مصاحبه مجله عربی الاوسط و الحياه لندن و بی‌بی‌سی عربی با دكتر يزدی (٠٥/٠٢/٧٤) تاريخ: ٠٧/٠٢/٧٤

title

شماره: 1495

تاريخ:07/02/1374

مصاحبه آقاي حسين عبدالغني خبرنگار مجلة عربي الاوسط و الحياه و بي‌بي‌سي عربي

با آقاي دكتر ابراهيم يزدي (05/02/ 1374)

س1ـ در خارج كشور برداشت عمومي اين است كه در جمهوري اسلامي ايران ديگر گروه مخالفي وجود ندارد؟ آيا همينطور است و چرا؟

ج‌ـ در ايران احزاب و گرههاي مخالف سياسي وجود دارند كه مي‌توان از آنها به عنوان «مخالف وفادار» نام برد. اما مشكل اين است كه احزاب مخالف تحمل نمي‌شوند و مورد انواع محدوديت، فشارها و سركوب‌هاي مستمر قرار دارند. بطوري كه نمي‌توانند آزادانه فعاليت قابل توجهي داشته باشند.

س2ـ بعد از اين همه سال كه از انقلاب اسلامي در ايران مي‌گذرد، كشور با مشكلات اقتصادي و اخيراً هم با ناآرامي‌هاي اجتماعي روبرو شده است. شما اين مشكلات را چگونه مي‌بينيد و نتايجي كه اين مشكلات ممكن است براي دولت به‌‌وجود بياورند چيست؟

ج‌ـ ناآرامي‌هاي خودبخودي اجتماعي معمولاً پيامد فشارهاي سياسي و اجتماعي و مشكلات اقتصادي مي‌باشند، از يك طرف فشارهاي اقتصادي، بالا رفتن هزينه‌ها و تورم وجود دارد كه عمدتاً طبقات محروم و كم‌درآمد را، كه اكثريت بزرگي را تشكيل مي‌دهند، از پا درمي‌آورد و از طرف ديگر از فعاليت آزاد و مناسب احزاب سياسي جلوگيري مي‌شود. در حالي كه طرفداران دولت از امكانات وسيعي برخوردارند، براي آنهايي كه بخواهند انتقاد و اعتراض و نارضايتي خود را از سياست‌ها و اعمال حاكميت ابراز دارند هيچ راهي باقي نگذاشته‌اند. تمام راهها را بسته‌اند. بنابراين مكانيزم سالم و آرامي براي ابراز اعتراض و انتقاد علني و مؤثر در دسترس مردم معترض قرار ندارد. پيآمد چنين وضعيتي همين واكنش‌هاي پراكنده،‌ ناگهاني و خشن، و اغلب مخرّب مي‌باشد. يكي از نقش‌هاي عمدة احزاب مخالف وفادر ارائه ابراز مسالمت‌آميز مخالفت و اعتراض نسبت به اعمال و سياست‌هاي حكومت است. حال اگر دولت بتواند فشارهاي اقتصادي رو به رشد را به نفع طبقات محروم متعادل سازد و ضرورت آزادي احزاب سياسي را نپذيرد،‌ ادامة وضع كنوني سبب وخيم‌تر شدن اوضاع و تشديد ناآرامي‌ها خواهد شد. بطوري كه روابط مردم و دولت ممكن است به نقطة غيرقابل ترميم برسد.

س3ـ آيا براي نهضت آزادي يا احزاب ديگر امكان دستيابي به قدرت وجود دارد و آيا دولت انتقال و جابجايي قدرت را مي‌پذيرد؟

ج‌ـ تا آنجا كه به نهضت آزادي مربوط مي‌شود،‌ و من فقط مي‌توانم از جانب نهضت آزادي سخن بگويم، انگيزة عمده و اصلي كسب قدرت نيست. بلكه انگيزة اصلي اجرا و تحقق كامل قانون اساسي است. اصلاح، ترميم و يا جابجايي مسالمت‌آميز قدرت در چارچوب جمهوري اسلامي تنها با تمكين همه جانبة دولت از قانون اساسي ممكن مي‌باشد. هنوز علائمي از آمادگي حاكميت براي اين امر ديده نمي‌شود.

س4ـ اهداف عمدة نهضت آزادي چيست؟ آيا بسط حقوق سياسي براي مردم و براي جنبش‌هاي سياسي، نظير حق تأسيس احزاب سياسي، انتخابات آزاد و قدرت بيشتر براي پارلمان است يا جستجوي راه براي مشاركت در قدرت با دولت؟

ج‌ـ اهداف عمده و اصلي نهضت آزادي دفاع و نگهباني از آزادي و استقلال، دو آرمان بنيادين انقلاب اسلامي ايران مي‌‌باشد. اصول مندرج در فصل سوم قانون اساسي جمهوري اسلامي حقوق و آزادي‌هاي مردم، از جمله حق تأسيس احزاب سياسي،‌ آزادي مطبوعات و بيان و مشاركت آزادانه در انتخابات را، با صراحت و دقت شرح داده است.

س5ـ چه تغيير عمده‌اي در افكار و برنامه‌هاي نهضت آزادي صورت گرفته است؟ آيا شما فكر مي‌كنيد كه احزاب موجود مي‌توانند نسل جديد را كه با مشكلاتي نظير بيكاري روبه‌رو هستند، به خود جذب كنند؟

ج‌ـ فلسفة سياسي و باورهاي ايدئولوژيكي نهضت آزادي تغيير نكرده است. ما از مشكلات فراواني كه نسل جديد با آنها روبه‌روست، آگاهيم،‌ اما احزاب سياسي، از جمله نهضت آزادي براي آنكه بتوانند با نسل جديد رابطه برقرار سازند و به مشكلات آنها برسند و راه‌حلهاي مناسب را ارائه دهند، بايد از آزادي فعاليت حزبي برخوردار باشند.

روابط عمومي نهضت آزادي ايران

ارديبهشت‌ماه 1374