شماره:1516
تاريخ:31/05/1374
مصاحبه خبرنگار بخش فارسي راديو بيبيسي
با آقاي دكتر ابراهيم يزدي(17/05/74)
س1ـ در جلسه مصاحبهاي كه امروز بوده بطور مشخص راجع به نهضت آزادي سوال شده و گفتهاند كه در مورد صدور مجوز براي فعاليت نهضت آزادي فعاليتهاي گذشته اين نهضت مغاير با قانون احزاب و قانون اساسي تشخيص داده شده و تقاضايش رد شده است نظر شما در اين مورد چيست؟
ج ـ اولاً آقايان دو مطلب را قاطي كردهاند كه يكي پروانه و يكي مجوز است. نه در بحثهايي كه در مجلس شوراي اسلامي هنگام تصويب قانون احزاب مطرح شد و نه بعد از آن در آييننامههاي اجرايي، هيچگاه بحث از مجوز به ميان نيامده است، بلكه همه جا صحبت از پروانه است. يعني احزاب سياسي ميتوانند و آزاد هستند كه به وزارت كشور بروند و ثبت كنند و پروانه بگيرند يا نروند و نگيرند. در حالي كه مجوز معنايش اين است كه احزاب بدون كسب اجازه از وزارت كشور حق فعاليت ندارند و اين مغاير با قانون اساسي است. دوم اينكه نهضت آزادي ايران هرگز درخواست صدور مجوز ننموده، بلكه درخواست پروانه كرده است. سوم اينكه آقايان هرگز به ما ننوشتند و نگفتند كه به دليل مغايرت فعاليتهاي نهضت آزادي با قانون اساسي درخواست نهضت رد شده است. بلكه در آن چيزي كه كتباً به ما نوشتند آمده است كه درخواست تأسيس نهضت آزادي رد شده است و ما اعتراضمان اين است كه اولاً نهضت آزادي در سال 1340 تأسيس شده است و ما هرگز درخواست تأسيس نكرديم و معنا ندارد حزبي كه سابقه 30 ساله دارد دوباره درخواست تأسيس كند. اين اشتباهي است كه آقايان مرتكب شدهاند و حاضر هم نيستند كه آن را بپذيرند. ما نه درخواست تأسيس و نه درخواست مجوز، نكردهايم. بلكه درخواست صدور پروانه كردهايم. ثانياً چه به ما پروانه بدهند چه ندهند ما خودمان را قانوني ميدانيم. در قانون احزاب براي متوقف ساختن يا انحلال يك حزب پيشبينيهاي لازم شده است. تنها يك دادگاه صالحه بر طبق اصل 126 قانون اساسي در يك محاكمه علني و با حضور هيئت منصفه ميتواند يك حزب را غيرقانوني اعلام بكند. بنابراين ما خود را قانوني ميدانيم و همچنان به فعاليت خودمان ادامه ميدهيم.
س2ـ در اين مصاحبه اين طور گفتهاند كه فعاليت احزاب و گروهها در چارچوب قانون اساسي آزاد است و ايجاد تشكل سياسي و صنفي در بدو امر نياز به مجوز ندارد اما چنانچه فعاليت مجدد آن مغاير با قانون اساسي باشد كميسيون ماده 10 ميتواند گروه را منحل و فعاليت مجدد آن را منوط به صدور پروانه كند. اينجا چون گفتهاند كه اين كميسيون گروهي را منحل نكرده پس ميتوان اين طور نتيجهگيري كرد كه ادامه فعاليت نهضت آزادي را منوط به صدور پروانه كردهاند و آن را هم رد كردهاند. موضع شما در اين مورد چيست؟
ج ـ همانطور كه شما توجه كرديد اينجا تناقض در گفتار وجود دارد اگر نياز به مجوز ندارند دليل ندارد كه بگويند نهضت آزادي بايد درخواست صدور مجوز بكند.
س3ـ مگر اين كه فعاليتهايش مغاير با قانون اساسي باشد.
ج ـ آن هم نكته دومي است كه عرض ميكنم. تشخيص مغايرت فعاليت يك حزب با قانون اساسي و انحلال آن به دست اعضاي كميسيون ماده 10 نيست و سخني كه گفتهاند بر خلاف قانون احزاب و قانون اساسي است. در قانون احزاب آنچه كه پيشبيني شده است اين است كه اگر حزبي خلاف كرد كميسيون ماده 10 اول به او تذكر كتبي ميدهد، بعد اخطار. در مرحله بعد اگر پروانه دارد پروانهاش را لغو ميكند. در نهايت كميسيون ماده 10 ميتواند به دادگاه مراجعه كند و از دادگاه درخواست انحلال حزب را بنمايد. بنابراين انحلال حزب در دست كمسيون ماده 10 نيست كه بگويند ما نهضت آزادي را منحل ميكنيم. تشخيص مغايرت فعاليتهاي يك حزب با قانون اساسي با دادگاه است و انحلال آن هم با دادگاه است بر طبق اصل 126 با حضور هيئت منصفه در يك محاكمه علني.
س4ـ پس اين حرفهايي كه زده شد هيچ تغييري در برنامههاي نهضت آزادي نخواهد داشت و شما فعاليتهاي خود را همچنان ادامه خواهيد داد؟
ج ـ البته. ما از يك موضع آقايان در اين كنفرانس استقبال ميكنيم و آن اين است كه آقايان تا به حال حاضر نبودند اين را بپذيرند كه فعاليت احزاب عليالاصول آزاد است و احتياج به پروانه ندارند و به انواع و اقسام راهها از آن فرار ميكردند. اين همان است كه در قانون اساسي و در قانون احزاب وجود دارد و در مشروح مذاكرات مجلس شوراي اسلامي نيز آمده است. نهضت آزادي اين مطلب را طي اعلاميههاي متعدد در جوابهايي كه به وزارت كشور داده است به كرات عنوان نموده است. بنابراين ما از اين كه كميسيون ماده 10 چنين مطلبي را عنوان كرده استقبال ميكنيم و به فعاليت خودمان بر همان اساس گذشته ادامه ميدهيم.
س5ـ در اين شرايط آيا نهضت آزادي در انتخابات مجلس شركت ميكند؟
ج ـ ما البته در اين مورد بحثهايي داريم. شرايط بر خلاف اين كه شما ميگوييد هنوز عوض نشده است. هنوز نهضت آزادي اجازه ندارد از ساختمان خود استفاده نمايد. روزنامه ميزان هنوز در توقيف است. اين كه آقايان بگويند يك حزبي آزاد است پروانه هم نگيرد ميتواند فعاليت بكند خوب است. ولي هيچ يك از روزنامههاي محلي حق و جرأت ندارند اعلاميههاي نهضت را چاپ كنند. خود نهضت هم اجازه ندارد روزنامه مستقلي چاپ كند. مگر عدم آزادي چيست و به چه صورت است؟ ما هستيم كه با امكانات محدود و به زور داريم حرفهايي را ميزنيم. تا زماني كه اجازه استفاده از ساختمان را ندادهاند و روزنامه آزاد نشده است و دستمان همچنان بسته است، چگونه ميتوانيم در انتخابات شركت كنيم؟
بخش روابط عمومي
نهضت آزادي ايران
سي و يكم مرداد ماه 1374
