طی سخنانی در سازمان دانش آموختگان ايران اسلامی
محمد توسلی عضو شورای مركزی نهضت آزادی به بررسی عملكرد اين تشكل پرداخت
تهران- خبرگزاری كار ايران
سلسه نشستهای بررسی احزاب ايران اين هفته چهارشنبه با حضور ؛ عضو حزب نهضت آزادی در دفتر سازمان دانش آموختگان ايران اسلامی با موضوع بررسی حزب نهصت آزادی برگزار شد.
به گزارش خبرنگار” ايلنا” محمدتوسلی در اين نشست در خصوص روند بررسی نهضت آزادی گفت: من نهضت آزادی را به دو بخش تقسيم میكنم، يك بخش ساختاری است و بخش دوم آن مبانی انديشه نهضت و تفكری است كه در اين 60 سال گذشته از شهريور 20 بخصوص در قالب نهضت آزادی از سال 40 مطرح بوده است و به امروز تداوم دارد .
وی در خصوص تاسيس نهضت آزادی افزود: در دهه 40 بعد از تاسيس نهضت آزادی تا سال 44 اولين دوره تاريخی است كه نهضت فعاليت داشته و شايد اين دوره را بتوان به چند بخش تنظيم كنيم.
توسلی افزود: يك بخش از همان ارديبهشت سال 40 است كه فعاليت آغاز می شود و تا اواسط سال 41 يا بهمن ماه سال 41 فعاليت علنی و گسترده انجام می داد و در اين دوران نهضت دفتر داشت.
وی ادامه داد: نهضت توانست در دانشگاه عضو گيری كند و شاخه دانشجويان و ادارات تشكيل داده بود و نقش مهمی را در آن مقطع تاريخی ايفا كرده بود.
توسلی در خصوص دوره دوم تاريخی نهضت آزادی تصريح كرد : از بهمن سال 41 هم زمان با رفراندوم شاه و ملت با آن بيانيه تاريخی كه نهضت در آستانه برگزاری رفراندوم داد، سران نهضت بازداشت شدند، بنابراين از اين تاريخ تا اواسط سال 43 تقريبا فعاليتهای نهضت نيمه علنی انجام می شود .
وی افزود : بازداشت سران نهضت منجر به اين شد كه بعد از 15 خرداد دادگاه نظامی تشكيل شود و حدود 10 نفر از پايه گذاران و فعالان نهضت در آن دادگاه محاكمه شدند و به حبسهای طولانی از ده سال تا دو سال محكوم شدند.
توسلی با اشاره به دوران سركوب رژيم پهلوی اظهار داشت: از سال 43 تا حدود سال 55 دوران سركوب نظام بود، دورانی كه سران نهضت در زندان و تبعيد بسر می برند و رژيم كاررا به جايی رسانيد كه در 15 خرداد همانطور كه میدانيد يك نقطه عطفی است كه همه سازمان های سياسی به اين نتيجه رسيدند كه ديگردوره مبارزات قانونی به سرآمده است و همه مستقل از هم كه اين از نظر تاريخی قابل توجه است، حتی گروههای درونی نهضت در داخل و خارج از كشور به اين جمع بندی می رسند كه بايد تدارك مبارزه مسلحانه و مخفی را بكنند.
وی در خصوص تشكيل سازمان مجاهدين خلق گفت: از همان زمان يعنی سالهای 44 عده ای مطالعات مقدماتی را آغاز كردند و سازمانی كه بعدا در سال 50 با عنوان مجاهدين خلق معرفی می شود كه اين گروه بعد از مطالعات زيربنايی و آموزشهای گسترده در سال 50 عمليات نظامی را آغاز می كنند كه موجب دستگيريهای گسترده می شود .
توسلی ادامه داد: مجموعه حركات مسلحانه از سال 50 تا 54 عملا سركوب می شود و عملا گروههای ماركيستی و اسلامی قادر به ادامه فعاليت نيستند .
وی با اشاره به تغيير ايدئولوژيك سازمان مجاهدين خلق گفت: از سال 54 بعد از تغيير مواضع ايدئولوژيك در سازمان مجاهدين موجب ياس و نااميدی در جنبش اسلامی در داخل كشور و همچنين خارج از كشور بوجودآمد .
توسلی در ادامه افزود: از سال 56 حلقه ای توسعه پيدا كرد با عنوان جنبش مسلمانان ايران كه توسط نشريات تحليلی می خواستند جنبش را هدايت كنند، به خصوص قشرهای تحصيل كرده كه دنبال اطلاعات و تحليل بودند.
عضو نهضت آزادی در خصوص مديريت انقلاب در آن دوره گفت: از سال 56 نهضت آزادی به تدريج در داخل، بخش قابل ملاحظه ای از مديريت انقلاب را بر دوش میگيرد، به طوری كه كمتر حادثهای است كه رهبران نهضت درآن مديريت نداشته باشند.
توسلی در ادامه گفت: با توجه به نقشی كه رهبران نهضت و روشنفكران دينی به طور عام در مديريت انقلاب داشتند و رهبری انقلاب با تركيب روحانيت و همين روشنفكران ديني, مهندس بازرگان به عنوان نخست وزير دولت موقت انتخاب میشوند و جمعی از اعضای نهضت و نيروهای ملی و مسلمان در كابينه دولت موقت قبول مسووليت میكنند، اين افراد در شورای انقلاب صلاحيتشان تصويب می شود و حكمشان هم از رهبر فقيد انقلاب دريافت میكنند .
توسلی در خصوص فضايی كه در آن دوران عليه نهضت آزادی بوجود آوردند، اظهار داشت: نهضت آزادی به دنبال اين بود كه افكار و انديشه های خودرا كه همان مطالبات تاريخی مردم است، پياده كند ولی به دلايلی دولت موقت نتوانست در مقابل فضايی كه بوجود میآيد، مقاومت كند و پس از نه ماه مجبور به استعفا شد و متعاقب آن دولت شورای انقلاب تشكيل می شود.
توسلی در خصوص انديشه های نهضت در دهه 60 گفت: در طول دهه 60 نهضت آزادی در جايگاه اپوزيسيون نظام كوشش كرد كه به رسالت تاريخی خود عمل كند و از اصول آرمانهای اوليه انقلاب پاسداری و از انحراف انقلاب جلوگيری كند و شما تمام مواضع نهضت را ببينيد، اصول و مبانی آنها پاسداری از آرمانهای اوليه انقلاب و جلوگيری از انحراف آن است.
به گفته توسلی رويدادهای دهه 60 باعث شد كه جامعه بسته شود و آن آرمانهايی كه مردم به دنبال آن بودند كه جامعه آزادی داشته باشند، متاسفانه كمرنگ شد، مطبوعات بسته و مردم نتوانستند آزادی بيان و آزادی اجتماعات داشته باشند، همان طور كه در قانون پيش بينی شده بود. به تدريج فعاليت احزاب متوقف شد و فقط نهضتآزادی ايران توانست مقاومت كند.
وی در خصوص فعاليت نهضت در آن دوران افزود: در همين دوران نهضت در انتخابات شركت می كرد و از همين آرمانها در مقطع انتخابات دفاع می كرد.
توسلی با اشاره به اقدامات نهضت پس از بسته شدن دفتر حزب در سال 67 گفت: يكی از اقداماتی كه در سال 67 يعنی بعد از بسته شدن دفتر حزب انجام شد, بعد از اينكه آقای هاشمی رفسنجانی رئيسجمهوری شد و با توجه به مواضع اقتصادی كه داشتند، نامه سرگشاده ای بود كه بعدها به نامه 90 امضايی معروف شد . جمع كثيری از شخصيتهای دينی و سياسی آن را امضا كرده بودند كه از آن جمع 24 نفر بازداشت شدند .
وی ادامه داد : اين دوارن بازداشت ها در همان شرايطی بود كه سعيد امامی در وزارت اطلاعات بود و شرابط بسيار سنگينی بر اين بازداشت شدگان گذشت و اين يك تجربه تلخ آن دوران بود.
توسلی افزود: 12 نفر از بازداشت شدگان در دادگاه های دربسته بدون حضور وكيل و بدون اينكه شرايط قانونی اجرا شود، محكوم شدند .
عضو نهضت آزادی در خصوص فعاليت نهضت بعد از سال 79 اظهار داشت: تا سال 79 فعاليتها به صورت محدود ادامه داشت، شركت در انتخابات شوراهای اول و تشكيل ائتلاف نيروهای ملي- مذهبی و شركت در انتخابات مجلس ششم يكی از فعاليت های نهضت آزادی بود.
توسلی در خصوص بازداشت شدگان در سال 79و80 گفت: عده ای نمیخواستند اين مجموعه در انتخابات شركت داشته باشند و نه آقای خاتمی آرای بالا داشته باشند، مجموع تحليلها نشان میداد از جمله به اين علت، بازداشتهای وسيع صورت گرفته است.
توسلی با اشاره به بازداشتهای سال 80 اظهار داشت: 45 نفر از اعضای نهضت و علاقمندان كه به نوعی با نهضت ارتباط داشتند، بازداشت شدند و اين بازداشتهای گسترده كه به اتهامات سنگينی از جمله اتهام براندازی و اقدام عليه امنيت ملی صورت گرفت كه در رسانه ها هم منعكس شد.
توسلی در خصوص حكم” غيرقانونی بودن” حزب نهضت آزادی توضيح داد: بعد از اين وقايع در حكم اوليه نهضت آزادی را غير قانونی اعلام كردند و برخوردهای شديدی داشتند كه ما غيرقانونی هستيم ولی ما هميشه اظهار كرديم كه ما يك حزب قانونی هستيم و هنوز حكم قطعی نشده است و به فرض اينكه حكم ما قطعی بشود، دادگاه انقلاب صالح به رسيدگی برای جرائم سياسی نيست.
توسلی افزود: ما گفتيم كه هر رايی در خصوص اين موضوع بدهيد، ما آن را غير قانونی میدانيم، در تمام اين مدت نهضت به فعاليت خود ادامه داده است و طبيعتا با محدوديتهايی كه داشته كوشش كرده و در عرصه های سياسی از مواضعش كه همان مواضع و مطالبات تاريخی مردم است، دفاع و به آنها عمل كند.
وی با اشاره به صحبتهای مهندس بازرگان در اولين سالگرد انقلاب گفت: نهضت آزادی ايران همان طور كه مهندس بازرگان در سالهای بعد از انقلاب گفتند؛ جنگ ما با حاكميت، جنگ قدرت نيست، جنگ ما جنگ حجت است، يعنی همان ارزشهايی است كه ما به دنبال آنها هستيم يعنی همان ارزشهايی كه نهضت برآن پايهگذاری شد، يعنی برای آزادی و دموكراسیخواهي.
توسلی در خصوص انتخابات مجلس هفتم تصريح كرد: شما ديديد كه در مجلس هفتم چه اتفاقی افتاد و قابل تصور نبود كه شورای نگهبان اينگونه شفاف عمل كند كه عده ای از خدمتگذاران نظام را با برچسب ارتداد و بی ديني، ردصلاحيت كردند تا يكسری خاص وارد مجلس شوند.
توسلی با اشاره به اينكه اين امر در گذشته هم صورت گرفته است، گفت: مهندس بازرگان در انتخابات رياست جمهوری شركت كرد و همين شورای نگهبان رئيس دولت موقت، با آن سوابق دينی و اصالتی كه داشتند و با آن سوابق تاريخي، او را ردصلاحيت كردند ولی نهضت آزادی باز هم در انتخابات شركت كرد.
به گفته توسلي، بعضی از آقايان در آبادگران، معيشت را مشكل اصلی مردم میدانند ولی مشكل اصلی نبود آزادی است، در اين 25 سال همه اين مطالبات را به عنوان اينكه آزاديخواهی غربی است و موجب بی بند و باری می شود، معرفی كردند.
توسلی در خصوص شركت در انتخابات تصريح كرد: در انتخابات رياست جمهوری هم همين ارزشها مطرح است و بايد در همين راستا اهداف را مطرح كنيم و هركه اين تحليلها را پذيرفت و به دنبال اين مطالبات بود، در انتخابات شركت كنند.
