شماره: 1602
تاريخ:24/02/1376
آغاز سيوهفتمين سالگرد فعاليت نهضت آزادي ايران را گرامي ميداريم
آزادي موهبتي است الهي كه خداوند به انسان خليفة خود اعطا كرده است و هر كس آزادي را بگيرد، بزرگترين خيانت را در حق انسان مرتكب ميشود.
(از اعلاميه تأسيس نهضت آزادي ايران، ارديبهشت 40)
بيست و پنجم ارديبهشت ماه، سالروز تأسيس نهضت آزادي ايران را گرامي ميداريم. ارديبهشت ماه امسال مصادف با شهادت سرور شهيدان و پيشواي حريت و آزادي، حضرت امام حسين عليهالسلام، و ياران وفادار و گرانقدرش ميباشد. نهضت آزادي ايران ضمن عرض تسليت به مسلمانان جهان، بويژه شيعيان، و گراميداشت ياد آن بزرگوار، بيست و پنجم ارديبهشت ماه را يادآور آمال و آرزوهاي ملتي ميداند كه قرنها طعم تلخ استبداد دو هزار و پانصدساله را چشيده و همواره آن را با گوشت و پوست خود لمس كرده و اكنون بيش از يك قرن است كه براي ايفاي حقوق انساني و مشروع خود در راه تحقق آزادي و استقلال واقعي و عدالت اجتماعي به ميدان مبارزه و نبرد بيامان عليه استبداد گام نهاده است، در طي اين مدت، اما، هر بار كه ملت ما با تلاش و فداكاري موفقيتهاي محدودي را نصيب خود كرده است، استبداد بزودي در چهره جديد، لباس تازه و رنگ ديگري، سلطه خود را بر ملت آزاده و مسلمان ايران تحميل كرده است.
حركت سيدجمالالدين اسدآبادي سرآغاز اين دوره و قيام تنباكو نخستين تجلي تحميل ارادة مردم بر شاه وقت دست رد زدن بر سينه استعمار كه از آستين استبداد سر درآورده بود، ميباشد. با انقلاب مشروطيت و ايجاد محدوديتهاي قانوني در برابر سلاطين مستبد قاجار، اولين جنبش اجتماعي ملت ما براي رهايي از بند استبداد سلطنتي در مقياس وسيعي آغاز شد، اما پيش از آنكه شكوفههاي آزادي به درستي بشكفد، استبداد صغير محمد عليشاه و حاميان خارجي و داخلي آن جنبش مشروطيت را در نطفه خفه كرد و با فرياد «وامشروعه»، آزاديخواهان را سر به نيست كرد، مجلس خالي از نمايندگان مردم را به توپ بست و سربازان را در آن مستقر ساخت. پس از پيروزي مجدد انقلابيون، چندي نگذشت كه باز استعمار پير انگليس از آستين استبداد نظامي رضاخان سربرآورد و با استفاده از هرج و مرج اواخر دوران قاجار و جنگ اول جهاني و دخالت دولتهاي بيگانه در سرنوشت كشور، ضربه كاري خود را بر مشروطيت وارد كرد و دوران استبداد سياه بيستساله آغاز شد. از آن پس، تلاش آزاديخواهاني همچون مدرس و مصدق و فريادگراني چون صوراسرافيل، عشقي، خياباني، فرخي يزدي، دهخدا، بهار، ميرزا كوچكخان جنگلي و بسياري ديگر از وطنخواهان و آزاديطلبان بر اين بود كه در آن دوران خفقان و سركوب، جان بر كف، پرچم آزادي را در شرايط بسيار دشوار و سهمگين، برافراشته نگهدارند و به طور پنهان و آشكار دست رد بر سينه استبداد زنند.
پس از سقوط رضا پهلوي مبارزات مردمي وارد مرحله جديدي شد. نهضت ملي شدن صنعت نفت به رهبري خردمندانه و درايت سياسي سمبل آزاديخواهي و استقلال، دكتر محمد مصدق، ملت ايران را يكپارچه عليه استعمار انگليس بسيج كرد. در اين نبرد موفقيتآميز كه همراه با شور و شوق و آزادي بود، ملت به تجربه دريافت كه دربار وابسته پهلوي و عمال شناخته شده آن بزرگترين حافظ منافع استعمار در كشورند و استبداد از استعمار جداييناپذير است و لذا حفظ و حراست از استقلال كشور مستلزم مبارزهاي همه جانبه عليه استبداد داخلي و كسب و پاسداري آزاديهاي قانوني است. مصدق، در مقام رهبري نهضت ملي ايران، توانست با عقب نشاندن استعمار، آزادي را، هر چند براي مدتي كوتاه، به معناي واقعي در جامعه مستقر كند. اما استعمار، با همكاري استبداد دربار و معاضدت و خيانت نوكران خود در ايران، توانست بار ديگر از طريق كودتاي ننگين انگليسي ـ آمريكايي 28 مرداد 1332 و بازگشت مجدد استبداد سياه و استعمار آمريكا و انگليس، ملت را به بند كشد. رژيم شاه نفت را سخاوتمندانه در اختيار شركتهاي بينالمللي و چندمليتي قرار داد و دوره جديدي از سلطة استبداد شروع شد. بار ديگر آزاديخواهان به زنجير كشيده شدند، نهضت ملي ايران سركوب شد، احزاب و گروههاي ملي و آزاديخواه قلع و قمع شدند و ملت نمونه ديگري از خيانت شاهان مستبد و همگامي آنان را با استعمار به عيان مشاهده كرد. اما آزاديخواهان و وطندوستان ايران و ملت آزاده و مسلمان ايران در برابر اين مظالم هرگز از پاي ننشستند و در راستاي جنبش آزاديخواهي، استقلالطلبي و مقاومت در برابر استبداد، نهضت مقاومت ملي ايران به همت و پايداري رادمرداني چون آيتالله سيدرضا زنجاني، آيتالله سيد محمود طالقاني و مهندس مهدي بازرگان و گروههاي زيادي از عناصر نهضت ملي ايران و احزاب و جمعيتها كه تسليم در برابر استبداد را مرادف با مرگ آزادي كشور ميدانستند، تأسيس شد و با ادامه مبارزه به شكل مخفيانه پرچم نهضت ملي ايران را برافراشته نگاه داشت و به پيشبرد تا سرانجام در سال 1339، پس از هشت سال و اندي خفقان و سركوب حكومت كودتا، زير فشار و افكار و مقاومت ملي كه از آزادي دفاع ميكرد، فضاي سياسي كشور براي دورهاي كوتاه باز شد، تحرك تازهاي در نيروهاي نهضت ملي ايران پديد آمد و دگرباره، ايران صحنه درگيري و برخورد مردم با مستبدان و استعمارگران شد. در چنان شرايطي، جمعي از آزاديخواهان مسلمان درون نهضت ملي ايران «جمعيت نهضت آزادي ايران» را كه متشكل از عناصر اصلي، فعال و اميدوار نهضت مقاومت ملي و به عنوان سازمان ادامهدهنده آن شناخته شده بود، پايهگذاري كردند و نهضت موجوديت و فعاليت علني خود را در جهت ايفاي حقوق اساسي مردمي و دفاع از دستاوردهاي نهضت ملي شدن صنعت نفت و رهبري آن اعلام كرد.
نهضت آزادي ايران، به عنوان يك حزب اسلامي آزاديخواه و وطندوست، با توكل به عنايات خداوندي، طي سيوشش سال گذشته، به رغم فشارها و تنگناهايي كه همواره با آنها روبرو بوده است و با وجود آنكه حكومتهاي مستبد هرگز نخواستهاند كه موجوديت آن را به رسميت بشناسند و بارها سران آن به محاكمه كشيده شده، به زندانهاي درازمدت محكوم شدهاند و همواره در معرض انواع آزارهاي جسمي و روحي و اتهامات و افتراهاي ناروا قرار داشتهاند، هرگز ميدان را خالي نكرده، از اصول اساسي مرام خود كه آزاديخواهي، اسلامخواهي و حفظ استقلال ملي است، سرافرازانه با تمام قوا دفاع كرده هيچگاه از تلاش و حركت باز نايستاده است.
در طي مدت نزديك به بيست سال كه از استقرار جمهوري اسلامي ايران ميگذرد، حوادث و وقايع تلخ بيشماري فرا راه نهادي شدن آزادي در كشور رخ داده و موانع اساسي بر سر راه احقاق حقوق ملت و آزاديهاي مصرّح در قانون اساسي براي احزاب و گروهها وجود داشته است. ولي هيچ يك از اين موانع ما را از ادامة راه نهضت و تلاش براي تحقّق آرمانهاي تاريخي و ملّي مردم عزيز ميهنمان باز نداشته و سعي ما بر اين بوده است كه اصول قانون اساسي و آزاديهاي قانوني و مشروع ملت قرباني هوا و هوس حكام و انحصارگران نشود و حريم قانون و حقوق مردم از تعرض مصون بماند.
امسال، برگزاري سي و ششمين سالروز تأسيس نهضت آزادي مقارن با انتخابات هفتمين دوره رياست جمهوري و يكي از برهههاي تاريخي كشور ما است. نهضت آزادي ايران بار ديگر تلاش كرد كه در صحنه اين مبارزه براي تحقق آزاديهاي مصرّح در قانون اساسي حضور يابد تا مردم روشنبين و حقجو را نسبت به معيارهاي انتخابات آزاد و سالم و به دور از دخالت افراد مسئول و غيرمسئول جلب كند تا حق از باطل، آزادي از استبداد و قانونگرايي از تحميل اراده و زورگويي متمايز و مشخص گردد و مردم براساس ملاكهاي روشن نگذارند كه حقوق انساني و مشروع آنها حتي زير پوشش دين و انتخابات پايمال گردد!
شادروان مهندس بازرگان، دبيركل فقيد نهضت آزادي ايران كه يادش گرامي باد، در كتاب بازيابي ارزشها مينويسد: «آنچه باعث تعجّب و تأسف ميشود و وحشتناك ميباشد، اين است كه به استنباطهاي شخصي و نظرات سياسي و اجرائي و به مقامات حكومتي چنان عنوان ديني و كسوت خليفهاي بپوشانند كه مترادف با اسلام و معادل با وحي رسول يا جانشين تمام عيار خدا و امام درآيد و چنين وانمود نمايند كه اختلاف و مخالفت با آنها محاربه يا خداست … و در اين شرايط بايد فاتحه هر چه انديشه و حركت و آزادي، حقيقت، حق، كمال و ترقي و سلامت و سعادت است خواند و جامعه روي پاكي و صفا نخواهد ديد. هرگز امتي كه در آن حق ضعيف بدون اشكال و ترس تا حدّ لكنت زبان نتواند گرفته شود، از آلودگي و فساد پاك نخواهد شد. ولايتخد بعضنا بعضا اربابا من دون الله».
ما بار ديگر، در آغاز ماه محرم و آغاز سي و هفتمين سال فعاليت نهضتآزادي ايران، ضمن تجديد ميثاق با آرمانهاي والاي پايهگذاران نهضت آزادي ايران و فرستادن درود بر روان مرحومان آيتالله طالقاني، مهندس بازرگان، رحيم عطايي، دكتر شريعتي، دكتر چمران و عباس رادنيا و احمد عليبابايي از همة مردم شرافتمند و آزاديخواه مسلمان و وطندوستان ميخواهيم كه براي تحقق آزادي و استقرار قانون و عدالت در جامعة، صفهاي خود را فشردهتر ساخته، با هوشياري هر چه بيشتر به مبارزه خود ادامه دهند.
آرمان آزادي و حاكميت ملت هرگز كهنه نميشود. فراز و نشيبهاي راه رهائي ملت هرگز نبايد موجب خستگي و يأس گردد.
ما مصمم و متحد، بدون ترس و واهمه از انحصارگرايان و رهزنان حقوق ملت، اين راه را همچنان ادامه و اين پرچم را برافراشته نگه خواهيم داشت.
نهضت آزادي ايران
24 ارديبهشت ماه 1376
