تاريخ:23/7/1362
تلگرام مهندس بازرگان به رئيس جمهور پيرامون تأمين آزادي انتخابات
خواننده عزيز:
عمر اولين دوره مجلس شوراي اسلامي به زودي به پايان ميرسد و لازم است ملت قهرمان ايران نمايندگان خود را براي دومين دوره انتخاب كنند.
اولين انتخابات مجلس در محيطي آزاد و با شركت همه گروهها انجام شد و اكثريت نمايندگان در جوي آزاد انتخاب شده و براي تصميمگيريهاي قانوني مشروعيت يافتند. حال اگر انتخابات دوره دوم آزادانه و با رعايت حقوقي كه قانون اساسي جمهوري اسلامي براي ملت در نظر گرفته است، انجام نپذيرد، بدون ترديد مجلس دوم و مصوبات آن مشروعيت نخواهند داشت، بنابراين وظيفه كليه افراد ملت است كه براي تحقق آزادي انتخابات پافشاري نموده و در صورت تأمين فعالانه در آن مشاركت كنند.
آقاي مهندس بازرگان، دبيركل نهضت آزادي ايران، با توجه به اهميت اين انتخابات در سرنوشت جمهوري اسلامي، در نطق پيش از دستور مورخ 20/5/62 خود در مجلس، بر ضرورت آزادي انتخابات تاكيد كردند.
طبق معمول، برخي از نمايندگان مجلس و رسانههاي گروهي، به جاي ارزيابي صحيح بيانات ايراد شده و با جوسازي و افتراء عليه نهضت آزادي و دبيركل آن يورش بردند. رئيس محترم جمهوري حجتالاسلام خامنهاي نيز در مصاحبهاي اختصاصي با روزنامه جمهوري اسلامي مورخ 18/7/62، در اين زمينه، مطالبي اظهار داشتند كه پاسخ آن در تلگرام مورخ 21/7/62 توسط آقاي مهندس بازرگان داده شد.
در اين نشريه، مصاحبه آقاي خامنهاي در رابطه با انتخابات و پاسخ آقاي بازرگان عيناً درج ميشود تا ملت رزمنده ايران بتوانند در رابطه با اين موضوع سرنوشتساز به داوري بنشينند.
و نعم الحكم الله
نهضت آزادي ايران
دوشنبه 18 مهر 1362
شماره 1264، سال پنجم
نظرات رئيس جمهور پيرامون انتخابات آينده مجلس
روزنامه جمهوري اسلامي
«ـ در پايان سال جاري انتخابات دومين دوره مجلس شوراي اسلامي برگزار خواهد شد. از هم اکنون دشمنان خارجي انقلاب و همچنين جريانات انحرافي در داخل کشور از قبيل نهضت آزادي ايران سعي در مخدوش جلوه دادن اين انتخابات دارند. به نظر شما اين تبليغات به چه منظوري صورت ميگيرد و به طور کلي نظر خود را در مورد انتخابات آينده مجلس بيان نماييد؟
ـ به نظر من انتخابات آينده مجلس بهترين انتخاباتي خواهد بود که در اين چند سال انجام خواهد شد. اولاً گروههاي گوناگوني با آرزوها و هدفهاي خاصي در زمينه نمايندگان خود در مجلس شوراي اسلامي وارد عمل خواهند شد و يک مبارزه سياسي و انتخاباتي بسيار شيرين در سطح کشور وجود خواهد داشت. من از همين الان تحرک جريانات مختلف را براي دخالت در انتخابات پيشبيني ميکنم. بعضيها ممکن است از اين تحرک نگران باشند، اما بنده به آن خوشبين هستم و چه بهتر که گروهها و جريانات فکري و احزاب مختلف و مجموعاً آنهايي که در خط امام هستند از هم اکنون به فکر انتخابات باشند و همت بگمارند که در بناي ايدهآل مجلس آينده نقش داشته باشند. اين بهترين چيزي است که ممکن است اتفاق بيافتد. البته گروههاي ضد خط امام طبيعي است که در اين بناي مبارک هيچ نوع نقشي نخواهند داشت. شما اسم از گروه خاصي آورديد و من مايل نيستم که از هيچ گروهي اسم ببرم، ولي به طور کلي ميگويم که کساني که در خط امام نيستند طبيعي است که در بناي مجلس آينده نقش نخواهند داشت و اين به اين دليل نيست که دولت در کار آنها اخلال خواهد کرد. من به آنها اطمينان ميدهم که دولت در کارشان هيچ اخلالي نخواهد کرد و هر چه ميتوانند در مورد کانديداهايشان تبليغات انتخاباتي کنند اين کساني که مدعي هستند که امکان تبليغات انتخاباتي ندارند، از همين الان دارند تبليغات ميکنند. از هم اکنون آنها مجلس و مجمع دارند و به سخنراني ميپردازند و کتاب و جزوه منتشر ميکنند و واقعاً وقاحت ميخواهد که کسي از عموميترين تريبون مجلس که همه مردم آن را گوش ميکنند، استفاده کند و در همانجا بگويد که من نميتوانم صدايم را به گوش مردم برسانم. واقعاً اسم چنين عملي چيست؟ آنها الان دارند نشريه و کتاب منتشر ميکنند و تبليغات انجام ميدهند کارهايي که شايد گروههاي ديگر هنوز شروع نکردهاند.
پس دولت و دستگاه اجرايي مطلقاً در کار آنها دخالتي نخواهد کرد و مانع کار آنها نخواهد شد، اما مردم هم به آنها رأي نخواهند داد و اينکه ميگويم در بناي مجلس آينده نقشي نخواهند داشت بخاطر همين است که اينها در بين مردم موقعيتي ندارند. هيچکس بر عليه آنها تحريک نکرده است. خود آنها کارهايي انجام دادهاند که مردم را از خودشان روي گردان نمودهاند. چرا دنبال اين ميگردند که يک عاملي بيرون از خودشان براي ناکاميهايشان پيدا کنند؟ چرا به آنچه فکر و تدبير ناقص شان برايشان پيش آورده نميانديشند؟ اين مردم چهرههايي را بهعنوان خائن از کشورشان بيرون کردند که اگر دست بر آنها پيدا ميکردند آنها را اعدام ميکردند، حالا اين جريانات مدافع و طرفدار آنها هستند. وقتي آن اشخاص در اينجا بودند، از آنها طرفداري ميکردند و حالا هم که فرار کردند به شکلهاي مختلفي از آنها حمايت ميکنند. اين جريانات که با دشمنان مردم دوست و با دوستان مردم دشمنند، آيا ميتوانند باز در بين مردم پايگاهي داشته باشند؟
به هرحال بنده به طور قاطع ميگويم که انتخابات آينده مجلس جزء آزادترين و پرشورترين و بهترين انتخابات خواهد بود.
البته ما خوشبختانه بعد از انقلاب تا کنون هيچ نوع انتخاباتي نداشتيم که در آن تحميلي وجود داشته باشد، اما در بعضي از انتخابات آن شور و هيجان و مبارزه انتخاباتي گروهها با هم نبوده يعني همه گروهها يکصدا نسبت به يک نفر و يا کساني ائتلاف کردند.
البته در همان انتخابات هم کساني که در انتخابات رأي نياوردند انتخابات را متهم کردند. در همان انتخاباتي که بعضي از گروههاي ضد خط امام رأي آوردند و الان در مجلس هستند بعضي از کساني که رأي نياوردند گفتند که انتخابات باطل است. البته اين افرادي که خودشان رأي ميآورند نميگويند آن انتخابات باطل است، اما اگر در در انتخابات آينده رأي نياورند خواهند گفت که انتخابات درست نبوده است. طبيعي است که آدمهاي کم اعتقادي که پايبند به اصول اخلاقي نباشند، هرجا که خودشان نقشي نداشته باشند آن جا را متهم ميکنند.
ـ مهمترين برنامه آينده دولت را چه ميدانيد؟
ـ به اعتقاد من در ميان برنامههاي گوناگون دولت هيچ بخش خاصي را بهعنوان مهمترين بخش نبايد انتخاب کنيم. ما امروز نميتوانيم بگوييم که به پيشرفتهاي اقتصادي احتياج داريم اما به پيشرفتهاي فرهنگي نياز نداريم. الان بيشترين تلاشي که در دايره کار دولت انجام ميگيرد، در خدمت مسائل اقتصادي جزء ملموسترين مسائل جامعه است و اعتقاد بر اين است که اگر مسائل اقتصادي حل نشود، حل ديگر مسائل دشوار خواهد بود.
اين حرف درستي است اما در عين اينکه بيشترين فعاليت دولت در اين زمينه صورت ميگيرد نميتوانم اين مورد را جز مهمترين برنامههاي دولت بدانم. خوشبختانه بخشهاي مختلف هرکدام به کار خودشان به چشم مهمترين نگاه ميکنند و اين يک حرکت متعادل و خوبي را در سطح دولت ايجاد ميکند.»
شماره:1870
تاريخ:21/7/62
پاسخ آقاي مهندس بازرگان دبيرکل نهضت آزادي ايران
به مصاحبه رئيس جمهوري حجتالاسلام والمسلمين آقاي سيدعلي خامنهاي
تلگرام شهري
بسمهتعالي
جناب حجتالاسلام والمسلمين آقاي سيدعلي خامنهاي رئيس محترم جمهوري اسلامي ايران
عطف به مصاحبه اختصاصي با روزنامه جمهوري اسلامي مورخ 18 مهر 62 در زمينه انتخابات آينده و در رابطه با نهضت آزادي ايران و نطق قبل از دستور 20 مردادماه اينجانب در مجلس شوراي اسلامي، از وعده قطعي جنابعالي که «انتخابات آينده مجلس جز آزادترين و پرشورترين و بهترين انتخابات خواهد بود» و اطميناني که به گروهها داده و فرمودهايد دولت در کار آنها هيچ اخلالي نخواهد کرد و هرچه ميتوانند در مورد کانديداهايشان تبليغات انتخابي کنند استقبال و اتخاذ سند نموده کمال امتنان را دارم. لازم ميداند با تأکيد بر اينکه آزاديهاي قانوني و تشکيل مجلس شوراي اسلامي واقعاً مردمي از طريق انتخابات آزاد مطابق با قانون اساسي حلال بسياري از مشکلات و نارضايتيها بوده يگانه راه تأمين وحدت ملت، تحقق آرمانهاي انقلاب و استقرار و اعتلاي جمهوري اسلامي ايران است، و قصدم از اين تصديع خدمت صادقانه ميباشد نکات چندي را به استحضار رياست جمهور و هموطنان عزيز برسانم:
1ـ دعوت اختصاصي براي تدارک انتخابات از آنهايي که داراي تفكر و سليقه خاص هستند و سلب نقش از سايرين، ناقض بيانات قبلي خودتان و خروج از بيطرفي بوده ممکن است بهعنوان القاء خط و دستور تلقي گردد و تداعي معاني با کلام سابق دکتر اقبال که گفته بود مصدقيها را راه به مجلس نيست، بنمايد.
2ـ عدم اخلال دولت به لحاظ تأمين آزادي انتخابات کافي نبوده لازم است اخلالهاي ممکن و منتظر ديگران را هم جلوگيري و امنيت اقدامات و اجتماعات مجاز را تضمين کنند.
3ـ همانطور که در پاسخ نهضت به فرمايشات جنابعالي مندرج در روزنامه جمهوري اسلامي 11 خرداد 62 و در جواب مقاله 12/3 همان روزنامه (که هرگز درج نکردهاند) آمده است، دائر داشتن چند کلاس درس خصوصي و انعقاد مجالس محدود بحث يا سخنراني در محيط دربسته حزب که زير تجاوز و تهديدهاي مکرر قرار گرفته است و انتشار چند جزوه و کتاب را نميتوان نشانه فضاي آزاد گرفت و ادعاي وجود آزادي خواسته قانون اساسي را کرد.
4ـ علاوه بر آنچه در نطق قبل از دستور گفتهام که «در شرايط حاکم و محيط حاضر که روزنامهها و رسانههاي گروهي و راهپيماييها و اجتماعات حالت انحصاري يکطرفه داشته مخالفين و معترضين و غيرموافقين محروم از روزنامه و اجتماعات و سخنرانيهاي عمومي هستند و در صورت نامزد انتخاب شدن نگران از حملات و خطرات شديد خصوصاً در شهرستانها ميباشند» براي تحقق آزادي انتخابات که وعده فرمودهايد لازم است از هم اکنون و در چارچوب قانون، مساوات و عدالت مابين همه گروهها، جمعيتها، نامزدها و رأيدهندگان اعلام و اجرا گردد و رسانههاي گروهي و وسايل و مقامات دولتي و رسمي (همانطور که جنابعالي در مصاحبه خود پيشقدم شدهايد) به سود حزب يا گروههاي مطلوب خودشان و عليه سايرين عمل ننمايند و اگر در صدا و سيما يا در مطبوعات وابسته به دولت تبليغات منفي به عمل آمد، به حکم عدالت و آزادي و انصاف، به اشخاص متهم و به گروههاي مظلوم امکان داده شود متقابلاً و متعادلاً از خود دفاع و براي خود تبليغ نمايند و همه گروهاي قانوني (از جمله نهضت آزادي ايران) متساوياً از وسايل دولتي و مخصوصاً از حق امتياز و انتشار روزنامه و مجله استفاده کنند. روزنامهها و نشريات عمومي نيز بر طبق قانون مطبوعات و برخلاف روال تا به حال ملزم به درج دفاع و توضيح آنها باشند.
5ـ آيا دولت حاضر است بهعنوان اولين گام اثبات حسن نيت خود براي برگزاري يک ميتينگ عمومي انتخاباتي نهضت آزادي ايران موافقت و حفظ امنيت شرکت کنندگان را تضمين نموده در رسانههاي گروهي اعلام کند و روزنامههاي کيهان و اطلاعات دعوت مربوطه را با دريافت بها منتشر سازند؟ در خاتمه با اغماض از پارهاي بيمهريها و اظهارات خلاف واقع و ادب که دربارهام فرمودهايد، سلامتي و سعادت حضرت عالي و توفيقتان را در خدمت به ايران و اسلام از خداوند منان مسئلت مينمايم.
مهدي بازرگان
21/7/62
