به نام خدا
نامه سرگشاده به رئيس جمهور
درباره بازداشت حجت الاسلام محسن سعيدزاده
جناب آقاي سيدمحمد خاتمي
رياست محترم جمهوري اسلامي ايران
با سلام و آروزي توفيق در طاعت حق و خدمت به خلق
جنابعالي در بيانات ارزشمند خود در ديدار با شركتكنندگان در يازدهمين كنفرانس بينالمللي وحدت اسلامي، از جمله فرموديد:
“اختلاف، امري طبيعي است به ويژه هنگامي كه معصوم در ميان ما نيست و ما متكي به برداشتهاي خود هستيم… قرائتهاي مختلف از اسلام و ديدگاههاي گوناگون تحت تأثير عوامل متعدد اجتماعي، تاريخي، رواني، خانوادگي و محيطي سبب ميشود كه انسانها اختلافنظر و تفاوت برداشت داشته باشند…
نبايد بپنداريم كه اختلاف نظر سبب تشتت و سقوط ميشود بلكه بايد از اين امر طبيعي كه امري تكويني و سنتي الهي است ياد بگيريم كه چگونه تعامل داشته باشيم…
عامل ديگر آن است كه بايد از تحجر و واپسماندگي از زمان نيز نجات پيدا كنيم … ما اهل گفتگو هستيم چرا كه اسلام نه تنها در اثر گفتگوي ما بين مذاهب رشد پيدا كرد، بلكه آغوش خود را نيز به سوي انديشههاي غيراسلامي گشود.”
متأسفانه به رغم مطالب مهم و مستدل فوق كه خوب است مسئولان امر آنها را در مناسبات با مردم و مخالفان انديشه و عملكرد خود بكار بندند، همان طور كه ميداند بيش از دو هفته است كه از بازداشت مبهم و نامشخص حجتالاسلام آقاي محسن سعيدزاده، محقق انديشمند در مسائل حقوق اسلامي، ظاهراً به دليل درج مقالهاي از ايشان در شماره 77 روزنامه جامعه مورخ 7/3/77 ، توسط دادگاه ويژه روحانيت ميگذرد و تا كنون هيچگونه اطلاعيه رسمي توسط آن دادگاه يا مسئولان قوه قضائيه منتشر نشده است و مردمي كه پس از انتخابات رياست جمهوري در خجسته خرداد سال قبل اميدوار به حاكم شدن قانون و تحقق شرايط ايجاد جامعه مدني بودند، شاهد و نگران روند رو به رشد سركوب انديشههاي مستقل و مغاير با قالبها و افكار سنتي هستند.
جناب رئيسجمهور، شما بهتر از ما ميدانيد كه آقاي محسن سعيدزاده از حقوقدانان تحصيلكرده و داراي سوابق قضاوت در محاكم اسلامي است و به دليل آشنايي دو جانبه با مباني فقهي و علوم حوزوي و اطلاعات امروزي در رشته حقوق، نظرياتي در زمينه حقوق اسلامي، به ويژه حقوق زنان پيدا كرده است و مقالات ايشان در نشريات متعدد داخلي و سخنرانيهايش در كنفرانسهاي بينالمللي در تهران، لندن و كانادا مورد توجه محافل طرفدار نوگرايي ديني و مراكز مطالعات حقوق بشر قرار گرفته و برخي از آثار ايشان به زبان انگليسي نيز ترجمه شده است.
برحسب آنچه از مطالعه مقالات ايشان در نشريات جامعه، ايران فردا، زنان، پيام زن و… براي ما حاصل گرديده است، آقاي سعيدزاده داراي آرا و انديشههاي انتقادي است كه بعضاً با نظريات سنتي فقهي و تفاسيري از احاديث و روايات همخواني نداشته و برداشتهاي جديدي ارائه ميدهد كه گهگاه با انتقادات تند و تيزي نسبت به نظريات “قطعي تلقي شده” توسط بنيادگرايان سنتي همراه ميباشد. ضمناً ايشان با نشان دادن چهره خشني از اسلام توسط افرادي موسوم به حزبالله مخالفت نشان داده است.
ما ضمن آن كه انديشهها و نظريات آقاي سعيدزاده را همانند آرا و انديشههاي ساير متفكران قابل نقد ميدانيم، براين باوريم كه به فرض وجود اشتباه و خطا در برداشتهاي ايشان، از آنجا كه هيچ انساني مصون از خطا نميباشد، راه مقابله با فكر و انديشه و انتقاد، دستگيري و زنداني كردن و سركوب نيست. تجربه ده قرن سلطه كليسا بر اروپا و سانسور افكار و برپاداشتن دادگاههاي تفتيش عقايد بايد به حد كافي براي طرفداران و مجريان اجبار و الزام عبرتآموز باشد.
به اعتقاد ما سلامت حوزههاي علميه و بالندگي و شكوفايي آنها در گرو فرصت دادن به طلاب جواني است كه جرأت طرح مبتكرانه مسائل نوين را داشته و برآنند كه فقهي پويا را با توجه به نيازهاي واقعي زمان پيريزي نمايند. افتخار حوزهها در طول تاريخ طولاني خود به متفكراني بوده است كه سخن تازهاي عرضه نموده و مسألهاي از مسائل زمان خود را حل كردهاند.
در باره امتياز مكتب جعفري بارها بر سر منابر و رسانهها شنيدهايم كه دهريمسلكان و منكران خدا و رسول از آنچنان آزادي و اختياري در زمان امام صادق(ع) برخوردار بودند كه حتي در مسجد پيامبر به بحث و تبليغ عليه دين ميپرداختند و كسي متعرض آنان نميشد.
اگر يك روحاني و مدرس حوزه علميه كه داراي سوابق خدمت و قضاوت در محاكم قضايي جمهوري اسلامي است، آزادي ابراز عقيده در مسائل نظري مربوط به فروع دين را نداشته و ايمن از تعرض و تهديد و تنبيه نباشد، چه حقي براي ساير شهروندان كه فاقد چنين موقعيتهايي هستند باقي ميماند ؟
پيروان كتابي كه آورندهاش را به “فاصبر علي ما يقولون” فرمان ميدهد و علاوه بر تحمل مشركان، نظرياتشان را منصفانه در قرآن نقل كرده و مرود بحث و تحليل قرار داده، چه باك اگر قولهاي گوناگون شنيده شود و از بهترين آنها تبعيت گردد؟
آيا اگر از خداوند كريمي كه به دشمن خود نيز نظر رحمت دارد، چهرهاي كه حتي با دوستان قهر و غضب دارد و آنها را محروم از مهر و محبت ميكند ترسيم كنيم، منطقي است؟
جناب آقاي رئيس جمهور، ما امضاكنندگان زير از جنابعالي بر اساس ميثاقي كه با ملت بستهايد و پيماني كه با پروردگار داريد انتظار داريم كه با استفاده از اختيارات و امكانات قانوني خود اين تجاوز آشكار و غيرقانوني به حقوق ملت را كه حلقهاي از زنجير زجرآور زورگوييهاي نيروهاي كم ظرفيت پس از پديده پيامآفرين دوم خرداد 76 است، دفع كنيد. زيرا علاوه بر تكليف ديني و اخلاقي ، به مصلحت نظام در داخل و خارج كشور نيست كه با وجود پيام بلندنظرانه جنابعالي در كنفرانس وحدت اسلامي، روحاني مستقل و آزادهاي در تنگناي زندان اسير باشد و هيچ خبري درباره او به مردم ايران و جهان داده نشود.
با تشكر قبلي از توجه و اقدام عاجلي كه مبذول خواهيد فرمود.
تهران
4 مردادماه 1377
خسرو آذربايجانيـ حميد آصفيـ عنايت الله اتحادـ مهندس ابوالفضل بازرگانـ مهندس عبدالعلي بازرگانـ پروين بختيارنژادـ محمد بستهنگارـ مهندس محمد بهزاديـ صفا بيطرفـ عباس پوراظهريـ دكتر حبيبالله پيمانـ دكتر غلامعباس توسليـ مهندس محمد توسليـ مصطفي تنهاـ مهندس مجيد تولائيـ درخشنده تيموريانـ دكتر سيدمحمدمهدي جعفريـ ابوالفضل حكيميـ عبدالكريم حكيميـ رسول دادمهرـ دكتر حبيبالله داورانـ حسين درويشـ عبدالله رادنياـ تقي رحمانيـ احد رضاييـ صديقه روستائيـ دكتر رضا رئيسطوسيـ دكتر حسين رفيعيـ نسرين ستودهـ دكتر يدالله سحابيـ مهندس عزتالله سحابيـ حسين شاهحسينيـ مهندس هاشم صباغيانـ سيداحمدصدرحاج سيدجواديـ مهندس كيوان صميميـ اعظم طالقانيـ مهندس اكبر طاهريـ علي طهماسبيـ محمدجعفر عماديـ رضا عليجانيـ دكتر سيدعلي اصغر غرويـ دكتر غفار فرزديـ دكتر حسن فريداعلمـ دكتر نظامالدين قهاريـ مرتضي كاظميانـ فاطمه گوارائيـ مسعود لدنيـ مهندس محسن محققيـ محمد محمدي اردهاليـ حسين مدنيـ سعيد مدنيـ دكتر مشاءالله مديحيـ مينو مرتاضيـ مصطفي مسكينـ مهندس رضا مسموعيـ مهندس علياكبر معينفرـ دكتر محمد ملكيـ هرمز مميزيـ مهندس لطفالله ميثميـ وحيد ميرزادهـ خسرو منصوريانـ مهندس اسماعيل ناطقيـ مهدي ناطقيـ مهندس محمود نعيمپورـ محمود نكوروحـ مهندس سيد حميد نوحيـ دكتر هادي هاديزادهـ دكتر ابراهيم يزديـ حسن يوسفي اشكوري.
