متن سخنراني افتتاحيه مهندس هاشم صباغيان در مراسم بيست و هشتمين سالگرد آيت الله طالقاني
حسينيه ارشاد-19/6/86
بسم الله الرحمن الرحيم
من المؤمنين رجالٌ صدقوا ما عاهدوا الله عليه فمنهم من قضي نحبه و منهم من ينتظر و ما بدلوا تبديلاً. ( احزاب / 23)
سلام و درود بر شما زنان و مردان آزاده و مبارز كه امروز براي گراميداشت بيست و هشتمين سالگرد درگذشت يكي از پيشگامان روشنفكري ديني ايران، مرد ايمان و تقوا و عمل، مجاهد نستوه، آيت اله سيدمحمود طالقاني در اينجا گرد آمدهايد.
سخنم را با آخرين خاطرهام از آن زنده ياد آغاز ميكنم. شب هجدهم شهريور 1358 ، كه مانند بسياري از شبهاي ديگر، به صورت كشيك در ساختمان نخستوزيري مانده بودم. در حدود ساعت يك پس از نيمهشب، اطلاع يافتم كه آيتاله طالقاني سكته كرده است. از شنيدن اين خبر دچار شوك شدم و بلافاصله به شادروان مهندس بازرگان اطلاع دادم. به اتفاق به خانه آقاي طالقاني رفتيم و در وسط اتاقي با پيكر بيجان او مواجه شديم. هنگامي كه عباي ايشان را كنار زدم، ديدم كه آن بزرگوار جان به جان آفرين تسليم كرده است.
و اما يك نمونه از مردانگي طالقاني: در سال 1343، شبي كه حكم دادگاه نظامي شاه عليه سران و فعالان نهضت آزادي ايران خوانده شد و اعضاي دادگاه قصد ترك محل دادگاه را داشتند. طالقاني با صداي بلند به آنان نهيب زد : “بايستيد!” همه در جايشان ميخكوب شدند. آنگاه طالقاني آياتي از سوره مبارك فجر را بر آنان خواند : “…. والفجر وليال عشر و الشفع و الوتر …… ان ربك لبالمرصاد”
از شنيدن اين آيات كوبنده قرآن كريم، همه به لرزه افتادند. سپس، طالقاني، با همان صلابت قبلي، به آنان خطاب كرد : “برويد !” و افسران و مأموران به سرعت از سالن دادگاه خارج شدند.
طالقاني به حق يكي از پايهگذاران انقلاب اسلامي ايران بود. او با تلاشها، رنجها و حبسهاي دوران طاغوت در زمينهسازي براي شكلگيري و پيروزي انقلاب نقش كليدي داشت.
طالقاني و همفكرانش، مرحومان مهندس بازرگان و دكتر يداله سحابي، پس از دو دهه خدمات و فعاليتهاي فرهنگي اسلامي جمعيت نهضت آزادي ايران را كه در بخشي از مرامنامهاش آمده بود ” ما مسلمان، ايراني و مصدقي هستيم” پايهگذاري كردند. او نخستين فرد روحاني بود كه با بنيانگذاري و پذيرش عضويت يك سازمان سياسي به نياز راهبردي تقويت كار جمعي و تحزب در جامعه ايران پاسخ داد و بر اين امر همت گماشت تا راه براي استقرار حاكميت ملت (دموكراسي) و اجراي برنامههاي توسعه كشورهموار شود.
طالقاني آموزنده قرآن به نسل جديد و تحصيلكرده زمانش بود و معارف و آموزههاي اصيل قرآني را به عرصه عمومي معرفي كرد. او اسوه آزادگي و آزادانديشي، مبارزه با استبداد و خودكامگي و ظلم و بيعدالتي بود. رفتارش آرامشبخش دلها، وجود گرانقدرش گرمابخش جمع ياران و شخصيت والايش جذب كننده و اميدبخش همه مبارزان بود.
طالقاني متفكري نبود كه تنها در گوشهاي معتكف شود و به خواندن و تفسير قرآن بپردازد. او مرد عمل، آزاديخواهي تلاشگر و قهرمان حضور در صحنه اجتماع بود. او با حضور مستمرش در عرصه مبارزات سياسي، مسائل ومشكلات جامعهاش را ميديد و لمس ميكرد و ميكوشيد كه براي حل آنها پاسخهاي مناسب قرآني بيابد و عرضه كند.
طالقاني يكي از احياگران و اصلاحكنندگان انديشه ديني به شمار ميرود. او به حق ابوذر زمان نام گرفت و زبان گويايش همانند شمشير مالك اشتر برنده بود.
افسوس كه دستگاه حاكميت حق آن رادمرد را ادا نكرده است. در اين زمان، كه غوغاي عدالتگستري و مهرورزي همه جا را پر كرده است، بايد پرسيد كه رسانه ملي در سالگرد درگذشت طالقاني، جز پخش برنامههاي كوتاهي درباره زندگي و سخنان او، در مورد انتشار انديشهها و بيان مبارزات و نقش كمنظيرش در پيروزي انقلاب اسلامي ايران براي آگاهي نسل جوان اين مرز و بوم چه كرده است و مسئولان رسانه ملي چه پاسخي در اين باره به تاريخ خواهند داد؟
چرا حتي براي يك بار مراسم تشييع پيكر پاك اين بزرگمرد را، كه نخستين تشييع و بزرگداشت مردمي پس از انقلاب بود و بدون برنامهريزي قبلي و گسيل داشتن گروههاي فرمانبر انجام گرفت، نشان نميدهند تا مردم خود قضاوت كنند و ببينند كه طالقاني چه پايگاه عميقي در قلبهاي مردم شريف ايران داشت ؟
البته هنوز هم دير نشده است و ميتوانند با برنامهريزي صحيح و دقيق تا اندازهاي كوتاهي سالهاي پيشين را جبران كنند.
يكي از پيامهاي طالقاني دعوت به وحدت و همدلي براي دفاع از منافع ملي و استقلال كشور بود. در شرايط كنوني كه كشورمان دچار بحرانهاي داخلي و خارجي است و در معرض توطئههاي آمريكا، صهيونيستها و متحدانشان قرار دارد، آشتي ملي يك ضرورت گريزناپذير است و همگان، بويژه حاكمان، بايد بيشترين تلاش ممكن را براي وحدت و انسجام ملي به كار بندند.
درباره پيامها و ويژگيهاي ديگر طالقاني، سخنرانان محترم اين مجلس رساتر از بنده سخن خواهند گفت و از اين رو به همين اندازه در تكريم زندهياد طالقاني بسنده ميكنم، ولي اعتقاد دارم كه شناخت صحيح انديشهها و منش و روش طالقاني و به كارگيري آموزه هايش، بويژه براي نسل جوان امروز، يك ضرورت است و توصيهام اين است كه در زمينههاي زير بررسي و پژوهش و معرفي صورت گيرد :
1- بازگشت به قرآن و زدودن پيراهه ها و خرافات
2- آزاديخواهي، استقلالطلبي و مبارزه با استبداد و خودكامگي
3- عدالتخواهي و مبارزه با ظلم و بيعدالتي
4- همكاريهاي جمعي و تحزب، به عنوان پيشنياز اساسي تحقق دموكراسي و اجراي برنامههاي پيشرفت و توسعه.
در پايان، از خداوند يكتا براي همه مردم شرافتمند، مبارز و آزاديخواه ايران آرزوي موفقيت و سرفرازي دارم و اميدوارم كه تلاششان در راه حفظ استقلال و تامين منافع ملي و استقرار مردم سالاري در اين سرزمين عزيز نتيجه مطلوب در بر داشته باشد. با تشكر از حضور شما عزيزان و سروران در اين برنامه و امتنان از سخنرانان و ستاد برگزاري مراسم و همچنين تقدير از مديريت و همكاران محترم حسينيه ارشاد و با درود فراوان به روان پاك آيتالله طالقاني و ياران و همفكران او . يادشان گرامي و راهشان پر رهرو باد.
