شماره:1517
تاريخ:31/05/1374
مصاحبه بخش فارسي راديو بينالمللي فرانسه با آقاي دكتر ابراهيم يزدي
(17/05/74)
س1ـ آقاي بادامچيان عضو كميسيون ماده 10 وزارت كشور كه مسئول بررسي تقاضاي فعاليت قانوني احزاب سياسي در ايران هست امروز اعلام داشت كه وزارت كشور به نهضت آزادي ايران اجازه فعاليت رسمي و قانوني نميدهد ولي اعضاي اين گروه ميتوانند بهطور انفرادي فعاليت داشته باشند و حتي در انتخابات ماه اسفند آينده، البته در صورت تأييد صلاحيت اين افراد توسط شوراي نگهبان شركت داشته باشند. آقاي دكتر يزدي شما همراه با 121 تن ديگر در حدود دو هفته پيش با انتشار بيانيهاي خواهان آزادي احزاب مخالف در ايران شديد، چه عكسالعملي نسبت به بيانات آقاي بادامچيان داريد؟
ج ـ مطلب ايشان دو بخش دارد. يكي اين كه به نهضت آزادي ايران اجازه فعاليت نميدهند. اين وظيفه كميسيون ماده 10 نيست كه مانع فعاليت احزاب سياسي بشود. احزاب سياسي عليالاطلاق بر طبق قانون اساسي آزاد هستند و فعاليتشان مجاز است چه پروانه يا مجوز از وزارت كشور بگيرند يا نگيرند. هيچ فردي يا نهادي حق ندارد فعاليت احزاب سياسي را متوقف كند و جلوي آن را بگيرد. تنها نهادي كه ميتواند يك حزب را منحل كند يك دادگاه صالحه بر طبق اصل 126 قانون اساسي بهطور علني و با حضور هيئت منصفه، ميباشد. بنابراين اگر فردي يا گروهي يا نهادي بگويد من به اين احزاب اجازه ميدهم يا نميدهم، اين بر خلاف قانون اساسي است.
اما قسمت دوم اينكه فرمودند افراد نهضت حق دارند شركت كنند. لزومي ندارد ايشان بفرمايند. كسي منتظر دستور و اجازه فردي و يا نهادي نيست. هر شهروند ايراني عليالاصول حق دارد بر طبق قانون اساسي به عنوان شخصيت حقيقي در انتخابات شركت كند و رأي بدهد يا خود را كانديدا كند، يا ديگران او را كانديدا كنند. اين نياز به مجوز هيچ فردي ندارد. بنابراين ايشان مطلب تازهاي عنوان نفرمودهاند.
س2ـ با توجه به سخنان ايشان آيا شما معتقد به شركت در انتخابات اسفند آينده هستيد؟
ج ـ ما قطعاً آمادگي براي شركت در انتخابات را داريم ولي انتخابات آزاد شرايطي دارد بدون تحقق پيششرطهاي آزادي انتخابات، آزادي انتخابات معني ندارد. در شرايطي كه احزاب سياسي آزاد نيستند و حق فعاليت ندارند (منظور من آزادي احزاب سياسي مخالف حاكميت است) و حتي در چارچوب قانون اساسي هم نميتوانند فعاليت كنند روزنامهها آزادي لازم را ندارند، تجمعات و اجتماعات براي نيروهاي غيرموافق با دولت ميسر نيست چگونه ميتوان يك انتخابات آزاد برگزار كرد؟
س3ـ يعني شما در صورتي كه دولت اين شرايط را بپذيرد حاضر به شركت در انتخابات هستيد؟
ج ـ عرض بنده اين است كه آقايان مدعي هستند كه انتخابات آزاد است. نهضت آزادي نظرش اين است كه بدون آزاديهاي سياسي مصرح در قانون اساسي انتخابات آزاد معنا ندارد. حال در اينجا دو نظريه وجود دارد. يك نظريه اين است كه چون انتخابات در شرايط غيرآزاد برگزار ميشود پس در انتخابات شركت نكنيم. نظريه ديگر اين است كه با شركت در انتخابات آزاديهاي قانوني خود را به دست آوريم. اين نظريهها مورد بحث ميباشند.
س4ـ آيا حتي در صورتي كه به حزب شما اجازه فعاليت رسمي داده نشود آيا امكان اين وجود دارد كه كانديداهايي را براي شركت در انتخابات معرفي كنيد؟
ج ـ فعاليت هيچ حزبي منوط به اجازه رسمي نيست. ما ايستادهايم و ميگوييم كه اين حرفها و اين مواضع خلاف قانون اساسي و غيرقانوني است. تنها راهي كه ميتوانند جلوي ما را بگيرند اين است كه ما را زنداني كنند و بگويند حق حيات نداريد. تا زماني كه نفس داريم اين حرف را ميزنيم كه موضع مسئولين جمهوري اسلامي ايران خلاف قانون اساسي و خلاف قانون احزاب است. هيچ مقامي جز دادگاههاي صالحه نميتوانند يك حزب را متوقف كند. نكته ديگر اينكه در عرايض بنده اين است كه مردم ميتوانند با مشاركت خود در انتخابات، آزاديهاي خود را به دست بياورند منتظر اين نشوند كه دولت بگويد، بسيار خوب اين آزاديها را دادم پس بيابيد شركت كنيد. چنين چيزي به وقوع نخواهد پيوست. مردم بايد فعالانه قدم جلو بگذارند و همه گروهها و نيروها وارد صحنه بشوند و آزاديهاي قانوني خودشان را به دست بياورند، تامين كنند و تحقق ببخشند.
س5ـ آيا شرايط سياسي و حقوقي فعلي و در چارچوب سياسي جمهوري اسلامي احزاب سياسي ميتوانند فعاليت قانوني داشته باشند؟
ج ـ بله، عرض بنده همين است كه قانون اساسي اين مسئله را تضمين كرده است. فعاليت سياسي احزاب عليالاطلاق آزاد است و تنها زماني ميتواننديك حزب را غيرقانوني اعلام كنند كه دادگاه ذيصلاح بر طبق اصل 126 قانون اساسي با حضور هيأت منصفه بطور علني تشكيل بشود و پرونده آن حزب رسيدگي و رأي نهايي صادر شود و آن حزب منحل اعلام شود. هيچ مقام ديگري حق ندارد بگويد يك حزب قانوني است يا غيرقانوني.
بخش روابط عمومي
نهضت آزادي ايران
سيو يكم مردادماه 1374
