شماره: 859/4/21
تاريخ: 13/3/1364
مصاحبه با خبرنگار تايم مالي در خليج فارس
پاسخ به پرسشهاي خانم كاتلين
اوانز خبرنگار تايم مالي در خليج فارس از آقاي مهندس بازرگان رهبر نهضت
آزادي ايران
س 1- آيا تأييد ميكنيد كه تنها در صورت تأمين شرايط دهگانهاي كه در
بيانه مصاحبه مطبوعاتي خود آوردهايد در انتخابات رياست جمهوري شركت
خواهيد كرد؟
ج 1- همانطور كه در بيانيه فوقالذكر آمده است ما شركت در انتخابات
رياست جمهوري را حق و وظيفه خود ميدانيم ولي زماني احقاق اين حق و
انجام اين وظيفه امكانپذير است كه شرايطي كه در آن بيانيه آمده است،
تأمين شود.
س 2- آيا فكر نميكنيد حتي در صورتيكه شرايط انتخابات به صورت
ايدهآل نباشد و طرفداران شما با مشكلات امنيتي روبرو شوند بهتر است
باز هم شما در انتخابات رياست جمهوري شركت كنيد؟ زيرا در اين صورت براي
رأيدهندگان امكان انتخاب خواهد بود و طبيعت اختناق حاكميت بهتر آشكار
خواهد شد و سود بيشتري از عدم شركت به دست خواهد آمد. به نظر ميرسد
امتناع از مشاركت در انتخابات يك ژست منفي است لطفاً توضيح دهيد.
ج 2- بهنظر ما شركت در انتخابات زماني مفيد است كه بتواند حق حاكميت
مردم و مشاركت مؤثر آنان در سرنوشت خود را تأمين كند و اين در زماني
ممكن است كه حاكميت به ميثاقي كه ميان دولت و ملت بسته شده است يعني
قانون اساسي پايبند باشد. پايبندي اين ميثاق درخواست تأمين آزادي،
امنيت و امانت و در شرايط مزاحمت، ممانعت و جو وحشت نهضت آزادي ايران
نخواهد توانست نظرات خود را به اطلاع عموم مردم برساند و اگر تقلبي در
انتخابات صورت گرفت رأيدهندگان را از ماجرا مطلع سازد. نتيجتاً حاكميت
فرصت خواهد يافت اولاً جو تبليغاتي را يكطرفه به نفع نامزدهاي خود پيش
ببرد و ثانياً پس از برگزاري انتخابات نتايج آراء اعلام شده را دليلي
بر موافقت مردم با سياستهاي خود قلمداد نموده ادعاي مشروعيت بنمايد.
س 3- آيا نهضت آزادي ايران به ولايت فقيه معتقد است؟
ج 3- نهضت آزادي به قانون اساسي جمهوري اسلامي رأي مثبت داده و حفظ و
حراست و دفاع از آن را تا زماني كه از مجاري قانوني دچار تغيير و يا
ترميم نشده است جزء وظايف خود ميداند. اختياراتي كه براي مقام رهبري
در قانون اساسي تعيين شده است مورد قبول نهضت آزادي ايران است.
س 4- آيا نهضت آزادي ايران با نقش داشتن روحانيت در امور سياسي مخالف
است؟ نظر شما در مورد آيتا… خميني چيست؟ آيا فكر ميكنيد ايشان از
افكار عمومي ملت بدور ماندهاند يا از عمق احساسات مردم نسبت به جنگ
بياطلاعند و يا راهحل را در ساكت نگهداشتن مخالفين جنگ ميدانند؟
ج 4- نهضت آزادي ايران روحانيت را مانند ساير طبقات ذيحق ميداند كه
در مواردي كه دانش، تجربه و تخصص آنان است فعاليت داشته باشند ولي
معتقد نيست كه روحانيت به دليل روحاني بودن در كارهائي كه وارد نيست
دخالت كند. در مورد پرسشهاي مربوط به رهبر انقلاب بايد بگوئيم كه پاسخ
به آنها با اطلاعات و امكانات محدودي كه در اختيار نهضت است كار آساني
نيست.
3 5- در مورد اقدام مربوط به زنداني كردن برخي آيتاللهها چه
ميگوييد آيا فكر ميكنيد اين آقايان نقشي در آينده خواهند داشت؟
ج 5- زنداني نمودن و يا محدود ساختن آزادي قانوني افرادي كه در
دادگاه صالحه محكوم نشده باشند خلاف قانون اساسي است و در نتيجه مورد
قبول نهضت آزادي ايران نيست.
س 6- به نظر شما راهحل شرافتمندانه براي پايان جنگ چيست؟ آيا صلح
امكانپذير است؟ آيا فكر ميكنيد جنگ بايد بلافاصله پايان پذيرد؟ تعداد
قربانيان جنگ چند نفر بودهاند؟
ج 6- ما نظرات خود را به طور تفصيلي در نشرية «تحليلي پيرامون جنگ و
صلح» دادهايم و در اينجا نميتوانيم چيزي كه قابل انتشار باشد بر آن
بيفزائيم. البته نظرات جديد خود را نيز طي نامهاي خصوصي براي اعضاء
شوراي عالي دفاع فرستادهايم. از تعداد قربانيان جنگ هم رقم دقيقي در
دست نداريم.
س 7- اگر نهضت آزادي ايران در انتخابات رياست جمهوري شركت نكند آينده
آن چه خواهد شد؟ استراتژي آينده شما چيست؟
ج 7- صرفنظر از شركت يا عدم شركت در انتخابات رياست جمهوري، نهضت
آزادي ايران به وظيفه سنگين خود در راه بيدار ساختن مردم، دعوت آنان به
مشاركت در سرنوشت خود، دفاع از آزادي، استقلال و جمهوري اسلامي ادامه
خواهد داد!.
س 8- اگر انتخابات رياست جمهوري آزاد باشد آيا فكر ميكنيد شما برنده
ميشويد؟
ج 8- صرفنظر از آنكه كانديداي نهضت برنده يا بازنده باشد اگر
انتخابات آزاد باشد، ملت ايران برنده خواهد بود و نهضت آزادي برنده شدن
خود را در آزادي ملت ميبيند.
س 9- برنامه شما كه در انتخابات ارائه خواهيد داد چيست؟
ج 9- ترجيح ميدهيم اين برنامه را پس از تأمين شرايط آزادي انتخابات
ارائه دهيم.
س 10- در باره نظر بيگانگان كه جهاد اسلامي را با جمهوري اسلامي
وابسته ميدانند چه ميانديشيد آيا فكر ميكنيد اين پروپاكاند غربي است
يا حقيقت دارد؟
ج 10- همانطور كه ميدانيد دولت ايران اين مطلب را پروپاكاند
بيگانگان ميداند. دلائل ديگري هم در دست ما نيست كه موضعي خلاف دولت
داشته باشيم.
س 11- آيا فكر ميكنيد بزرگترين مسألهاي كه دولت ايران در رابطه با
مردم با آن روبروست مسائل اقتصادي هستند يا سياسي؟
اين دو نوع مسأله چنان به هم گره خوردهاند كه نميتوان يكي را علت و
ديگري را معلول خواند ولي ميتوان گفت دولت با مسائل اقتصادي فراواني
روبرو است كه بسياري از آنها ناشي از تصميمات سياسي نامناسب ميباشد.
س 12- نظر شما در مورد تظاهراتي كه دو هفته قبل نه به عنوان اجابت
دعوت بختيار بلكه به عنوان نارضائي مخالفان صورت گرفت چيست؟
ج 12- به نظر ما تظاهرات فوق نه كميت قابل توجهي داشته و نه اينگونه
تظاهرات ميتواند نقش مؤثري در تحولات سياسي ايران داشته باشد
