۲۹ خرداد روز خلع يد يك روز درخشان از نهضت ملي ايران
در صفحات تاريخ پر افتخار نهضت ملي ايران روز ۲۹خرداد ۱۳۳۰ همچون برگي زرين ميدرخشد و چهره دكتر مصدق پيشواي محبوب ملت ايران فروزندهتر از هميشه جلوه ميكند زيرا روز ۲۹خرداد يك نقطه عطف و آغاز يك تحول عميق و شگرف در تاريخ نوين ملت ايران است. روزي است كه يكي از آرزوهاي ديرين ملت ايران بخواست خدا بدست مصدق و همكاري تني چند از ياران فداكار چون شهيد راه آزادي دكتر حسين فاطمي و به پشتيباني قاطبه ملت رنجديده ايران صورت تحقق بخود گرقت و اراده ملت جايگزين سياست استعماري خارجي گرديد.
در اين روز بزرگ دشمن مكار و استعمارگر ما در برابر يك سلسله فداكاريهاي مردم ايران و مبارزات خستگي ناپذير آنان سرانجام سرتسليم باراده عمومي فرود آورد در مقابل نيروي عظيم نهضت ملي ايران زانوي ناتواني برزمين زد.
در همين ايام بود كه پرچم سه رنگ ايران برفراز عمارت (جنرال آفيس) خرمشهر باهتزاز درآمد و تابلوي برنزي «شركت ملي نفت ايران» بر سر درآن نصب گرديد و ديري نگذشت كه آخرين دستجات كارمندان انگليسي همراه با يك كشتي جنگي خاك ايران را ترك گفتند و در اين موقع كارمندان ايراني شركت نفت هر قدر مقام پائين تري داشتند خوشحالتر بودند و كارمندان انگليسي شركت هر قدر والامقامتر مضطربتر.
باين ترتيب بر اثر همكاري بين ملت و دولت (براي اولين بار در تاريخ ايران) يك مانع بزرگ از سرراه پيشرفت ملت ايران برداشته شد. سمبل اين مبارزه كه بود؟ آيا جز مصدق ديگري را هم ميتوان نام برد؟ در آن روزهائي كه عمال سياست استعماري انگليس و نوكران ايراني آنها تحت عنوان شركت نفت ايران و انگليس سرمايه و ثروت ملي اين آب و خاك را كه بايد صرف آباداني و بهبود وضع مردمش شود بيرحمانه به تاراج ميبرند و كسي هم نبود كه نسبت باين عمل ننگين اعتراض كند دكتر مصدق به پيشنهاد همكار گراميش دكتر سيد حسين فاطمي اين جمله را عنوان نمود.
«صنعت نفت بايد ملي شود»
اين جمله كوتاه مفهوم بسيار بزرگي داشت يعني آنكه ايران بايد بدست ايراني اداره شود و منابع ثروتش در اختيار ايراني قرار گيرد. مصدق عقيده داشت كه تا موقعي كه شركت نفت در ايران است ملت ايران نخواهد توانست باستقلال سياسي نايل شود و بدون داشتن استقلال و آزادي يعني دخالت در سرنوشت و مقدرات خود هر گونه اقدام اصلاحي براي بهبود وضع ملت بينتيجه خواهد بود.
باين ترتيب هدف مشخص شد عنوان كردن همين جمله كافي بود كه آتش در دلها بيفروزد و كينههاي خفته و رنجهاي عميق و نارضايتيهاي درون ناشي از نيم قرن اسارت و بندگي را بصورت نهضتي عظيم و عمومي جلوه گر كند نه تنها در همه نقاط ايران ريشه دوانيد بلكه بزودي آسيا و افريقا را نيز فرا گرفت و مقدمه نهضتهاي ملي ساير كشورها گرديد.
اين نهضت مقدس كه همه افرادملت را براي رسيدن بيك هدف مشترك در يك صف گرد آورده بود تحت رهبري سياستمداري خردمند چون دكتر مصدق روز بروز اوج گرفت تا آنكه يكي از نظاير آن در روز ۲۹خرداد بصورت «خلع يد» تجلي نمود.
موقعي كه نيروي دريائي و ناو جنگي موريس در كناره آبادان لنگر انداخته بود و انگليسيها ملت ايران و حكومت مصدق را تهديد به حمله به آبادان ميكردند چنان هيجاني در ملت بوجود آمد كه مصمم شدند تا آخرين نفر در مقابل تجاوز بيگانه مقاومت نموده و حتي در صورت لزوم تاسيسات نفت را آتش بزنند تا خيال استعمارگران راحت شود.
آري ملت ايران با پشتيباني از مصدق ترجيح ميداد كه ايران بدون نفت ولي مستقل باشد تا اينكه نفت داشته باشد و اين نعمت بهانهاي براي نفوذ اجانب و دخالت آنها در كشور و محو استقلال سياسي و اقتصادي آن گردد بالاخره مقاومت ايران و مصدق اثر بخشيد و انگليسيها با يك دنيا تاسف و اندوه آبهاي خليج فارس را بسوي جزاير بريتانيا ترك گفتند در همان موقع روزنامه اسپات لايت چاپ هندوستان نوشت باين ترتيب مصدق با يك چوب كبريت نيروي دريائي عظيم انگلستان را شكست داد و بهمين علت بود كه ايدن نخست وزير سابق انگلستان در يادداشتهايش مينويسد (بعد از دو سال كشمكش شبي كه خير سقوط كابينه مصدق را شنيدم چندساعتي راحت خوابيدم). ولي افسوس كه ايادي استعمار و دشمنان داخلي نگذاشتند كه مصدق ملت ايران را به پيروزي نهائي برساند و در نتيجه خودخواهيهاي بعضي از ياران سابق و خيانت عمال استعمار كه منجر به كودتاي ننگين ۲۸مرداد گرديد نتايج زحمات و اميدواريهاي ملت را موقتا به هدر دادند ولي نهضت ملي ايران هميشه پايدار خواهد بود و شعله ايكه افروخته شده است علي رغم مقاومتها وجريانات سالهاي اخير و نيرنگها و خفقانها و شكنجهها خاموش نخواهد شد و در نسل جوان روشني و گرمي بيشتري خواهد گرفت جا دارد اين روز تاريخي را يك عيد ملي بناميم و آنرا از صميم قلب به عموم ملت ايران تبريك گفته و همه دست بدست هم داده و با نظم اتحاد و استقامت هدفي را كه ملت ايران به رهبري مصدق در اين روز پايه گذاري كرد (آزادي و استقلال ايران) دنبال كنيم.
دانشجويان نهضت آزادي ايران
خرداد ۱۳۴۱
