مصاحبه خبرنگار نيوزويك از پاريس با پاسخگوي نهضت آزادي ايران
س1ـ آيا اميدي هست كه شرائط طوري بشود كه آقاي مهندس بازرگان كانديدا شوند و اگر كانديدا شوند قبول دارند كه تا حدودي در ايران آزادي و دموكراسي هست؟
ج1ـ اميد تأمين نسبي شرايط اعلام شده وجود دارد.
س2ـ چقدر آزاد هستند كه به عنوان گروه مخالف اپوزيسيون فعاليت كنند و در واقع چراغ سبزي داشته باشند؟
ج2ـ ايجاد جامعه باز و امكان فعاليت براي گروههاي مخالف امري است تدريجي كه بايد با صبر و تلاش مستمر به آن رسيد و نميتواند به طور ناگهاني و راديكال صورت گيرد.
س3ـ اگر كانديدا شوند برنامهشان چيست و چه خواهند كرد؟
ج3ـ پس از اعلام كانديداتوري و در صورت آزادي و امكان، در جريان فعاليت انتخاباتي اصول كلي برنامه خود را اعلام خواهند كرد.
س4ـ آيا صحيح است كه در ماه رمضان آقاي خميني براي حل جنگ از ايشان كمك خواسته و نزديكي با ايشان به همان منوال سابق است؟
ج4ـ خير چنين موضوعي نبوده است.
س5ـ اگر صحيح است به همان معني است كه مورد حمايت آقاي خميني هستند؟
ج5ـ از جانب ايشان در اين مورد حمايتي ابراز نشده است.
س6ـ آيا ايشان تنها كسي هستند كه ميتوانند مسئله جنگ را حل كنند؟
ج6ـ حل مسئله جنگ به عوامل متعدد داخلي و خارجي بستگي دارد. اينطور نيست كه يك عامل به تنهايي منجر به حل مسئله گردد. به كارگيري مجموعهاي از عمليات نظامي، سياسي ـ ديپلماتيك و تبليغاتي وسيع و مناسب و هماهنگ ميتواند راهگشاي حل مسئله و خاتمه جنگ و تأمين صلحي شرافتمندانه و عادلانه به نفع دو ملت ايران و عراق بشود. علاوه بر پذيرش چند بعدي بودن راهحلها، كفايت و درايت مجريان، جهت اعمال موثر آنها در شرايط متحول نيز ضروري است . انتخاب شدن ايشان قدم ضروري اول در اين راستا خواهد بود.
س7ـ رابطه ايشان با سران رژيم چگونه است؟
ج7ـ مقامات مسئول مملكت در سخنرانيها و مصاحبههاي نماز جمعه و در ساير موارد و فرصتها به طور مرتب به حملات خود عليه ايشان و ساير مسئولان نهضت ادامه ميدهند و اخيراً هم به مناسبت اعلام آمادگي براي كانديداشدن در انتخابات رياست جمهوري، اين حملات هم از جانب دولتمردان و حاكميت و از روزنامههاي وابسته به آنها و هم از جانب مخالفين رژيم جمهوري اسلامي گسترش و شدت بيشتري پيدا كرده است.
س8ـ شايع است كه رفسنجاني و خامنهاي اختلافنظر دارند؟
ج8- ما هم در حد شايعه شنيدهايم.
س9- اگر ايشان كانديدا نشوند چه كسي را ترجيح ميدهند كه قابل قبول مردم باشد؟
ج9ـ مسئله اساسي براي ما باز كردن تدريجي جامعه مختنق و بسته كنوني و ايجاد جو سياسي مساعد جهت قبول و تحمل مخالف و در نتيجه امكان حضور و رشد نيروهاي غيرموافق با حاكميت ميباشد. شركت در انتخابات تعيين رئيس جمهوري براي ما في نفسه هدف نيست. موفقيت در امري كه ما به دنبال آن هستيم نهايتاً بحران سياسي كنوني كشور را حل كرده و سلامت و تعادل لازم را در جامعه تأمين مينمايد. بنابراين هر كانديدايي از غير موافقين كه واجد شرايط باشد و بتواند اين منظور را تأمين نمايد مورد حمايت ما خواهد بود.
س10ـ رابطه ايشان با مدني چگونه است و آيا رابطه با هم دارند؟
ج10ـ نهضت آزادي به طور كلي فعاليت و ارتباطهايش در داخل كشور بوده و با گروهها و شخصيتهاي پناهنده يا مقيم در خارج همكاري و ارتباطي ندارد.
س11ـ چه گروهي از آنها كه در اگزيل (تبعيد) هستند بيشترين شانس را دارند؟
ج11ـ حل بحران سياسي كنوني كشور را بايد در داخل ايران جستجو كرد. هرگونه راهحل از طريق خارج را غيرعملي و غيرقابل قبول ميدانيم.
س12ـ آيا ايشان كه اينهمه با شهامت حقايق را فرياد ميكنند احساس ناامني نميكنند؟
ج12ـ حملات مكرر به دفتر نهضت كه هنوز در اختيار دادستاني است و ضرب و جرح افراد و پرتاب بمبهاي آتشزا و انفجاري به منازل ما و تهديدهاي پي در پي، عدم امنيت ما را نشان ميدهد. احساس عدم امنيت هم امري است انساني. معذلك ما در برابر عظمت وظيفه ملي و انساني و ديني كه بر دوش خود احساس ميكنيم خود را به بازگو كردن حقايق موظف ميدانيم.
س13ـ علت عدم ترس ايشان چيست؟
ج13ـ بر اساس آموزشهاي قرآني، مؤمنين بايد ترس و اميدشان از خدا باشد و در برابر انجام وظيفه و رسالت از هيچ منبع و قدرتي جز خدا ترس و واهمه به دل راه ندهند. دشمنان و مخالفان ما ممكن است بتوانند حيات فيزيكي ايشان را قطع كنند اما فكر و انديشه را قادر نخواهند بود بلكه برعكس موجب رشد و تعالي آن خواهد شد.
س14ـ بعضيها عقيده دارند كه در زمان نخستوزيري قدرت كافي براي مقابله نداشتند حالا اگر زمامدار بشوند آن قدرت را خواهند داشت؟
ج14ـ وضعيت فرق ميكند و قابل مقايسه نيست. در شرايط فعلي زمامدار و رئيسجمهور شدن تنها با رأي مستقيم و كافي مردم كه خود منشا تغييرات اساسي و قدرت است ممكن و ميسر خواهد بود.
نهضت آزادي
25/4/64
