1926
28/2/1384
گزارش چهل و چهارمين سالگرد تاسيس نهضت آزادي ايران
در آستانه ميانسالي با پويايي جواني
هاشم صباغيان يكبار ديگر در حياط منزل خود ميزبان اعضاي نهضت آزادي ايران در مراسم سالگرد تاسيس آن بود.
بزرگداشت چهل و چهارمين سال تاسيس اين حزب كه با افتتاح دوازدهمين كنگره آن تقارن يافته بود در فضايي اندك برگزار شد كه ديگر احزاب، با سابقه فعاليت و تجربهاي يك دهم آن، كنگرههاي خود را در سالنهاي چند هزار نفره برگزار ميكنند و اين همه، ريشه در نگاههاي مغرضانهاي دارد كه اجازه فعاليت گسترده را از اين جمع انديشمند و صاحب ايدئولوژي كه تجربه سالها مبارزه با ظلم و بيعدالتي را در كولهبار خود اندوختهاند؛ دريغ كرده است.
حسين رفيعي، نرگس محمدي، لطفالله ميثمي كه با كمك هاشم آغاجري راه ميرفت، محمد بستهنگار، مرتضي كاظميان، پروين بختيارنژاد، هادي قابل، ، حبيبالله پيمان، محمد ملكي، حسن يوسفي اشكوري، تولايي ، محمدعلي دادخواه، فريده جمشيدي، عزتالله سحابي، حسين انصاري راد، عمادالدين باقي، مرضيه مرتاضي لنگرودي و …. پيشاپيش دهها مهمان اين مراسم حضوريافته بودند.
پس از تلاوت کلام الله مجيد، مهندس خرم عضو شوراي مرکزي نهضت به عنوان مجري برنامه گزيدهاي از بيانيه اعلام تأسيس نهضت آزادي ايران را در ابتداي اين مراسم قرائت كرد.
و سپس ماجد غروي از جوانترين اعضاي نهضت از نسل چهارم حزب در حالي به عنوان نخستين سخنران پشت تريبون جاي گرفت كه نگاه انديشمند مرحوم دكتر سحابي و دست هدايت مهندس بازرگان را كه در پوسترهايي به ديوار الصاق شده بود را به همراه داشت.
وي مقالهاي را در تمجيد از تداوم نهضت آزادي ايران قرائت كرد كه گوياي حضور پر رنگ اين حزب ديرينه بود و از همراهي بزرگ مرداني براي آزادي ايران سخن ميگفت و آن را به عنوان سرمايهاي بزرگ براي دوباره آفريدنش ياد كرد. به گفته وي نخستين گام در اين زمينه مبارزه با سكوت و رخوت است.
غروي با بيان اين كه تا ايران هست، نهضت هم براي آزادي ايران هست و اين پيمان ايران و ماست از خداوند خواست تا ياريشان كند تا دليرانه بر سر پيمان خود باشند.
در ادامه نامه مهندس بازرگان به دکتر محمد مصدق در ابتداي تاسيس نهضت آزادي كه به تحولات داخلي و خارجي زمان تاسيس آن و چرايي تاسيس نهضت اشاره داشت از سوي خرم قرائت شد و پاسخ مصدق به بازرگان از احمد آباد نيز هم.
و در بخش اصلي اين برنامه دكتر ابراهيم يزدي دبيركل نهضت آزادي ايران در سخناني با اشاره به تقارن چهل و چهارمين سالگرد تاسيس اين حزب با افتتاح دوازدهمين كنگره دو روزه آن اظهار داشت به پاس خدمات مرحوم دكتر سحابي، اين كنگره، كنگره زنده ياد دكتر يدالله سحابي ناميده شده است. در جلسات پيش كنگره تصميم گرفته شد كه دبيركل نهضت گزارشي از وضعيت منطقه ، جهان، ايران و نهضت ارايه دهد.
به اعتقاد وي بي شك در دهكده جهاني نميتوانيم بي توجه به رويدادهاي جهاني گام برداريم و هر حركتي بايد براساس تحليل از اوضاع جهان، تاثير آن بر منطقه و ايران باشد و گروههاي سياسي از جمله نهضت بر همين اساس بايد خط مشي خود را تدوين كند.
يزدي در 4 محور به سخنان خود ادامه داد، نخست وضعيت جهاني و موقعيت آن در حال حاضر با اشاره به اين نکته که برخي از فعالان سياسي همچنان نگاه دوران جنگ سرد را به وضعيت جهان را دارند. حال آن كه اولويتهاي آن زمان جاي خود را به اولويتهاي اقتصادي راهبردي داده است و اين اولويتها پيش شرطهاي تازهاي را در سطح جهان ايجاد كرده است.
وزير امور خارجه دولت مهندس بازرگان ادامه داد بي آن كه كشورها از ثبات سياسي لازم و درازمدت برخوردارباشند، نميتوانند ارتباط اقتصادي با يكديگر داشته باشند. حال آن كه تعريف اين روابط و اولويتها از دوران جنگ سرد تا كنون تغيير يافته است.
به گفته او ثبات سياسي در اين دوره در گرو دموكراتيزه شده نظامها و ميزان تحقق حاكميت ملتها است. يزدي موج سوم دموكراسيخواهي را امري نشات گرفته از شرايط كنوني جهان معاصر دانست و نه خواست امريكا و غرب و اروپا.
دبيركل نهضت آزادي ايران افزود: آنچه اتحاد جماهير شوروي را متلاشي كرد و ديوار برلين را فروريخت انقلاب الكترونيك بود كه از هر موشكي نافذتر است. در چنين عصري محدودكردن گردش آزاد اطلاعات ممكن نيست. پس هر نوع تغيير و توجه به رويدادها بايد از اين نكته باشد.
وي با اشاره به اين كه جهان دوقطبي پس از فروپاشي شوروي از ميان رفته است، به تلاشهاي آمريكا براي تسلط قدرت يك قطبي اشاره كرد و آن را ناممكن دانست. چرا كه حتي صاحبنظران آمريكا نيز تسلط جهان براي ابرقدرتي چون امريكا را غيرممكن ميدانند. البته قطبهاي جديدي در حال شكلگيري است كه فضاي جديد را تعريف ميكند. اتحاديه اروپا و امريكا قطب جديد اقتصادي و سياسي رقم زدهاند. با فروپاشي شوروي موانع اصلي بيروني براي دموكراتيزه شدن امريكاي لاتين از بين رفته است.
وي همچنين از توجه كشورهاي آفريقايي در لزوم تحليل از شرايط جهان ياد كرد و گفت: “كشورهاي اسلامي سومين گروه جمعيتي بزرگ جهان هستند كه بيشترين منابع طبيعي در اختيار دارند و جمعيت جوان آن در حال تغيير اند و اگر راهكارهاي صحيح خود را نيابند نميتوانند نقش كليدي خود را به خوبي ايفا كنند.”
يزدي رابطه كشورهاي پيشرفته صنعتي با كشورهاي اسلامي را مهمترين مقوله ارتباطي در عصر حاضر دانست و خاطرنشان كرد: نفوذ دينداران سنتگرا در كشورهاي اسلامي در ذهنيت مردم عامي آن، زمام امور را در اين كشورها به دست دارند كه نميتوانند پاسخگوي نيازمنديهاي جامعه كنوني باشند. الگوهاي ذهني آنان در بهترين حالت، مدينهالنبي است و البته بيتوجه به قالبهاي آن. همچنان كه برخي امروزه با شعار توسعه عدالت محور در مجلس ميكوشند تا هر چه هست را تقسيم كنند و اين بيتوجهي به ملزومات و ضروريات موجوداست. يزدي با بيان اين مطلب كه دموكراسي هنوز در برخي از كشورهاي اسلامي كفر دانسته ميشود به سخنان يكي از كانديداهاي اين دوره از انتخابات رياست جمهوري اشاره كرد كه مدعي برخورد با دموكراسي خواهي بوده است. وي ادامه داد: در حوادث عراق نيز، در انتخابات اخير وهابيون آن را خلاف مباني اسلام دانستند. در قريب به اتفاق كشورهاي اسلامي، نظامهاي استبدادي توتاليتر و تماميتخواه حاكماند. در چنين شرايطي چگونه كشورهاي اسلامي ميخواهند در مناسبات جهان تاثيرگذار باشند و نقش كليدي فرهنگسازي و تمدن سازي مسلمانان ايفا شود.
وي با تاكيد به اين كه اسلام در آستانه انفجار جديدي در دنيا است، متذكر شد كه با آنچه كه مسلمانان ميكنند با اصل اسلام تفاوتهايي دارد و اين كه مسلمانان بتوانند ظرفيتهاي واقعي اسلام را بنماياند، جاي سوال دارد چرا كه سنتگرايان همچنان زمام امور را در دست دارند. روشنفكري ديني در اين كشورها، اين مسئوليت را بر عهده گرفته است كه تعارضات ميان دموكراسي و اسلام را مرتفع كند و دموكراسي را اسلاميزه و ايرانيزه كند. البته اين راه درازي است و كار بسياري ميطلبد.
به گفته وي شواهد و قرائن زيادي وجود دارد كه كشورهاي اسلامي به سوي تغييرات اجتماعي، فرهنگي و تاريخي در جهت دموكراتيزه شدن است. دموكراسي كشورهاي اسلامي تحت تاثير باورها و اعتقادات اين منطقه لاجرم متفاوت از آن چه خواهد بود در كشورهاي غربي تبلور يافته است. ايران نيز از اين قاعده مستثني نيست.
يزدي با بيان اين كه خاورميانه نيز در معرض اين تغيير و تحولات است، متذكر شد كه آمريكاييها،خاورميانه را حياط خلوت خود ميدانند و مي کوشند تا با بهرهکشي از نيروي جوان بيكار آن و منابع طبيعياش در طرح خاورميانه بزرگ آن را يك قطب جديد قرار دهد. البته مسئله اسرائيل و فلسطين بزرگترين مانع در راه تحقق چنين طرحي است كه تلاشهاي بسياري براي حل آن حتي در خود آمريكا صورت گرفته و ميگيرد.
وي همچنين تغيير در منطقه را بدون حل معضل اسرائيل و فلسطين ممكن ندانست و ادامه داد مانع دوم در سر راه خاورميانه بزرگ، نظامهاي ارتجاعي فاسد و بيارتباط با ملتهاي آن است. همچنان كه عربستان، سوريه و مصر اصلاحات سياسي را نپذيرفتهاند. آن چه كه در عراق روي داد نيز در پي اقدامات ديكتاتور منشانه و به دور از حس ملت دوستي صدام حسين بود. اگر چه حمله نظامي امريكا و انگليس مورد تاييد هيچ كس نيست ولي همچنان كه قرآن نيز نويد آن را داده است، دولتهاي ظالم از سوي ديگر دولتها سركوب ميشوند. نبايد استقبال گل به دست شيعيان از امريكاييها را در عراق فراموش كرد. اين باعث شرمساري زمامداران كشورهايي است كه مردمش از اشغالگران استقبال ميكنند.
دبيركل نهضت آزادي ايران از نقش كليدي آيتالله سيستاني در وضعيت كنوني عراق ياد كرد و اظهار داشت وضعيت كنوني عراق بر ديگر كشورهاي منطقه به ويژه ايران موثر خواهد بود.
اين كانديداي انتخابات رياست جمهوري،انتخابات پيش رو را پس از گذشت 27 سال از انقلاب حايز اهميت خواند و متذكر شد يا حاكمان به راي ملت تمكين ميكنند و يا اين كه تاريخ با آنها همان خواهد كرد كه تا كنون با ديگران كرده است.
عضو شوراي انقلاب از حضور كساني در ابتداي انقلاب ياد كرد كه خواهان حكومت اسلامي به دور از جمهوريت بودهاند و امروز نيز حق راي ملت را به رسميت نميشناسند و خواهان حكومت مطلقه يك فرد هستند. به گفته وي اين طيف اگر چه نتوانستهاند ساختارهاي دموكراتيك نظام را از ميان ببرند ولي آرام آرام آن را از حيث انتقاد خارج ساختهاند و به قول خودشان سنگر به سنگر در انتخابات مجلس پنجم، ششم، هفتم و انتخابات هفتم و هشتم رياست جمهوري پيش رفتهاند.
يزدي تصريح كرد: امروز بحران سياسي كشور در شديدترين وضع خود است چرا كه حاكمان از طريق قانون اساسي قدرت گرفتهاند و اكنون اصول آن را زير پا گذاشته و حاضر به تمكين از آن نيستند. از سوي ديگر كشور با تهديدهاي جدي خارجي روبرو است، كه در ادامه حوادث تلخ گذشته است.
وي به مخالفت امام (ره) به ادامه جنگ پس از فتح خرمشهر اشاره كرد و افزود: گروگانگيري و جنگ پس از فتح خرمشهر تبعات جبرانناپذيري را براي ملت و مملكت به بار آورده است. همجنان كه هنوز يك قرارداد صحيح ميان ايران و عراق به امضا نرسيده است.
به گفته وي هم اكنون با بحران فعاليت هستهاي ايران روبرو هستيم كه اگر به شكل دموكراتيك حل نشود، به مراتب خطيرتر خواهد بود. نهضت آزادي ايران هم در بيانيه اخير خود حق برخورداري از انرژي هستهاي به علت عضويت در NPT را به رسميت شناخته است ولي رفتن به سمت و سوي غنيسازي اورانيوم در شرايط كنوني جهان به نفع منافع ملي ايران نيست.
وي با تاكيد به اين كه اگر ايران شرايط اتحاديه اروپا را نپذيرد و پرونده ايران به شوراي امنيت برود بيش از هر زمان ديگر با خطر فروپاشي جغرافيايي مواجه خواهيم بود. ادامه داد: عدم فروپاشي ايران بسته به عقلانيت حاكمان ايران دارد. در چنين شرايطي انتخابات رياست جمهوري ايران برگزار ميشود كه بهترين راه مقابله با فشارهاي خارجي، آشتي ملي است و آن در گرو آزادي زندانيان سياسي و مطبوعاتي است.
به گفته اين فعال سياسي، جريان به دور از عقلانيت خلاف اين جهت گام برميدارد و درست در روز اول انتخابات با اعلام اين كه حكم باقي را اجرا خواهند كرد، به مردم پيام ميدهند. از سوي ديگر دادستاني حكم برائت يك زنداني سياسي را نقض ميكند، ولي مشخص نيست كه با چه پشتوانهاي چنين ميكند، از كجا دستور ميگيرد كه ميخواهند فضاي كشور را متشنج نگه دارند.
وي با بيان اين كه دو گروه افراطي ميخواهند اوضاع ايران را به هم بريزند آن هم شرايطي كه كشور در آستانه بالكانيزه و فروپاشي است، نسبت به اقدامات آنها اظهار تاسف كرد و افزود:
شرايطي سازمانهايي كه ميخواهند بر اساس عقلانيت سياسي عمل كنند بايد راهحلهاي منطقي ارايه دهند.
دبيركل نهضت آزادي ايران، اين نهضت را براي آزادي خواند و اعلام نمود هر كس كه براي آزادي ايران ميجنگد، عضو آن است. نهضت آزادي ايران چهل سالگي خود را پشت سر گذاشته است و هيچ كس مناقشهاي به عملكرد آن ندارد همچنان كه هيچ كس نميتوانست در پيامبري محمد امين در سن چهل سالگي به امانتداري شهره بود، ايرادي وارد آورد مگر كساني كه خود تاكنون مشق سياست نكرده باشند.
يزدي با اشاره به مخالفتهايي كه در خصوص برگزاري همايشهاي نهضت آزادي ايران عليرغم موافقت وزارت كشور شده است اظهار داشت برخي اين موارد را پيامهايي به ما ميدانند كه خواستهايم در انتخابات شركت كنيم ولي ما معتقديم حق را بايد مطالبه كرد، اگر از در بيرونمان كنند از پنجره ميآييم. اين حق ما است و تا نفس ميكشيم به دنبال آن خواهيم بود. و اگر ده بار ديگر هم صلاحيتمان رد شود باز ما ثبت نام ميكنيم. آنها خودشان هزينهاش را بدهند. حتي اگر شروط ما را نپذيرند. نهضت آزادي ايران با چنين اولويتهايي وارد شده است و اين از سر ورود به قدرت نيست همچنان كه وقتي به امام گفتند كه بازرگان سازشكار است، ايشان گفتند كه اگر او سازشكار بود با ما سازش ميكرد.
نهضت آزادي ايران براي منافع ايران و منافع ملي حركت ميكند و از ملامت ملامتگران هم نميهراسد و هر چه را كه عقل جمعي بگويد عمل ميكنيم و اميدواريم كه در پيشگاه ملت روسفيد باشيم.
خانم مريم بستانكار از ديگر اعضاي جوان نهضت آزادي ايران نطقي ادبي در تشريح چگونگي شكلگيري اين حزب ايراد كرد و طي آن به شعر روزگار غريب احمد شاملو به عنوان شعري كه گوياي مهجور ماندن تفكر نهضت آزادي ايران از سوي حاكمان است، ياد كرد.
پس از سخنان وي خرم با اشاره به چهره هاي حاضر كه طعم تلخ زندان را چشيدهاند، از حسن يوسفي اشكوري به عنوان حجتالاسلام و المسلمين حسن يوسفي اشكوري ياد كرد و از او با ارائه لوحي به نيابت از تمام زندانيان سياسي تقدير نمود.
اشكوري با بيان اين كه كاري نكردهام كه در خور اين همه تعريف باشم ادامه داد : اگر كاري بوده و عملي صورت گرفته بر حسب وظيفه بوده است . كسي كه راهي را براساس بينش و آگاهياش انتخاب ميكند، طبيعي است كه براي پيامدهاي احتمالي آن خود را آماده ميكند. من به نوبه خود در آغاز مسير مبارزه همگام با نهضت روحانيت در 12 سالگي در سال 40 ميدانستم كه حركت در اين مسير پيامدهايي خواهد داشت.
خداوند به من توفيق داد كه طي 15 سال قبل از انقلاب به عنوان يك طلبه در حوزه علميه قم، هر چه در توان داشتم بكنم. پس از انقلاب اندك اميدي حاصل شد كه با گذشته خداحافظي كنيم و به آزادي توسعه و پيشرفت در پرتو اسلام عدالتخواه نوانديش دست يابيم و ايران بسازيم كه در كشورهاي اسلامي الگويي را نظام اجتماعي و حكومتي باشد.
وي از سير تحولات ياد كرد كه سبب فاصله گرفتن از آن آرمانها شد و او به صف منتقدين پيوست. البته با علم بر اينكه حضور در اين صف نيز تبعاتي به همراه خواهد داشت.
اشكوري با اشاره به اين كه در سال 64 در مسجدي در سالگرد دكتر مصدق سخن گفته و جريان انتقادي او تا جايي پيش رفت كه يكسر پس از كنفرانس برلين به زندان اوين رفته است، ادامه داد: در برابر آزادي و ارزشهاي متعالي ديني، هزينههايي كه تا كنون پرداختهايم چيز زيادي نيست.
وي افزود: برخي از من ميپرسند كه آيا اصلاحات آنقدر ارزش داشت كه به خاطرش تا پاي اعدام برويم. اگر ما اهميت آزادي و دموكراسي را بدانيم درمييابيم كه اين هزينه چنداني نبوده است. حتي اگر حكم من را اجرا ميكردند من نگران نميشدم و منتي هم بر كسي نداشته و ندارم (اين بخش سخنان وي با تشويق حاضران همراه شد)
كساني كه در اين دوران بيشترين هزينه را پرداختهاند خانوادههاي زندانيان بودهاند چرا كه زنداني از وضعيت خود و تا حدودي از وضعيت خانواده خود مطلعاند ولي خانوادهها نميدانند كه عزيزانشان در چه شرايطي زندگي مي كنند.
اشكوري در حالي كه با بعض سخن ميگفت اظهار داشت كه تقدير بايد از خانواده زندانيان به عمل آيد.
وي با تبريك سالگرد نهضت آزادي ايران اظهار اميدواري كرد كه اين حزب به اهداف بنيانگذارانش وفادار باشد و در مسير دموكراسي خواهي ايران كماكان نقش داشته باشد.
دكتر ابراهيم يزدي از سوي شوراي مركزي نهضت آزادي ايران با قرائت متن لوح تقدير از حسن يوسفي اشكوري آن را به وي تقديم كرد.
سپس برخي از فعالين سياسي و اجتماعي حاضر در مراسم سخنان کوتاهي جهت حاضران ايراد نمودند
محمدعلي دادخواه وكيل زندانيان نهضت آزادي و ملي ـ مذهبي با بيان اين كه به جاي عدالت ، ستم و به جاي آازادي قانونگذاري هنوز دموكراسي شكل نگرفته است. به گفته وي تنها در زمان دولت دكتر مصدق و در دوران دولت موقت بود كه رسانهها به دور از فشار هاي حاكميت فعاليت داشتند و تضييقات موجود طي اين سالها به علت فقدان احزاب قدرتمند بوده است كه عليرغم قانون و مجلس، دموكراسي محقق نشده است.
وي از اقدامات كساني ياد كرد كه با نقد شرايط موجود، كوشيدند تا در اين راه گامي بردارند و فضاي آزاد پرسشگري و افشاگري را ايجاد كنند.
دادخواه ادامه داد: تنها در صورت شكل گيري احزاب قدرتمند است كه معايب صاحبان قدرت گوشزد خواهد شد.
وي با بيان اين كه كميسيون ماده 10 احزاب بر اساس قانون موظف بر به رسميت شناختن حضور احزاب است يادآور شد كه اين كميسيون قايل به انحلال نهضت آزادي ايران نيست. براساس اصل 168 قانون اساسي دادگاه جرائم سياسي و مطبوعاتي بايد با حضور هيات منصفه و به شكل علني برگزار شود. از آنجا كه دادگاه نهضت آزادي فاقد چنين وجاهتي بوده است پس حكم آن پذيرفتني نيست.
حجت الاسلام هادي قابل مسوول جبهه مشاركت قم با درود به روان بزرگان نهضت آزادي ايران پرسيد چرا ميان نخبگان سياسي فكري و اجتماعي و ملت فاصله زيادي است.
وي با اشاره به غيرقابل پيشبيني خواندن رفتار ملت ايران از سوي جوامع اروپايي ، از نتايج همايشي ياد كرد كه براساس آن در 15 مورد از خواست ملت ، تنها پانزدهمين مورد آن به اجراي قانون اساسي اشاره شده بود. اين گوياي تفاوت دغدغه نخبگان و تودههاي مردم است.
قابل اين مسئله را در عملكرد جزاير گونه نخبگان و احزاب سياسي موجود ريشهيابي كرد كه هنوز مجمعالجزايري تشكيل ندادهاند و هر يك طرحي شعار گونه ارائه ميدهند كه هيچ يك عملي نميشود و به محاق ميرود.
وي با بيان اين كه هدفش از طرح اين مسائل در ميان نخبگان روشنفكر انديشه راهي است جهت پوشش دادن و از ميان برداشتن اين شكاف ميان نخبگان و توده مردم. وي پيشنهاد كرد كه نخبگان از تفكرات سياسي مختلف، پارلمان را براي همفكري با يكديگر تشكيل دهند تا به دور از حركتهاي احساسي و دقيقه 90 ، حركت ريشه اي صورت گيرد .
عضو شوراي مركزي جبهه مشاركت اظهار اميدواري كرد كه فعالين 44 ساله نهضت آزادي ايران پاسخي براي اين سئوال داشته باشند.
نرگس محمدي همسر تقي رحماني از جمله زندانيان ملي مذهبي تداوم و استبداد نهاد مدني و آزادي خواه نهضت آزادي ايران را پيام خوشايند خواند و گفت در حضور بزرگان نيكنام و نيك فرجام موسس نهضت آزادي ايران ، طالقاني، سحابي و بازرگان هستيم.
نرگس محمدي در توضيح سخنانش گفت: طالقاني نگران تهديد آزادي و اعمال شيوه استبدادي در حكومت بود و بازرگان از سر وفاداري با ملت ايران از قدرت كناره گرفت و سحابي در روزهاي پررنج حبس فرزند و يارانش، نگران آن بود كه آنها به اتهام خيانت به ملت روانه زندان شده بودند.
وي از به كار بردن عبارت پرداخت هزينه از سوي آنان خودداري كرد و آن را رنج خواند و يادآور نفوذ حكام اين بزرگان در گوش جان ملت شد.
محمدي ادامه داد از نهضت آزادي ايران انتظار داريم كه با برخوردي از چنين نيكناماني، عاقبت به خير شود. در شرايط حساس كنوني هر يك از روشنفكران نيروي تعيين كننده در تعادل كشور است و از نهضت انتظار اتخاذ تصميماتي ميرود كه باعث افتخار ملت، حافظ منافع ملي و نيكنامي نهضت شود.
مجيد حاجيبابايي عضو دفتر تحكيم وحدت به عنوان آخرين سخنران اين مراسم، از مصوبه اين تشكل مبني بر حضور نماينده اي از سوي آنان در دوازدهمين كنگره نهضت آزادي خبر داد و گفت نهضت آزادي از اين جهت براي ما حايز اهميت است كه در جامعه ما ميان عدالت،معنويت و دينداري با مدرنيته تلازم و هماهنگي را ايجاد كرده است كه شايد راز بقاي آن باشد. مضاف بر اين كه نهضت آزادي طي 40 سال گذشته از اصولگرا ترين تشكل ها بوده است.
وي افزود اصول گرايي به اين معنا كه در راه آزادي، اخلاق و معنويت پاي فشرده و از اهداف خود سر باز نزده است و اين متفاوت از اصولگرايياي است كه امروز ملعبه دست برخي قرار گرفته است.
حاجي بابايي با بيان اين كه تمام جريانات بايد از نهضت آزادي الگو گرفته و از آرمان هايشان با خدا و با ملت دست نشويند چنين تشكلهايي را روسفيدان تاريخ خواند و اظهار داشت رابطه بزرگان نهضت آزادي به ويژه طالقاني، بازرگان و سحابي با قدرت كه گوياي جنگ حجت آنان بود و نه جنگ قدرت از سوي آنان ، نكته آموزندهاي بود كه مورد توجه دفتر تحكيم وحدت بوده است.
سابقه درخشان نهضت آزادي ايران بايد همواره پايدار بماند .
به گفته وي دكتر ابراهيم يزدي در شرايط سخت و دشوار سالهاي گذشته اين حزب را به شكلي پايدار در جامعه نگه داشته است و همچنان متشكل عمل ميكند. اين عضو دفتر تحكيم وحدت ادامه داد انتظار داريم كه اين ميراث كه تا كنون به سلامت راه خود را طي كرده است ، در چنين شرايطي بتواند زاويهاش را با قدرت و مسيرش را در راه دموكراسيخواهي تبيين كند.
اميدواريم كه نهضت آزادي كه در سختترين شرايط حيات خود را حفظ كرده است همچنان استوار در راه خدمت به ايران و ملت ايران راه خود را بپيمايد.
خرم مجري برنامه از تقي رحماني، رضا عليجاني، هدي صابر، اكبر گنجي، ناصر زرافشان، احمد باطبي و ديگر زندانيان ياد كرد كه به جرم آزادي خواهي در بندند.
دکتر نويد بازرگان نيز در پايان اين مراسم بيانيه چهل و چهارمين سالگرد تاسيس نهضت آزادي ايران را قرائت كرد.
روابط عمومي
نهضت آزادي ايران
