نگاه اجتماعی به سلامت؛ سبب درک مشکلات کادر درمان میشود
علی ملک پور
امسال باید به نوعی هفته سلامت را متفاوت ترین آن در نوع خود دانست زیرا به نظر می رسد که در سال های گذشته تا به این حد، مردم نسبت به سلامت حساس نبوده و آن را جدی نگرفته بودند و همه اینها ناشی از پیدایش نوعی ویروس یعنی ویروس کرونا است که بشر را با واکنش های متفاوتی روبرو کرده است تا بتواند راهی برای مقابله با آن بجوید. از این رو هفته سلامت امسال با این ویروس منحوس پیوند خورده است و به همین دلیل متولیان امر بهداشت و درمان در چنین روزهایی، نسبت به هوشیاری مردم در مقابله با این بیماری تاکید می کنند. با توجه به چنین شرایطی و در راستای شعار روز جهانی بهداشت که ۲۰۲۱ سال جهانی مدافعان سلامت، نامیده شده است، شعار هفته سلامت امسال؛ یعنی از یکم تا هفتم اردیبهشت با نام «ساخت جهانی عادلانهتر و سالمتر» انتخاب شده است. به همین مناسبت، از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران نیز روز شمار هفته سلامت را به این شرح اعلام کرده است که روزهای این هفته را «اول: همراهی با مدافعان سلامت؛ دوم: مشارکت اجتماعی، همدلی و وفاق ملی؛ سوم: آموزه های دینی و پیوند نهادهای مذهبی و نظام سلامت؛ چهارم: ارتقای نظام شبکه بهداشتی-درمانی و مراقبت های بهداشتی اولیه؛ پنجم: رسانه ها، آموزش و فرهنگ سازی؛ ششم: پژوهش، فناوری، پشتیبانی و مانع زدایی از تولید و هفتم: مشارکت های بین بخشی و مسوولیت اجتماعی» نامیده است.
بنابراین با توجه به شرایطی که کرونا روزانه جان تعدادی از افراد را می گیرد، شعارهای هفته سلامت امسال با توجه به نیاز روز کشور تعیین شده اند که در آنها نسبت به مسوولیت های اجتماعی افراد برای مبارزه با این ویروس منحوس تاکید می شود. به همین مناسبت پژوهشگر ایرنا گفت و گویی با «علی ملکپور» جامعه شناس و استاد دانشگاه انجام داده است که در ادامه می خوانیم:
ملکپور با اشاره به شعارهای هفته سلامت گفت: با توجه به هفته سلامت، برای هر روز در این هفته شعارهای خاصی در نظر گرفته شده است. برای نمونه «همراهی با مدافعان سلامت» و «رسانه ها، آموزش و فرهنگ سازی» از جمله شعارهای روزهای این هفته هستند. در ارتباط با این ۲ شعار باید گفت که در مدتی که جامعه با ویروس منحوس کرونا مواجه شده، گاهی اصحاب رسانه عنوان می کنند که به دلیل محدودیت ها نمی توانند آنچنان که باید به این مساله بپردازند اما در این میان یک مساله اساسی وجود دارد و آن اینکه اگر ما بخواهیم با مدافعان سلامت همراهی کنیم، می بایست برخی از اقتضاها و پیش فرض ها را رعایت کنیم که یکی از آنها شفاف سازی است؛ یعنی اینکه مردم چیزی که در جریان آن نباشند از آن هم استقبال نمی کنند. به همین دلیل هم سیستم های دولتی، وزارت بهداشت و دیگر متولیان حوزه سلامت می بایست روش های حکمرانی نوین را بپذیرند که یکی از آنها شفافیت و اطلاع رسانی آزاد است. البته ممکن است، برخی استدلال کنند که اطلاع رسانی شفاف، موجب هراس و وحشت مردم می شود اما باید بدانند که همین ترس بستری فراهم می کند که مردم پروتکل های بهداشتی را رعایت کنند و فاصله گذاری اجتماعی را انجام دهند.
شفاف سازی به آگاهی از فداکاریهای مدافعان سلامت منجر میشود
این جامعه شناس اظهارداشت: وقتی که در جامعه شفاف سازی نباشد، چند آسیب اساسی وارد می شود؛ یکی اینکه ترسی که می بایست مردم در قبال کرونا داشته باشند از میان می رود و همین امر هم سبب می شود که این ویروس را جدی نگیرند، دوم اینکه ما از وضعیت کادر درمان که در این مدت فداکاری کرده اند تا جان مردم را نجات دهند، بی خبر می شویم. در صورتی که ما می بایست به واسطه رسانه ها نسبت به فداکاری های مدافعان سلامت آگاهی پیدا کنیم.
میبایست سیاست ما بهداشتی باشد نه اینکه بهداشت ما سیاسی شود
وی با اشاره به سیاست زدگی سلامت در جامعه اظهار داشت: می بایست سیاست ما بهداشتی باشد نه اینکه بهداشت ما سیاسی شود.
اگر مردم در بحث سلامت توجیه شوند، همراهی و همدلی نشان میدهند
ملک پور یکی از شعارهای دیگری که در هفته سلامت مطرح شده را بحث «مشارکت اجتماعی، همدلی و وفاق ملی» دانست و بیان داشت: در ارتباط با این مساله باید گفت که نمی توان توقع داشت که مردم در مورد آمار و اطلاعات دقیق از کرونا نداشته اما در مواجهه و شکست دادن کرونا مشارکت حداکثری داشته باشند. در صورتی که خاصیت افکار عمومی این است که درباره چیزی که توجیه شوند، همراهی و همدلی نشان می دهند. پس باید در رویارویی با کرونا اتاق فکر اجتماعی به وجود آید و جنبه های اجتماعی قوی شود؛ یعنی در ستادها عده ای به لحاظ اجتماعی مباحث را کارشناسی شده مطرح کنند و به این مباحث اعتماد شود تا مشارکت مردم در مواجهه با این بحران بالا برود. ما در این حوزه ضعیف هستیم و طرح های اجتماعی راهبردی خاصی مطرح نشده و بیشتر در حاشیه قرار دارند. در صورتی که مرکز ثقل همراهی و مشارکت همین بسترهای اجتماعی است که می بایست تقویت شوند.
نگاه اجتماعی به سلامت یعنی اینکه مردم را محور قرار دهیم
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: همه این مباحث باعث می شود که تلقی اجتماعی از سلامت در جامعه ایجاد شود. پس هر پدیده ای که اجتماعی شود، تکامل پیدا می کند و به کمال خودش می رسد. برای نمونه در همین بحث کرونا وقتی که مردمی می شود و به یک پدیده اجتماعی تبدیل می شود، می توان نگاهی درست به آن داشت. بنابراین نگاه اجتماعی به سلامت یعنی اینکه محور را مردم قرار بدهیم و مردم در جریان اطلاعات قرار بگیرند، زیرا ندانستن مردم و عدم شفاف سازی هیچ کمکی به حل مساله نمی کند. هم اکنون هم این مساله تا حدودی برای مردم روشن است که مشکلات ما در مواجهه با کرونا چیست. البته اگر این شفاف سازی ها وجود نداشته باشد، مردم به منابع غیررسمی و رسانه های بیگانه اعتماد می کنند و همین که در داخل برای مردم این مسایل شفاف سازی شود، خود به حل مساله بیشتر کمک می کند. در چنین شرایطی مردمی به کادر درمان و مدافعان سلامت هم انرژی می دهند و درک بهتری از مشکلات آنها خواهند داشت.
مشارکتهای بین بخشی در حوزه سلامت تاثیرگذار هستند
وی در پایان یادآور شد: یکی از شعارهای دیگر برای روزهای هفته سلامت «مشارکت های بین بخشی و مسوولیت اجتماعی» است. در این ارتباط باید گفت که در حوزه سلامت تمام بخش ها مانند بهداشت، انتظامی، قضایی و حقوقی، سیاسی و … می بایست بر جنبه های اجتماعی اشراف داشته باشند و مشارکت میان آنها به وجود آید زیرا در بحث سلامت و به خصوص شرایط کنونی یعنی مواجهه با کرونا بسیار تاثیرگذار هستند. البته در این میان بخشی از مشارکت نیز به شهروندان مربوط می شود زیرا در کشور ما کرونا به شدت تصاعدی شده است. به همین دلیل می بایست بدون تعارف همه مسایل به مردم گفته شود تا مردم نسبت به مسوولیت خود آگاه شوند و به نوبه خود در مقابله با این بحران مشارکت داشته باشند.
خبرگزاری ایرنا، کد خبر: 84304842
