شماره: 1761
تاريخ: 14/05/1380
نود و پنج سال تلاش براي آزادي و عدالت
به مناسبت چهاردهم مرداد
چهاردهم مرداد روز پيروزي انقلاب مشروطه و صدور فرمان تشكيل مجلس شوراي ملي در سال 1285 يكي از فرازهاي بزرگ مبارزات ضداستبدادي ملت ايران ميباشد.
قرن بيستم به مناسبت انقلابهاي بزرگي نظير انقلاب اكتبر روسيه، انقلابهاي هند، چين، كوبا، الجزاير، ايران و… “قرن مردم” نامگذاري شده است. از شگفتيهاي تاريخي و از ويژگيهاي ملت ايران اين كه اولين انقلاب اين قرن، انقلاب مشروطه، براي برپايي “عدالت خانه”، و آخرين آن، انقلاب اسلامي، براي آزادي و استقلال و احياي ارزشهاي راستين اسلامي، در ايران به وقوع پيوسته است. اين خود نشانة پيشگامي و پيشتازي ملت ايران در مبارزه براي حاكميت ملت و آزادي و عدالت ميباشد.
نودوپنجمين سالگرد انقلاب مشروطيت را در حالي گرامي ميداريم كه هنوز، عليرغم مبارزات مستمر يكصد ساله، آرمانهاي والاي انقلاب مشروطه و انقلاب اسلامي، بطور كامل تحقق پيدا نكرده است و جنبش مردمسالاري ملت ايران هم چنان به اميد كسب آزادي، حكومت قانون، حاكميت ملت و استقرار عدالت در تكاپوست و هزينههاي سنگيني را ميپردازد. اين در حالي است كه ملل بسياري، كه به مراتب ديرتر از ملت ايران وارد صحنة مبارزات شدند، موفق به پيادهسازي نظامهاي مردمسالارانه شدهاند. اما ملتي كه در آغاز و انجام قرن بيستم توجه جهانيان را به خود معطوف ساخت همچنان در حسرت دستاوردهايي است كه بسياري جوامع سالهاست از نعمات آن بهرهمند هستند.
تحليل دقيق علل توسعه نيافتگي سياسي و پيشرفت بسيار كند جنبش اصلاحطلبي و مردمسالاري در ايران، نيازمند توجه به عوامل متعدد تاريخيـ جغرافيايي است. بيترديد مجموعهاي از شرايط و مناسبات فرهنگي، اقتصادي و سياسي داخل ايران و شرايط خارجي (رقابت قدرتها در روابط بينالمللي) در اين ناكاميها تاثير به سزا داشته، اما در اين ميان، تاثيرات فرهنگي 2500 سال استبداد مطلقة سلطنتي نقشي كليدي دارد. استبداد را نبايد تنها در چهارجوب روابط سياسي قدرت مورد توجه قرار داد، بلكه بايد پذيرفت كه رفتار استبدادي، يك هنجار اجتماعي شده است. سلطة طولاني استبداد اثرات عميقي بر روحيات و خلقيات ما ايرانيها و در رفتارهاي فردي و اجتماعي ما بر جاي گذاشته است. بدون تغيير اساسي در اين هنجارها و از بين بردن رسوبات باقي مانده از استبداد، تحقق همه جانبة آرمانهاي والاي مبارزات يكصد ساله ممكن و ميسر نميگردد. به عبارت ديگر، به تناسب تغيير در مناسبات و ساختارهاي قدرت، ضروري است در روحيات و رفتارهاي فردي و گروهي مردم نيز تغيير و تحول صورت پذيرد. در غير اينصورت، مبارزات ضداستبدادي اگرچه منجر به سقوط يك مستبد ميگردد اما استبداد در مفهوم عام و وسيع آن باقي ميماند و در حالي كه يك مستبد رفته است، بزودي ملت ما با مستبد ديگري روبرو ميشود. بطوري كه در طي يكصد سال گذشته، به جز دورانهاي بسيار كوتاهي نظير حكومت 28 ماهة دكتر مصدق، عموماً و اكثراً كساني بر اين مرز و بوم حكومت كردهاند كه منافع شخصي، گروهي و خانوادگي خود را مهمتر از منافع ملي ملت ايران دانسته و با صغير و ناآگاه قلمداد كردن ملت، ولايت و سلطة سياسي خود را توجيه كردهاند. اما مقاومت در برابر خواست و اراده يك ملت، چه به بهانة رساندن مردم به دروازه تمدن بزرگ و چه به بهانة “حفظ ايمان و ديانت آنان و در واقع براي حفظ موقعيتهاي سياسي و اقتصادي خود، تجربة عقيمي است كه در نهايت حاصلي جز عقب نگه داشتن بيشتر ملت از قافلة تمدن جهاني و خسران دنيوي و اخروي براي حاكمان نخواهد داشت. براي رهايي از دور باطل مبارزه و سرنگوني مستبد و بازگشت مجدد استبداد، لاجرم بايد به تغيير و تحول در ابعاد مختلف فرهنگي، سياسي، اقتصادي و نهادينه كردن ساختارهاي پيشگيري كننده بروز استبداد پرداخت.
از جمله اين كه جنبش ضد استبدادي و جنبش اصلاحطلبي ضمن مبارزه در جهت تحقق حاكميت مردم، قانونمداري و جامعة مدني، به يك جنبش فرهنگي متناسب با آرمانهاي نهايي نياز دارد. در كنار و همراه مبارزه با قدرتهاي استبدادي و انحصارطلب بايد آگاهانه به تغيير در نگرشها و رفتارهاي خود و تمرين همكاريهاي گروهي، قانونمداري، تساهل و تسامح و تحمل ديگران بپردازيم. آنچه مبارزات فعلي را از تلاش گذشتگان متمايز ميكند گسترش و سرعت دستيابي به اطلاعات و آگاهي ملتها به حقوق خود و مطالبة جدي آن است. اگر در گذشته براي حاكمان امكان بيخبر نگهداشتن مردم وجود داشت، امروز با انقلاب در اطلاعات مرزها درهم شكسته شده است. حاكمان سابق به مدد تبليغات و با اصرار بر كتمان واقعيتهاي موجود، مخالفان خود را “اقليتي خرابكار” و “وابسته به كشورهاي خارجي” ميناميدند، اما امروز نتايج آماري انتخابات (هر چند به صورت ناقص) چنين گزافهگوييهايي را بياعتبار كرده است. اگر براي حاكمان گذشته سالها طول ميكشيد تا “صداي ملت” را بشنوند، امروز طنين اين صدا به مدد رأي گيريهاي متعدد ادعاي بيخبري آنها را ابطال ميكند.
نهضت آزادي ايران ضمن بزرگداشت سالروز انقلاب مشروطيت به تلاش و كوشش خود براي تحقق همه جانبة آرمانهاي انقلاب اسلامي ادامه ميدهد و همگان را به تلاش و توكل در مبارزه و حاكمان را به تأمل در تاريخ و پندگيري از سرنوشت گذشتگان دعوت ميكند.
الم يأتهم نباالذين من قبلهم قوم نوح و عاد و ثمود و قوم ابراهيم و اصحاب مدين و المؤتفكات اتتهم رسلهم بالبينات فما كان الله ليظلمهم و لكن كانوا انفسهم يظلمون
آيا اخبار پيشينيانشان مانند قوم نوح و عاد و ثمود و قوم ابراهيم و اهل مدين و مؤتفكات (قوم شعيب و لوط) به آنها نرسيد كه رسولان الهي آيات و معجزات آشكار بر آنها آوردند، خدا هيج ستمي بر آنها نكرد بلكه آنها خود در حق خويش ستم كردند. (توبه 70)
نهضت آزادي ايران
