رأي مورخ 15/4/43 دادگاه تجديد نظر ويژه اداره دادرسي ارتش
۱- هيئت دادرسان دادگاه تجديدنظر ويژه اداره دادرسي ارتش بهاتفاق آراء اعتراضات دادستان را براي دادگاه بدوي مبني بر تقاضاي تشديد مجازات ۷ نفر از متّهمين رديفهاي ۲ و ۴ و ۵ و ۶ و ۷ و ۸ و ۹ وارد نميدانند زيرا دادگاه عادي ويژه با ذكر جهات تخفيف و استناد بهماده ۴۵ مكرر قانون مجازات عمومي، مجازات هر يك از متّهمين را در حدود اختيارات قانوني خود تعيين نموده است.
۲- ايراد بعضي از وكلاي مدافع و متّهمين به اينكه در رأي دادگاه بدوي از قول آقاي دكتر يدالله سحابي نوشتهاند ( با توجه به اظهارات آقاي دكتر يدالله سحابي كه ميگويد شعبه نشريات نهضت آزادي به مسئوليت آقاي مهندس بازرگانـ دكتر شيباني و حسن نزيه و رادنيا ميباشد) و اين نوشته عين اظهارات ايشان به شرح مندرج در صفحه ۲۴ پرونده انفرادي نميباشد، صحيح است ولي روشن نيست كه اولاً منظور دادگاه بدوي، نقل عين اظهارات بوده يا نتيجه استنباط شده از آن و ثانياً عين اظهارات آقاي دكتر يدالله سحابي در صفحه ۲۴ پرونده انفرادي به اين شرح است ( شعبه نشريات يكي از شعبههاي نهضت آزادي است كه مسئول آن جزء هيئت اجرايي است و اعضاي هيئت اجرايي نهضتآزادي را قبلاً بهاستحضار رسانيدم مثلاً آقايان رادنيا – نزيه –دكتر شيباني – مهندس بازرگان و درست تطبيق نميكنم كه مسئول نشريات آقاي نزيه است و يا آقاي رادنيا) و مستفاد از اين بيان آنست كه نهضت آزادي داراي شعبه نشريات بوده كه رئيس آن جزء افراد هيئت اجرايي است و هيئت اجرايي بنا به اظهار ايشان عبارتند از آقايان مهندس بازرگان ـ دكتر شيباني ـ حسن نزيه و رادنيا كه مسئوليت مشترك در مورد نشريات نهضت آزادي داشتند و اينهمان نتيجهايست كه دادگاه بدوي از نقل اظهارات آقاي دكتر يدالله سحابي در رأي خود خواسته است بگيرد.
ايراد وكيل مدافع متهم رديف ۸ در مورد اينكه در راي دادگاه بدوي بهجايكلمه تمنيات از تصميمات آقاي عليبابايي در متن اعلاميه تنظيمي در زندان،كلمه نيّات ذكر شده، وارد نيست زيرا منظور دادگاه بدوي ذكر عين نوشته متهم نبوده بلكه دادگاه استنباط خود را از مجموعه نظريات ايشان با ذكر يكجمله بيان نمودهاست.
۳- ساير ايرادات وكلاي مدافع و متّهمين بهاينكه رأي دادگاه بدوي مدلل نميباشد و يا اينكه تعدادي از اعلاميهها در زماني منتشر شده كه بعضي از متّهمين بازداشت بودهاند، با توجه به استدلال دادگاه بدوي، به شرح مندرجه در رأي دادگاه، وارد نيست. لذا هيئت دادرسان، رأي شماره ۲۳ مورخ 16/10/42 دادگاه عادي ويژه اداره دادرسي ارتش را در مورد متّهمين رديف(1) آقاي مهندس بازرگان، رديف (3) آقاي سيد محمود طالقاني، رديف (۴) آقاي مهندس عزتالله سحابي، رديف (۵) آقاي دكتر عباس شيباني، رديف (۶) آقاي احمد عليبابايي، رديف(۷) آقاي ابوالفضل حكيمي، رديف (۸) آقاي مهدي جعفري و رديف (۹) آقاي پرويز عدالتمنش مدلل و موجه تشخيص داده و به اتفاق آراء آن را تأييد مينمايند ولي رأي صادره در باره متّهم رديف (۲) آقاي دكتر يدالله سحابي را از لحاظ ميزان مجازات متناسب ندانسته و به استناد ماده ۲۳۳ قانون دادرسي و كيفر ارتش به اتفاق آراء آنرا فسخ و ضمن احراز بزههاي ارتكابي و انتساب آنها به متّهم نامبرده، به دلايل مندرج در رأي دادگاه بدوي و با توجه به عدم پيشينه كيفري متّهم و نحوه دفاعيّات متّهم در دادگاه تجديد نظر و ۳۸ سال سابقه خدمات فرهنگي، كِبَرِ سن و معيل بودن، با رعايت ماده ۴۵ مكرر از قانون مجازات عمومي، آقاي دكتر يدالله سحابي را به اتفاق آراء از جهت اهانت به مقام شامخ سلطنت (ماده ۸۱ قانون مجازات عمومي) به يك سال زندان تاديبي و از جهت مؤسس بودن و عهدهدار بودن رياست شوراي جمعيّتيكه رويه آن ضديت با سلطنت مشروطه ايران است (بند يك از ماده يك قانون مقدمين بر عليه امنيّت و استقلال مملكتي، مصوب ۲۳ خرداد ۱۳۱۰) به چهار سال زندان مجرد از تاريخ بازداشت (6/11/41) محكوم مينمايد كه با رعايت ماده ۲ الحاقيه اصول محاكمات جزا، فقط چهار سال زندان مجرد قابل اجرا ميباشد.
ضمناً يكدستگاه ماشين پُليكُپي مكشوفه از منزل آقاي ابوالفضل حكيمي به نفع دولت ضبط گرديد.
رأي دادگاه تجديد نظر در جلسه رسمي با حضور دادستان و متّهمين و وكلاي مدافع آنها قرائت و ابلاغ گرديد كه طبق ماده ۲۷۲ قانون دادرسي و كيفر ارتش در مدّت ده روز از تاريخ ابلاغ رأي صادره ميتوانند فرجامخواهي نمايند.
رئيس دادگاه تجديدنظر ويژه اداره دادرسي ارتش ـ سرتيپ عباس قرهباغي امضاء
دادرسان:
1- سرهنگ ستاد حيدر قلي بيات، امضاء
2- سرهنگ ستاد جعفر صانعي، امضاء 15/4/1343
3- سرهنگ ستاد عزيز صباحي، امضاء
4- سرهنگ ستاد اقبال سالاري، امضاء
دادستان دادگاه: سرهنگ ستاد عبدالجواد نبهي، امضاء
متّهمين:
۱-آقاي مهندسمهدي بازرگان نسبت به تقاضاي فرجام به پشت برگ مراجعه شود، امضاء
۲- دكتر يدالله سحابي در ظهر ورقه ۶ تقاضاي فرجام شده است به آن ظهرنويس مراجعه شود، امضاء
۳- سيد محمود طالقاني،
۴- مهندس عزتالله سحابي
۵- دكتر عباس شيباني
۶- احمد عليبابايي
۷- ابوالفضل حكيمي
۸- مهدي جعفري
۹- پرويز عدالتمنش
وكلاي مدافع:
۱- سرتيپ احمد بهارمست،
۲- سرتيپ علي اصغر مسعودي، امضاء
۳- سرهنگ دكتر بهرهور، بهطوركلّي تقاضاي فرجام دارم، امضاء
۴- سرهنگ دكتر علميه، امضاء
۵- سرهنگ علياكبر غفّاري
۶- سرهنگ محمود خلعتبري، تقاضاي فرجام دارم، امضاء
۷- سرهنگ محمد اعتمادزاده، امضاء
۸- سرهنگ عزيزالله اميررحيمي، امضاء
۹- سرهنگ پگاهي، امضاء
