شماره: 1/1738
تاريخ:04/11/1379
پيام جناب آقاي دكتر ابراهيم يزدي دبيركل نهضت آزادي ايران
به مناسبت ششمين سالگرد مهندس بازرگان
بسم الله الرحمن الرحيم
مِنُ المْؤمنِينُ رِجالٌ صَدقُوا ما عُاهُدْوا اللهَ عُلَيًه فَمِنْهْم
مُنً قَضي نَحًبُهْ و مِنْهْم مُنً يُنْتَظِرْ و ما بُدلوُا تَبًديلاً
(احزاب آيه ٢٣)
ملت ايران يك صد سالي است كه براي استقلال كشور عليه سلطه بيگانگان و براي تحقق و تامين حقوق و آزاديهاي اساسي و اوليه خود عليه استبداد مبارزه ميكند٠ جنبش آزاديخواهي و مردمسالاري در طي اين مدت دراز و طولاني فراز و نشيبهاي فراوان داشته است، اما هرگز متوقف و تعطيل نشده است٠ هميشه در لحظات سخت و تاريك و دلهرهآميز و مايوس كننده از ميان فرزندان اين مرز و بوم و از ميان اين ملت كساني پيدا شدهاند كه گام پيش گذاشتند و پرچم مبارزه را برافراشته نگه داشتند٠ شادروان مهندس بازرگان، دبيركل فقيد نهضت آزادي ايران يكي از چهرههاي درخشان اين راه پر پيچ و خم و فراز و نشيب محسوب ميگردد٠ بازرگان از پيشگامان جنبش روشنفكري ديني بود و با استبداد، زور و ستم، دشمني آشتيناپذيري داشت٠ بازرگان به حق استبداد را تحت هر نام و نشاني و با هر بهانه و توجيهي مردود ميدانست و آن را ريشه اصلي نابسامانيهاي مزمن جامعه ايراني ميدانست٠ بازرگان عميقا بر اين باور راستين قرآني ايستاده بود كه راه دين حق با ربوبيت و الوهيت خدايان زر و زور و تزوير، طاغوتها و جنبهاي كَهُنه و دينفروشان ناسازگاري بنيادي دارد٠ او در بيدادگاه نظامي شاه فرياد برآورد كه در جامعه استبدادزده خدا پرستيده نميشود٠ او پذيرش واقعي و قلبي دين و عبادت خالصانه خدا را جز با آزادي انسان امكانپذير نميدانست٠ بازرگان دين و آزادي را نه تنها با هم ناسازگار نميدانست، بلكه او فكر و انديشه و دين، حتي دين حق و راست را بدون آزادي انسان ميسر نميدانست٠
بازرگان با تمام وجود به ايران و اسلام عشق ميورزيد، عبادت خدا را بدون خدمت به خلق نميديد و اسلام را براي ايران و سربلندي ايران، براي بهروزي و آزادي ملت و آباداني كشور ميخواست٠ او مليت و ايرانيت و ديانت و اسلاميت را از اركان جداييناپذير هويت ما ايرانيان ميدانست و در برابر هر چه كه غير ملي و غيرديني بود ميايستاد٠ او پيشگام و پيشتاز نيروهاي ملي ـ مذهبي بود٠ بازرگان از خشونت متنفر بود٠ كينهتوزي را دوست نداشت٠ او حتي دشمنانش را هم دوست داشت٠ او زبان عشق را برتر و كاراتر از هر زباني ميدانست و صفات «الرحمن» و «الرحيم» بودن حق تعالي را در عشق به همه موجودات، همه انسانها، همه هموطنان، مجاهدان و صابران و متوكلان ميدانست٠ بازرگان درباره كساني كه محروم از درك طعم عشق و محبت هستند و جز زبان خشونت هيچ زباني را نميفهمند، و ميپندارند با بريدن زبانها و دوختن دهانها و به بند كشيدن عقيده و خنجر آجين كردن عاشقان آزادي و حاكميت مردمسالاري ميتوانند موفق شوند، احساس ترحم و شفقت ميكرد٠ او بر اين باور بود و بارها ميگفت كه اين اشخاص نه تنها با عشق و با دين واقعي حق بيگانه و تاريخ را هم نخوانده و يا نفهميدهاند، بلكه قرآن را هم توجه نكردهاند كه خداوند ميفرمايد:
«تِلْكُ الاَيـّامْ نُداوِلُها بُيًنُ النـّاسِ وُ لِيُعًلَمُ اللهُ الَّذينُ آمُنُوا وُ يُتَّخِذَ مِنْكُم شُهُداءَ و اللهُ لايْحِبْ الظّالِمينُ (آلعمران ـ ١٤0)»
آنها فراموش ميكنند كه تاريخ از آنها خشنترها را بسيار ديده است٠ آتيلاها، استالينها را به ياد دارد٠ هيتلرها و موسولينيها را در گل و لاي تاريخ دفن كرده است٠
ششمين سالگرد بزرگداشت شادروان مهندس بازرگان را در شرايطي برگزار ميكنيم كه جنبش روشنفكري ديني و نيروهاي ملي ـ مذهبي مورد سختترين و بدترين فشارهاي بيسابقه قرار گرفته است٠ برادران بزرگوار و عزيزي به ناحق و مظلومانه به اتهام ابراز عقيده به طور غيرقانوني به زندانهاي كوتاه و يا دراز مدت محكوم شدهاند٠ من در حالي كه با اين بيماري جانكاه در نبرد و ستيزم، و محروم از حضور در جمع گرم و صميمي ياران خوب و مهربان و مردم شريف و آزادانديش ميباشم به اين برادران عزيز زنداني: مهندس عزتالله سحابي، كه در زمره السابِقون اولئك المْقَربون است، محمود شمسالواعظين، عمادالدين باقي، اكبر گنجي، احمد زيدآبادي، حسن يوسفي اشكوري، عبدالله نوري، لطيف صفري … درود ميفرستم٠ آنها اگر چه در زندان هستند، اما تنها نيستند٠ ملتي حامي آنها و دعاگوي آنان است٠ آنها از زمره كساني هستند كه يوسفوار ميگويند:
يا صاحِبُيُ السـِّجًنِ ءَاَرًبابّ مْتَفـّرِقُونُ خَيًرّ اَمِ اللهُ الواحِدْ القَهـّارْ (يوسف ٣٩)
آنها هيچ گناهي ندارند جز آن كه ميگويند: اِنُ صَلاتيُ وُ نُسْكي وُ مُحًيايُ وُ مُماتي للهِ رُبِ العالَمين٠
دشمنان مردمسالاري و جمهوريت نظام بدانند با اين رفتارها و با اين بستنها، جنبش اصلاحطلبي ايران متوقف نخواهد شد، اين چراغي است، ايزد برافروخته و كسي را ياراي خاموش كردن آن نباشد٠ آزموده را آزمودن خطاست٠
عزيزان، ياران، همراهان، بازرگان و بازرگانها اگر چه دعوت حق را لبيك گفتهاند، اما آنها نزد ما و در ميان ما و در كنار ما و همراه ما هستند٠ راه را ادامه دهيد٠ از سختي راه و از فشارها نهراسيد٠ با صبر و تلاش، با عشق و ايمان و با توكل به خداي بزرگ، با اعتماد راسخ به حمايتهاي مردمي، همچنان استوار به راه خود ادامه بدهيد٠ صبح نزديك است٠
والسـّلامْ عُلَيًكُمُ وُ رُحًمُهْ اللهِ وُ بُرُكاتُهْ٠ و آخِرْ دُعًوانا اَنِ الْحُمًدِللهِ رُبِّالعالَمين
دكتر ابراهيم يزدي
٢٥/١0/١٣٧٩
