوچي دور مي سازد و اخلاقشان را تعالي مي بخشد. فضاهاي ديني در اينجا معنا مي يابد.
وي اظهار داشت: با اين نگاه آيين هاي حسيني جزو فضاهاي ديني هستند که به رغم وجود گرايش هاي غالب در دولت براي تبديل اين مراسم به مراسمي دولتي و خالي از پويش هاي دروني، شاهد هستيم که مردم تلاش مي کنند تا اين آئين ها را در متن زندگي خود تداوم بخشند.
اين استاد دانشگاه سپس با بيان به اينکه حس سوگ ناک و تراژيک نسبت به مصائب حسين (ع)، احساس اصيلي نسبت به مصائب بشري در ما ايجاد مي کند و ما را به درک رنج هاي عميق در سرشت هستي و جهان سوق مي دهد، گفت: مشارکت در اين مراسم منجر به تلطيف احساسات ژرف انساني مي شود و شما وقتي در مصيبت و ذکر مصيبت شرکت مي کنيد اين به معناي مشارکت روحي در مصائب بشر است. حسين وارث آدمي و وارث مصائب بشر است. شرکت در رنج ديگران منشاء همبستگي و تطهير روحي مي شود.
فراستخواه افزود: اين تراژدي از جهالت مردم برخاسته بود و حسين (ع) بايد با مرگ خود بذر آگاهي ميافشاند. اين داستان کساني است که جلومي افتند تا بيشترين مشارکت را در پرداختن هزينه بپردازند. با شرکت در اين مصيبت، آمادگي ما براي مشارکت در پرداختن هزينه براي ارتقاء زيست اجتماعي افزوده مي شود. نظام اجتماعي براي بهبود وضعيت خودش نياز به پرداخت هزينه دارد. آمريکا و اروپا نيز اين هزينه ها را پرداخته اند. درس و تاثيري که مراسم عاشورا براي مردم دارد، آن است که آمادگي انسان ها براي پرداخت هزينه بيشتر مي شود.
اين محقق ديني با اشاره به سخن مارسل که بودن را فراتر از غوطه ور شدن در داشتن هاي روزانه مي داند، اظهار داشت: عمل حسين (ع) آمادگي پرداخت هزينه براي بودن و در جهت بازگشت به خدا بود. اين فلسفه بودن، ما را وا مي دارد تا به نظام داشتن هاي خود نگاهي ديگر بکنيم. مردم کوفه با داشتن هايشان مبتذل شده و قدرت را مي پرستيدند. داشتن براي بشر منشاء فساد و بر بودن انسان ها مقدم شده بود. حسين اگر يک قدم باز مي گشت بودن خود را در خطر مي ديد. تصميم حسين و عمل او را بايد در منطق ايمان حسين ديد. اينجاست که مومن بايد به لقاء خدا رغبت کند.
در ادامه مراسم ماجد غروي به ارائه سخناني با عنوان «قيامي عليه زيستن ما» پرداخت و سپس حجت الاسلام دکتر اديب به سخنان خود پيرامون مفهوم «يوم الله» طرح نمود.
حجت الاسلام اديب با اشاره به مفهوم «يوم الله» به عنوان مفهومي قرآني، گفت: مفهوم «يوم» براي عرب جاهلي معناي خاصي داشته است و قرآن اين مفهوم را با ياد خدا گره زده و مفهوم جديد يوم الله متولد مي شود.
وي افزود: در قوم عرب به روزهايي که برجستگي خاصي درحيات مردم پيدا مي کند، يوم مي گويند. از آنجا که در فرهنگ قبيله اي و منطقه اي اعراب تاريخ مشترکي براي گاهشماري وجود نداشت، حوادث را با يوم هاي خاص تاريخي برجسته و نشاندار مي کردند.
استاد دانشگاه مفيد اظهار داشت: وقتي دين اسلام ظهور کرد، مهمترين ماموريت پيامبر گستردن نگاه توحيدي بر جامعه بود. مفهوم يوم نيز بايد سرمايه اي براي حقيقت و بازگشت انسان به مبداء هستي قرار مي گرفت. لذا يوم با نام خداوند گره خورد. از آن پس ايام روزهايي تلقي مي شوند که در آن عظمت انسان با تمسک به عظمت خداوند تجلي مي يابد.
اديب افزود: يادآوري ايام الله به معناي يادآوري روزهاي مسخر خداوند و اعمال تدبير خداوند در طول تاريخ است. در نگاه توحيدي سلطه و قدرت و تدبير خداوند به روز مشخصي اختصاص ندارد، اما ما در ايام الله اين حضور را مشاهده مي کنيم و پشت تمامي تغييرات و دگرگوني هاي زندگي بشر، منطق ثابتي را مي بينيم که نشان دهنده پايداري حق و از بين رفتن باطل است.
اين محقق ديني با روايت حوادث و انحرافات رخ داده پس از رحلت پيامبر ، حرکت امام حسين (ع) را حرکتي توحيدي براي بازگشت به وضعيت پيامبر بر شمرد و گفت: بعد از پيامبر به تدريج افرادي که داراي فرهنگ منسوخ جاهلي بودند برجامعه اسلامي مسلط گشتند و خود را خليفه الله مي خواندند. امام حسين (ع) قيامش را براي مقابله با اين فرهنگ جاهلي بنا کرد. در فرهنگ شيعي عاشورا به عنوان يک يوم مطرح است و بايد زنده نگاه داشته شود. اين به معناي آن است که در چنين روزي بايد سعي کنيم انگيزه خود را از شرک بزدائيم و فرهنگ توحيدي را گسترش دهيم.
پس از سخنراني حجت الاسلام اديب نماز جماعت ظهر عاشورا به امامت مهندس محمد توسلي اقامه شد از حاضرين در مراسم پذيرائي به عمل آمد.
