1957
16/12/1384
بررسي عملکرد سال 1384 و پيشبيني برنامه سال 1385
نهضت آزادي ايران(1)
والذين جاهدوا فينا لنهدينهم سبلنا
1- مقدمه
منظور از اين بيانيه، گزارشي از عملکرد نهضت آزادي ايران در سال 1384 و پيشبيني فعاليتها و عملکرد آن در سال نو است. نخست فرارسيدن نوروز خجسته و سال نو را به هموطنان عزيز تبريک ميگوييم و از خداوند هدايت، ياري، اميد، تلاش و توکل در راه حقيقت، آزادي و عدالت براي مردم شريف ايران درخواست ميکنيم. همچنين، خداوند حکيم و رحيم را سپاسگزاريم که به ما توفيق داد تا در شرايط پيچيده و آشفته سياسي، اجتماعي، اقتصادي و اخلاقي جامعه و فشارها، تضييقات، محروميتها و محدوديتها، يک سال ديگر به تلاش و فعاليت در راه اصلاح و آزادي ادامه دهيم.
وفا كنيم و ملامت کشيم و خوش باشيم که در طريقت ما کافري است رنجيدن
پايهگذاران نهضت آزادي ايران در چهل و پنج سال پيش، بنا به پيشنهاد شادروان دکتر يدالله سحابي، آن را “حزب” نخواندند، بلکه نام جمعيت ” نهضت ” بر آن نهادند، نهضت به معناي حرکت، جنبش و ادامه فرايند، فرايندي که رو به سوي آزادي و کمال دارد. آنان نخواستند نهادي پديد آورند که هدفش کسب قدرت سياسي و برنامههايش چگونگي کسب چنين قدرتي باشد. آيات الهام بخشي را که بعنوان سرلوحه تلاش و مجاهدتشان انتخاب کردند، بجاي آنکه قدرت را نشانهگيري کند، اصلاح و تعالي و ايفاي نقش واسط و شاهد را هدف قرار ميداد.(2)
2 – عملکرد سال 1384
نهضت آزادي ايران در سال 1384 نيز، همچون 43 سال پيش، در محيطي نامساعد و ناامن به تلاش و فعاليت ادامه داد. همان گونه که ميدانيد، نهضت آزادي ايران نه تنها پيش از انقلاب بلکه بيشتر، در 27 سال گذشته بارها مورد هجوم قرار گرفته است و اعضاي آن بارها بازداشت شده، بدون رعايت موازين قانوني، محکوم به زندانهاي طولاني گرديدهاند؛ محل فعاليت و دفتر کار آن بارها مورد حمله واقع شده، وسائل، تجهيزات و اسناد و مدارک آن به يغما رفته و دفتر مرکزي آن لاک و مهر شده است، بطوري که اکنون نيز همچنان تعطيل است. در سال گذشته، احضارهاي مکرر اعضا در تهران و شهرستانها تشديد شد و عضويت آنان در نهضت و همکاريشان با نهضت مورد بازخواست و تهديد قرار گرفت. در چنان شرايطي نهضت به تلاش و فعاليتش ادامه داده است و از اين رو بررسي و ارزيابي عملکرد آن بايد با توجه به شرايط محيطي حاکم بر آن صورت گيرد.
در سال 1384، نهضتآزادي پس از گذشت پنج سال از کنگره پيشين موفق به برگزاري دوازدهمين کنگره خود بنام “کنگره شادروان دکتر يدالله سحابي” شد و در پي آن، با انتشار حدوداً 50 اطلاعيه، اعلاميه و بيانيه تحليلي و برگزاري مراسم و جلسات گفتگو و انجام دادن بيش از صد مصاحبه با نمايندگان خبرگزاريها و رسانههاي جمعي داخل و خارج کشور بوسيله دبير کل، رئيس دفتر سياسي و اعضاي ارشد نهضت و نيز با انتشار مقالات بسيار در مطبوعات کشور آرمانها، اهداف و مواضعش را که در قطعنامه کنگره دوازدهم بر آنها تاکيد کرده بود دنبال نمود. از آنجايي که رهنمودها، خط مشيها و مواضع اعلام شده بوسيله کنگره در اقدامات بعدي و عملکرد نهضت آثار اساسي دارد، در ابتدا به مهمترين مواضع و راهبردهاي کنگره دوازدهم بطور مختصر اشاره ميکنيم.
1/2- برگزاري کنگره دوازدهم
به ياري خداوند و تلاش اعضاي سخت کوش، نهضت آزادي ايران پس از پنج سال توفيق يافت که دوازدهمين کنگرهاش را برگزار کند و تحليلها، مواضع و ديدگاههايش را در شرايط حساس کشور بيان نمايد. اين کنگره در آستانه برگزاري نهمين دوره انتخاب رياست جمهوري، در حالي که بسياري از مردم نگران صحت و سلامت انتخابات بودند و نهضت نيز با مطرح ساختن پيش شرطهاي لازم براي مشارکت گسترده مردم وارد فرايند انتخابات شده بود، تشکيل گرديد. کنگره دوازدهم نهمين دوره انتخاب رياست جمهوري را فرصت مناسبي دانست که گروهها و احزاب اصلاح طلب و آزادي خواه با ورود به فرايند انتخابات اولاً به مطرح ساختن مطالبات و خواستهاي واقعي مردم بپردازند و ثانياً حاکمان را به تمکين از اراده ملت و محترم شمردن و تضمين حقوق اساسي مردم تشويق و وادار سازند. کنگره بر اين امر تاکيد ورزيد که با حضور و مشارکت گسترده و فعال در فرايند تحولات اجتماعي – سياسي ميتوان به توسعه سياسي دست يافت. کنگره، ضمن اعلام آمادگي ورود نهضت به عرصه انتخابات و با قصد توسعه فرايند دموکراسي اصيل در ايران، خواستار آزادي زندانيان سياسي ودانشجوئي، آزادي مطبوعات توقيف شده به طور غيرقانوني و استعفاي اعضاي شوراي نگهبان شد تا از اين طريق خردورزي بر تعصب غلبه کند و اعتماد عمومي براي مشارکت گسترده در انتخابات جلب گردد. در همين راستا، نهضت برنامه نامزد انتخاباتي خود را که در راستاي پيشبرد اصلاحات و حل مسائل اساسي کشور تنظيم کرده بود، با بسط، گسترش و تکميل، بعنوان قطعنامه کنگره دوازدهم به تصويب رساند.
قطعنامه ياد شده بر تثبيت اقتدار قانوني رئيس جمهوري که آزادانه از طرف مردم انتخاب شود تاکيد ورزيد و گسترش قدرت و فعاليت نهادهاي انتصابي و تقابل فرا قانوني آنها با رئيس جمهوري را (که در دوران رياست جمهوري آقاي خاتمي شدت يافته بود) موجب کاهش شديد اقتدار ملي اعلام کرد و در اين راستا، خواستار اعمال استقلال و آزادي رئيس جمهوري در انتخاب و معرفي وزيران توانمند و با تجربه گرديد. همچنين، پايان دادن به فعاليتهاي اقتصادي و سياسي نهادهاي نظامي، انتظامي و امنيتي، متمرکز کردن درآمدها و هزينههاي تمام نهادها در بودجه کل کشور، کمينه کردن تصدي دولت، خارج ساختن مديريت سازمان بزرگ و موثر صدا و سيما از انحصار يا نفوذ گروه يا گروههاي خاص و تقويت شوراي سرپرستي آن، ارائه گزارش ادواري و شفاف در مورد مسائل جامعه به مردم، استفاده آشکار و علني از اخطار قانون اساسي، تهيه لايحه قانوني براي اجراي صحيح اصل 110 قانون اساسي را از جمله مهمترين اقدامات لازم در راستاي تثبيت اقتدار قانوني رياست جمهوري اعلام کرد.
براي نهضت آزادي ايران، بعنوان يک سازمان و جنبش، تقويت اصلاحات و توسعه سياسي جامعه در سرلوحه اهداف و فعاليتهاي آن قرار دارد. نهضت بر اين اعتقاد است که تا رابطه قانوني، سالم و صحيح سياسي بين مردم و دولت برقرار نشود، اصلاحات ديگر به سادگي ميسر نخواهد گرديد.
کنگره دوازدهم نهضت آزادي ايران، براي برون رفت کشور از بحران سياسي، خواهان اقدامات بنيادين زير براي آغاز يا تداوم اصلاحات و توسعه سياسي گرديد:
– شکلگيري واقعي احزاب و جبههها و گسترش انجمنها و شوراها، به دور از نگراني و دخالت گروههاي صاحب نفوذ و قدرتمدار، تقويت همکاريهاي سياسي و فرهنگي ميان شهروندان و تضمين آزادي احزاب و گروههاي منتقد.
– اصلاح قوانين مربوطه براي تامين و حفظ آزادي مطبوعات: که از ارکان مهم توسعه سياسي و حقوق شهروندي وابزار اصلي پيشگيري ومبارزه بافساد ورانتخواري هستند، به گونهاي که مانع توقيف يا تعطيل آسان آنها گردد.
– حمايت از نهالهاي نوپاي شوراهاي محلي و افزايش اختيارات آنها و بسط مشارکت مردم در امور مربوط به زندگي و سرنوشت خود.
– رفع تبعيض، که توسط مقام رهبري از مهمترين شرايط لازم براي اصلاحات قلمداد گرديده است، مستلزم تثبيت حقوق شهروندي و امکان برخورداري يکسان و برابر همه شهروندان از حقوقشان، بدون هر گونه تحقير و يا دستهبندي مردم به خودي و غيرخودي، يا براساس جنسيت، قوميت، نژاد، مذهب و دين است. در همين زمينه، موضوع ضرورت پاسخگو بودن مسئولان مطرح ميشود بدين معنا که تمامي مسئولان بايد در برابر مردم پاسخگو باشند و مردم بتوانند بدون ترس از سرکوب و فشار و تنبيه، هر فرد يا مقام و نهاد را مورد نقد و پرسش قرار دهند.
– از آنجايي که نهضت آزادي ايران از سال 1381 سياست وفاق ملي را بعنوان يکي از سياستهاي راهبرديش اعلام کرد، کنگره دوازدهم نيز آن را زير عنوان ضرورت آشتي ملي مطرح ساخت و بر اين موضوع تاکيد کرد که کاهش تنشهاي سياسي بدون تن دادن همگان به اصل تنوع و تکثر افکار و انديشهها و قبول حق حضور همه آرا و عقايد متنوع ميسر نيست و لذا با قبول يک برنامه آشتي ملي ميتوان و بايد به تنشها و درگيريهاي سياسي پايان داد و راه را براي بازگشت ايرانيان خارج از کشور نيز هموار کرد.
– تحول نظام اداري، حاکم شدن شايسته سالاري، پايان دادن به فعاليتهاي فراقانوني نهادها و مقامات و اصلاح منشور خانه احزاب براي گسترش مشارکت احزاب و آحاد ملت از ديگر شرايط و خواستهاي قطعنامه کنگره در راستاي اصلاح و توسعه سياسي جامعه به شمار آمده است.
– کنگره دوازدهم توسعه اقتصادي عدالت محور را نيازمند يک برنامه جامع علمي اقتصادي و رفع سوء مديريت، فساد مالي، رانت خواري و سوء استفاده از قدرت سياسي در کسب منافع مالي دانسته، توسعه بخش خصوصي، ارتقاي رقابتپذيري صنايع، مبارزه با فساد مالي و اخلاقي، محدود کردن نقش اقتصادي دولت، اصلاح قانون کار، کاهش وابستگي به درآمد نفت و استفاده سنجيده از درآمدهاي نفتي و غيره، را به دولت و ملت توصيه کرد.
– کنگره دوازدهم مسائل فرهنگي و اخلاقي جامعه را از عوامل موثر و اساسي رشد، توسعه و تعالي جامعه دانسته، بازيابي ارزشها و اصول اخلاقي، توجه به اهميت و نقش محوري خانواده، ارزشهاي اخلاقي و اسلامي (بجاي فقط ظواهر)، ضرورت احساس امنيت و آرامش فکري و روحي همه قشرهاي جامعه، بويژه نسل جوان، اصلاح و کارآمد ساختن دستگاههاي فرهنگي، توسعه فرهنگ مردم سالاري و مشارکت واقعي (در برابر فرهنگ استبدادي) و رفع عوامل فرارمغزها را براي بازسازي فرهنگي کشور ضروري اعلام کرد.
– کنگره دوازدهم ضرورت تنشزدايي و بهبود روابط بين کشورها و مذاهب اسلامي و توجه ويژه و جدي به مسائل جوانان، زنان، حقوق اقوام ايراني، حقوق کارگران و سه مسئله مهم روز، يعني فنآوري هستهاي، وفاق ملي، جبهه فراگير دموکراسي خواهي و حقوق بشر را نيز مورد توجه و تاکيد قرار داد.
کنگره بطور جدي خواهان اجراي اصلاحات اساسي در قوه قضاييه و امور قضايي کشور از طريق مقام رهبري شد و اصلاحات مورد نظرش را به تفصيل مشخص کرد.
با توجه به رهنمودهاي کنگره، نهضت آزادي ايران در سال 1384، همچون سالهاي گذشته، تلاشش را در جهت تحقق اهداف و مواضع اعلام شده بکار برده است و در اين راستا، از طريق آگاه ساختن جامعه، نقد عملکرد دولت، دادن توصيهها و تذکرات لازم، دعوت به وفاق و همکاري گسترده گروههاي اجتماعي، دعوت از مردم براي حضور گسترده در فرايندهاي انتخاباتي و …. کوشش کرده است و اقدامات زير را بعمل آورد:
2/2- اقدامات سال 1384
با توجه به سياست کلي نهضت آزادي ايران که ” انتخابات” آزاد را از مهمترين نمودهاي سياسي دموکراسي ميداند و آن را مناسبترين فرصت براي مشارکت سياسي و حاکميت مردم بشمار ميآورد، نهضت آزادي بطور نسبي بيشترين تعداد بيانيههايش را به ضرورت آزادي انتخابات، شرايط انتخاب آزاد، شرايط مشارکت گسترده مردم در انتخابات، آگاه ساختن مردم از موانع، نارساييها و انحرافات در فرايند انتخابات، اعتراض به شوراي نگهبان و مسئولان سلامت و آزادي انتخابات، پس از رد صلاحيت غير قانوني آقاي دكتر ابراهيم يزدي به منظور پيگيري استراتژي توضيح داده شده، تقويت فرايند دموكراسي و همکاري با گروهها و احزاب اصلاحطلب از نامزد رياست جمهوري (دکتر مصطفي معين) بطور مشروط حمايت كرد واز مردم براي مشارکت در انتخاب رئيس جمهوري دعوت نمود. همچنين، پس از انتخاب آقاي احمدينژاد به سمت رياست جمهوري، نقد خود از جريان غيرآزاد و پيچيده انتخابات و نيز ارزيابي عملکرد شش ماهه رئيس جمهور را منتشر ساخت و در آن، سادهسازي مسائل پيچيده جامعه کنوني ايران و جهان، وابسته ساختن بيشتر اقتصاد و زندگي مردم به درآمدهاي نفتي و بکار گرفتن ابزاري احساسات مردم در راستاي اهداف سياسي را مورد نقد قرار داد و ادامه اين سياست را به لحاظ داخلي و خارجي پرابهام، تيره و خطرناک ارزيابي کرد.
همچنين، نهضت آزادي ايران در طي سالي که گذشت با بررسي جريانها و رويدادهاي سياسي در سطح ملي و جهاني به نقد و اظهارنظر درباره آنها پرداخت؛ از جمله به بازداشت و ادامه زنداني کردن فعالان سياسي، روزنامه نگاران و دانشجويان اعتراض کرد و خواستار آزادي آنان گرديد؛ به وقايع ناشي از اقدامات نسجيده در کردستان، در شرايط حاد موجود، نيز اعتراض نمود؛ فيلتر کردن سايتهاي اينترنتي گروههاي اجتماعي و احزاب سياسي و… را در عصر ارتباطات شنا کردن در خلاف جهت آب و نادرست و غيرموثر و در راستاي محدود ساختن و بستن جامعه دانست و به آن اعتراض کرد؛ نقش و ماموريت جديد مجمع تشخيص مصلحت را باعث تضعيف قواي سهگانه و نهادهاي دموکراتيک و در جهت تمرکز بيشتر امور در حکومت و خلاف مردم سالاري و مصلحت ملي اعلام کرد و دستگاه حاکميت را به توجه بيشتر و حرکت بسوي مردم و تامين آزاديهاي اساسي مصرح در قانوني اساسي دعوت کرد، همچنين، تشديد فشار بر سنديکاي کارگران شرکت واحد اتوبوسراني تهران و بازداشت جمعي از اعضاي آن سنديکا و اعمال فشار بر خانواده بعضي از اعضاي بازداشت شده را محکوم نمود و خواستار حمايت و دفاع از حقوق شهروندي و صنفي کارگران زحمتکش شرکت واحد، آزادي همه بازداشت شدگان و رسيدگي قانوني به مسائل و خواستههاي آنان شد و از طرفي کارگران معترض را نيز دعوت به خويشتنداري، آرامش، پايداري و پرهيز از ايجاد تشنج و توصيه به اقدام از مجاري قانوني کرد.
نهضت آزادي ايران، در راستاي سياست راهبردي وفاق ملي، احترام متقابل، گفتگو، همکاري، اتئلاف و اتحاد بين گروههاي اجتماعي و سياسي و توسعه سازمانهاي مدني را پيوسته تشويق و حمايت ميکند. به همين دليل در سال گذشته از تشکيل جبهه دموکراسي خواهي و حقوق بشر حمايت کرد و در راستاي ايجاد تفاهم بين گروههاي مختلف و تشکيل اصولي اين جبهه همکاري و تلاش نموده است. در همين زمينه، تشکيل حزب اعتماد ملي را گامي در جهت توسعه سياسي جامعه دانسته، به دبيرکل آن تبريک گفت. علاوه بر اين، مسئولان و اعضاي نهضت با بسياري از شخصيتهاي سياسي، مذهبي ونهاد هاي دانشجوئي ملاقات و گفتگو کرده، با مطرح ساختن راههاي عملي همکاري بسط آزاديها، وفاق و وحدت ملي، آنان را به تلاش و همکاري در اين جهت تشويق و ترغيب نمود.
با توجه به اهميت فنآوري هستهاي براي ايران و حساسيت جهاني درباره آن، نهضت آزادي ايران سوابق موضوع و رويدادهاي اخير را مطالعه کرد و ضمن آنکه استفاده از فن آوري هسته اي براي مقاصد صلحآميز و غيرنظامي را حق ايران اعلام نمود، درباره ضرورت عملکرد سنجيده دولت ايران براي جلوگيري از آسيبها و زيانهاي احتمالي ناشي از تهديدات خارجي به حاکميت تذکر داد و خروج سالم از اين بحران را براي رشد و توسعه کشور حياتي دانست.
بطور خلاصه، در سال 1384، نهضت در ارتباط با موضوع انتخابات و عملکرد رياست جمهوري در حدود 20 بيانيه و اعلاميه در مورد رويدادهاي عمومي در جامعه مانند سقوط هواپيماها، انفجارها و همچنين سالگردهاي وقايع مهم در حدود 15 اطلاعيه و در مورد مسائل سياسي و اجتماعي نيز در حدود 15 نشريه تحليلي يا خبري منتشر ساخته است.
در راستاي تحقق اهداف آگاهي بخشي و نقد و اصلاح امور، علاوه بر انتشار اعلاميهها و بيانيهها به وسيله نهضت، مسئولان (بويژه دبيرکل و رئيس دفتر سياسي) نهضت آزادي ايران با بيش از صد مصاحبه با نمايندگان خبرگزاريها و رسانههاي عمومي، دهها سخنراني در دانشگاهها، يا دفاتر و مراکز انجمنها و احزاب مختلف، درج دهها مقاله و تحليل در مطبوعات کشور، شرکت در مراسم سالانه بزرگداشت شادروانان مهندس مهدي بازرگان، دکتر يدالله سحابي و آيتالله طالقاني و پخش فيلم زندگينامه مرحوم مهندس بازرگان از طريق يکي از شبکههاي تلويزيوني مجاز، تلاش و کوشش کردهاند.
نهضت آزادي ايران وقايع عراق را زير نظر داشته، ضمن تحليل اوضاع آن کشور در سال گذشته از فرايند دموکراتيک و رهبري و تصميم گيري سنجيده آيتالله سيستاني در جهت آرام نگهداشتن و خويشتنداري شيعيان در برابر تجاوزات، انفجارها و کشتارهاي وحشتانگيز، حمايت کرد و تصويب قانون اساسي جديد عراق را به ملت و رهبران عراق تبريک گفت.
همچنين، نهضت آزادي ايران فرآيند برگزاري انتخابات آزاد در فلسطين و پيروزي حماس در آن را مورد بررسي قرار داد و آن را پيروزي مردم فلسطين و رويدادي بسيار مهم و ارزشمند براي آنان و جهان اسلام و موجب تحديد سياستها و برنامههاي اسرائيل دانست و خروج اسرائيل از غرب رودخانه اردن، برداشتن ديوار حايل، بر چيدن شهرکهاي يهودينشين و به رسميت شناختن دولت مستقل فلسطين با پايتختي بيتالمقدس شرقي را محتملتر از سابق پيشبيني کرد. نهضت آزادي ايران، ضمن تبريک به ملت فلسطين و جنبش حماس و آرزوي موفقيت براي آنان، حماس را به جلب همکاري ساير گروههاي فلسطيني، پرهيز از انحصارطلبي و تشکيل يک دولت قوي و واقعنگرـ که با احترام به قوانين بينالمللي، راه را بر سوء استفاده دولت غاصب اسرائيل خواهد بست و آن را مجبور به عقبنشيني از مناطق اشغالي خواهد کردـ دعوت نمود.
همچنين، نمايندگان نهضت، بنا به دعوت حزب سوسياليست فرانسه و به منظور آشنايي بيشتر با شيوه کار احزاب پيشرفته، در کنگره مقارن يکصدمين سالگرد حزب مذکور، که با حضور نمايندگان احزاب جهاني تشکيل شده بود، شرکت کردند.
نهضت آزادي ايران در طي سال 1384 موفق شد ويرايش دوم اسناد 44 ساله خود را شامل كليه اطلاعيهها، بيانيهها، تحليلها و نشريات با امكان جستجوي پيشرفته تهيه و در سايت خود وارد كند و بطور جداگانه نيز به صورت لوح فشرده براي استفاده علاقه مندان توزيع نمايد. بعلاوه در سال 84 سايت خبري ميزان نيوز را نيز داير كرد تا اخبار و اطلاعات مفيد در اختيار علاقه مندان قرار گيرد.
3- برنامه کلي سال 1385
اصلاحات و توسعه سياسي يکي از اهداف اصلي و ثابت نهضت آزادي ايران است که بطور مستقيم يا غيرمستقيم پيوسته بوسيله برنامههاي نهضت دنبال ميشود. هر چند که در سال 1385 نيز اصلاحات سياسي در راس اهداف سياسي نهضت قرار ميگيرد، از آنجايي که بخشهاي سياسي، اقتصادي، اخلاقي و علمي جامعه اجزاي به هم پيوسته نظام اجتماعي را تشکيل ميدهند، نهضت معتقد است که تنها اصلاح هماهنگ و همزمان آنها فرايند توسعه و تعالي جامعه را به طور مطلوب تامين خواهد کرد. در صورتي که ابعاد اخلاقي، اقتصادي و علمي جامعه دچار رکود و عقبماندگي گردند، مسلماً اصلاحات و توسعه سياسي نيز آسيب خواهد ديد. نميتوان توسعه هر يک از اين بخشها را فداي توسعه بخش ديگري کرد. بنابراين، نهضت آزادي ايران، بعنوان يک سازمان و حرکت سياسي، با آن که اصلاحات و توسعه سياسي جامعه را هدف اصلي خود ميداند، از اهميت توسعه فرهنگي، اقتصادي و علمي جامعه، بعنوان پيش شرطهاي لازم براي توسعه سياسي مطلوب غافل نيست و از اين رو ضمن اشاره به کليات برنامه سياسي قابل پيشبيني براي سال 1385، که رئوس آن در پي خواهد آمد، توسعه ساير ابعاد اجتماع را نيز مدنظر خواهد داشت.
1- آنچه دوران کنوني را از دورههاي پيش متمايز ميسازد پيچيدگي امور است، که خود ناشي از انقلاب اطلاعات، جهاني شدن و بروز بحرانهاي اخلاقي و فرهنگي است. رفع آن بحرانها مستلزم سرمايهگذاري در مطالعات و تحقيقات براي حل مسائل اجتماعي ميباشد. از اين رو يکي از برنامههاي مورد تاکيد نهضت تحقيق درباره مسائل اساسي کشور و بالا بردن قابليتهاي حل مسائل دوران گذار و پاسخگويي به نيازهاي فکري و اعتقادي جامعه است.
2- در راستاي استراتژي ” وفاق ملي “، نهضت آزادي ايران تشکيل جبهه دموکراسي خواهي و حقوق بشر را که متکي به گفتگو، احترام متقابل و همکاري احزاب و گروههاي سياسي و اجتماعي است با جديت و علاقه دنبال خواهد کرد.
3- همچنين، براساس سياست هميشگي نهضت در زمينه نقد حاکميت و عمل کردن به فريضه امر به معروف و نهي از منکر، نهضت عملکرد حاکميت را، در ابعاد سياسي، اقتصادي، فرهنگي و…. تحت بررسي مستمر خواهد داشت و در فرصتهاي مناسب، آن را نقد خواهد کرد و به رغم هزينههاي احتمالي، تذکرات لازم را به منظور اصلاح امور عرضه خواهد داشت.
4- نهضت آزادي ايران، براي احقاق حق خود بعنوان يک حزب سياسي قانوني با سابقه 45 ساله، موضوع کسب پروانه فعاليتش را از راههاي قانوني دنبال خواهد کرد. نهضت اعتقاد دارد که مصلحت کشور و حق ايجاب ميکند که حکومت نه تنها فعاليت احزاب قانوني، مانند نهضت آزادي ايران، را (طبق اصل 26 قانون اساسي) تحمل کند، بلکه با رسمي شناختن آنها و صدور پروانه، از فعاليت آنها استقبال نمايد و اجازه دهد که فعاليت سياسي در جامعه ايران مسيرش را بسوي سلامت و تعادل طي کند.
5- با توجه به اهميت توسعه فرهنگي و اخلاقي جامعه، نهضت آزادي ايران در سال 1385 نيز در حد توان خود، از حرکتهاي اصيل ديني، اخلاقي و فرهنگي حمايت خواهد کرد و براي رشد و توسعه آنها خواهد کوشيد.
نهضت آزادي ايران
(1) اين بيانيه در مجله نامه شماره 48 (ويژهنامه سال 84) درج شده است.
(2) کنتم خیرامه اخرجت للناس تامرون بالمعروف وتنهونعن المنکر و تؤمنون بالله ..(آل عمران 110)
و کذلک جعلنا کم امه وسطا لتکونوا شهداء علی الناس و یکون الرسول علیکم شهیدا..(بقره 143)
