تفويض اختيار به مردم در اداره شهرها به جاي انتقال پايتخت
محمد توسلي
روزنامه همشهری
مورخ 14 اسفند ماه 1397
به عقيده من طرح و ايده انتقال پايتخت بنا به دلايل متعددي قابليت اجرا ندارد. حتي اگر به فرض اجراي اين پروژه هم واقع بينانه باشد دولت به لحاظ اعتباري قادر به اجراي آن نيست . از اين رو به باور من انتقال پايتخت منتفي است. دليل اين كه بارها پس از انقلاب ايده انتقال پايتخت مطرح شده، مسائل و مشكلاتي است كه در شهر وجود دارد و مديريت شهري را با چالش مواجه ساخته است. به لحاظ كارشناسي اين كه چه دلايلي بعد و حتي قبل از انقلاب تهران را با چنین چالش هاي اساسي مواجه كرده اين واقعیت است كه قدرت سياسي و اقتصادي عمدتا در اين كلانشهر متمركز شده است. به رغم همه تلاش هايي كه از اسفند 1357 در مدیریت شهر تهران براي سپردن كارها به مردم انجام شد تا به مديريت واحد شهري برسيم؛ اما به رغم همه اقداماتی كه صورت گرفت، مديريت سياسي و اقتصادي در كشور در تهران متمركز شده و اين، ريشه مشكلاتي است كه وجود دارد. پيامد اين موضوع، تمركز جمعيت در اين شهر است كه مشكلاتي از قيبل ترافيك، آلودگي هوا و مسايل زيست محيطي براي اين شهر ايجاد شده است. همچنين همين موضوع سبب شده شهرها و روستاهاي كوچك ما از برنامه هاي عمراني و توسعه محروم بمانند؛ كشاورزي و صنعت در ديگر شهرها كارآمد نباشد و در نتیجه به تدريج سيل جمعيت را به سمت شهرهاي بزرگ تر مانند تهران سرازير کند. رشد دو برابري جمعيت تهران در چهار دهه گذشته نيز چالش هاي اساسي را براي تهران و مديريت شهري آن مواجه كرده و همه اين موارد به ويژه در شرايط كنوني كه پايتخت با بدهي هاي زيادي در حوزه مديريت شهري مواجه است، اداره شهر را دشوار كرده است. اين معضلات در گزارش های شهرداران و شوراي شهر ديده مي شود.
بنابراين راهكار واقع بينانه اين نيست كه اگر دولت امكانات اعتباری انتقال پايتخت را هم داشت، با چنين ساختار سياسي و اقتصادي پايتخت را به شهر ديگري منتقل كند. چرا كه اين انتقال موجب مي شود مشكلات موجود در شهر تهران در محل جديدي هم كه براي پايتخت جديد در نظر گرفته شده، دوباره تكرار شود. از اين رو به عقيده من ، راهكار واقعبینانه اين است كه يك نگاه كلان مديريتي را در اصلاح ساختار مديريتي كشور پيگيري كنيم و طبق قانون اساسي اختيارات اداره شهرها و كشور به مردم تفويض شود. وقتي اختيارات سياسي در كل كشور توزيع شود، خود به خود امكانات اقتصادي هم به همين نسبت در تمام شهرها و استان هاي كشور توزيع خواهد شد و تمركز اختيارات اقتصادي در تهران كاهش مي يابد. به دنبال اين كاهش تمركز، جذب جمعيت در تهران نيز كاهش خواهد یافت و به تدريج مشكلات و مسائل تهران و ساير كلانشهر ها كاهش پيدا مي كند. به هر روي حل مشكلات تهران انتقال پايتخت نيست؛ بلكه اصلاح ساختار مديريت كشور و شهرهاست كه مي تواند راهگشا باشد. نگاه ما بايد در مديريت كشور متحول شود تا مسايل كلانشهر تهران و بقيه كلانشهرها حل شود.
