شماره: 1531
تاريخ:04/09/1374
مصاحبه تلفني خبرنگار بخش فارسي راديو و تلويزيون سوئد
با آقاي دكتر ابراهيم يزدي (28/07/74)
س1ـ نزديك به يك هفته است كه وضعيت دانشگاههاي ايران ناآرام است و خبرهايي كه به دست ما ميرسد حاكي از آن است كه دانشجويان اعلام كردهاند كه روز يكشنبه 30 مهرماه، (پس فردا) تظاهراتي را برگزار ميكنند. از ديدگاه شما آيا در روز 30 مهرماه چنين تظاهراتي برپا خواهد شد يا نه؟ و ديگر اينكه موضع نهضت آزادي ايران در رابطه با اوضاعي كه در دانشگاههاي ايران پيش آمده چيست؟
جـ مطالبي كه جنابعالي فرموديد چند وجه دارد: يكي اينكه آيا در روز 30 مهرماه اين تظاهرات اعلام شده برگزار خواهد شد يا خير، من نميتوانم پيشگويي كنم. آقاي وزير كشور در سخناني همين چند روز پيش اعلام كردند كه هر نوع تظاهرات و يا راهپيمايي بايد با اجازه و اطلاع قبلي وزارت كشور باشد و آگاهان سياسي و تحليلگران نظرشان اين است كه سخنان وزير كشور جوابي است به اطلاعيهاي كه دانشجويان منتشر كردند. در مورد برگزاري تظاهرات، احتمالاً دولت جلوي آن را خواهد گرفت. اين قسمت اول و اما اينكه چرا اين تظاهرات و اينگونه مسائل اتفاق ميافتد، خوب طبيعي است. در انتخابات دوره پنجم مجلس شوراي اسلامي گروههاي مختلف فعال هستند و اين نوع درگيريها در ميان جناحهاي مختلف حاكميت ممكن است شديدتر هم بشود.
س2ـ موضع نهضت آزادي ايران در رابطه با اين حركت چيست؟
ج ـ نهضت آزادي معتقد است كه بايد جلوي اين نابسامانيها و تهاجمات و برهمزدنها را در دانشگاهها گرفت. محيط دانشگاهها در وهله اول ميطلبد كه باز و آزاد باشد و انديشههاي گوناگون در يك جو باز به بحث و گفتوگو گذاشته شوند. آقاي دكتر سروش به دعوت انجمن اسلامي دانشجويان دانشكده فني براي ايراد سخنراني رفته بودند. عدهاي به آنجا ريختند و مانع سخنراني ايشان شدند. ما اين عمل را محكوم ميكنيم. اين اعمال به نفع گردانندگان اين نوع تحريكات هم نيست. اين نوع تحريكات قطعاً به اعتبار جمهوري اسلامي در دنيا و حتي در داخل كشور لطمه ميزند. ما با اين نوع تحريكات و اعمال مخالفيم و آن را نه تنها براي حاكميت و نظام بلكه براي مملكتمان مضر ميدانيم. متفكرين ايراني و صاحبنظران ايراني چه درباره مسائل سياسي و چه در مورد مسائل عقيدتي و عرفاني بايد حق داشته باشند كه آزادانه و در محيطي سالم و آرام نظريات خود را بيان كنند و اگر كساني هستند كه نظريات مخالف قابل عرضهاي دارند آنها هم آزادانه حرفشان را بزنند. با اينگونه اعمال و خشونتها جلوي ابراز عقايد را گرفتن قطعاً مضر است.
س3 ـ آقاي دكتر عليرغم آنچه كه وزير كشور در رابطه با راهپيمايي و تظاهرات دانشجويان اعلام كردند، آيا تصور ميكنيد كه دانشجويان به حركت خود ادامه دهند و اگر چنين شود، آيا جمعيت نهضت آزادي ايران از اين حركت حمايت خواهد كرد و آيا نفرات نهضت آزادي در اين تظاهرات به حمايت از دانشجويان ايراني برخواهند خاست؟
ج ـ الان زود است كه ما بتوانيم پيشبيني كنيم كه چه اتفاقي خواهد افتاد.
س4ـ با توجه به سوابق نهضت آزادي ايران كه يكي از احزاب سياسي و سابقهدار ايران و از همراهان دكتر مصدق پيشواي نهضت ملي ايران بوده است، آيا امروز اين نهضت همچنان در مسير استقرار نظام حاكميت ملي و دفاع از آزاديهاي اساسي قرار دارد يا اينكه خواهان نوعي اصلاحطلبي و رفورميسم در وضع موجود كشور است؟
ج ـ بايد عرض كنم كه آرمان يك قضيه است و فعاليتهاي واقعي و عيني قضيه ديگري است. ما همانطور كه بارها اعلام كردهايم به آرمانهاي انقلاب اسلامي كه ادامه مبارزات ملت ما از آغاز قيام تنباكو، جنبش مشروطيت ايران و جنبش ملي شدن صنعت نفت به رهبري شادروان دكتر مصدق است وفاداريم. به اين معنا كه دو آرمان بزرگ آزادي و استقلال همچنان معتبر است و ما همچنان براي تحقق اين آرمانها فعاليت ميكنيم. اما شيوههاي عمل تابع شرايط ويژه زمان ميباشد. در دوران كنوني، ما مبارزه را بر اساس فعاليت علني قانون استوار كردهايم و در اين راه حركت ميكنيم.
س5ـ آقاي دكتر از شما به عنوان رهبر نهضت آزادي ايران درباره انتخابات مجلس شوراي اسلامي سوال كنيم. آيا نهضت آزادي ايران انتخابات را تحريم خواهد كرد يا اينكه قصد دارد در آن شركت كند؟
جـ يكي از وظايف اصلي و عمده يك گروه سياسي، بخصوص وقتي كه استراتژي مبارزه را فعاليت سياسي علني انتخاب كرده است، شركت در انتخابات است. اما شركت در انتخابات بدون قيد و شرط امكانپذير نيست. براي اينكه شركت نهضت در انتخابات آينده يك طرف قضيه است و ممانعت حاكميت كنوني از مشاركت نهضت در انتخابات قضيه ديگري است. مقامات دولتي به كرات اعلام كردهاند كه نهضت آزادي ايران به عنوان يك گروه سياسي حق مداخله و يا مشاركت در انتخابات را ندارد ولي افرادش ميتوانند كانديدا بشوند. خوب، اين حرف تازهاي نيست. هر شهروند ايراني، بر طبق قانون ميتواند كانديدا شود و نياز به كسب مجوز از هيچ مقامي ندارد. اما مساله مهم اين است كه اگر يك گروه سياسي مثل نهضت آزادي بخواهد در انتخابات مشاركت كند، آيا به اين معناست كه بايد يا خود كانديداهايي را معرفي كند يا از كانديداهاي ديگران حمايت يا تأييد كند؟ مشاركت يك حزب سياسي در انتخابات يعني دادن برنامه و دعوت مردم به اينكه به يك برنامه سياسي رأي دهند و نه به اشخاص. اينكه آيا حاكميت كنوني ميتواند چنين چيزي را تحمل كند يا نه، معلوم نيست. همانطور كه عرض كردم، بحث اينكه انتخابات تحريم شود يا نشود الان زود است، بايد منتظر عكسالعملهاي دولت نسبت به درخواستهايي كه الان همه نيروهاي ملي در داخل ايران مطرح ميكنند باشيم و ببينيم چه پاسخهايي خواهند داد.
